Theo thống kê của Sở Công thương, Hà Tĩnh hiện có 151 chợ đang hoạt động. Trong đó, phân theo hạng chợ, toàn tỉnh có 5 chợ hạng I, 7 chợ hạng II, 134 chợ hạng III và 5 chợ tạm. Thực hiện chuyển đổi mô hình quản lý và thu hút xã hội hóa đầu tư chợ, ngày 30/5/2014, UBND tỉnh Hà Tĩnh đã ban hành Quyết định số 24/2014/UBND về quy trình chuyển đổi. Theo đó, các địa phương trong tỉnh đã tập trung thực hiện, khuyến khích doanh nghiệp, hợp tác xã tham gia vào đầu tư và trực tiếp quản lý chợ. Đến nay, Hà Tĩnh đã huy động được trên 1.500 tỷ đồng đầu tư, nâng cấp các chợ trên địa bàn, trong đó nguồn ngân sách xã hội hóa chiếm gần 90% tổng nguồn vốn đầu tư.
Lũy kế đến thời điểm này, Hà Tĩnh có 129/151 chợ đã được doanh nghiệp, hợp tác xã quản lý, khai thác (chiếm 85,4%). Trong đó, số chợ được giao theo hình thức chuyển đổi mô hình quản lý gắn với chuyển quyền sở hữu tài sản hoặc chấp thuận chủ trương đầu tư (thời hạn khai thác 50 năm) là 50 chợ; số chợ được giao theo hình thức quản lý (hợp đồng thời hạn 5 năm hoặc 10 năm) là 79 chợ; số chợ đang do ban quản lý và UBND cấp xã quản lý là 22 chợ.
Bà Tôn Thị Thu Trang - Phó Trưởng phòng Quản lý thương mại, Sở Công thương Hà Tĩnh cho biết: Việc chuyển đổi mô hình quản lý chợ không chỉ giúp các địa phương khắc phục được cơ sở vật chất xuống cấp mà còn góp phần thúc đẩy thương mại dịch vụ phát triển, qua đó tăng thu ngân sách, đáp ứng yêu cầu trao đổi mua bán hàng hóa. Tuy nhiên, năm 2017, Luật Quản lý, sử dụng tài sản công được ban hành đã phát sinh những vướng mắc, chồng chéo trong quy trình chuyển đổi chợ. Theo đó, ngày 03/02/2021, UBND tỉnh Hà Tĩnh đã ban hành Quyết định số 03/2021/QĐ-UBND bãi bỏ một số quy định của UBND tỉnh liên quan đến quy trình chuyển đổi mô hình quản lý, kinh doanh, khai thác chợ trên địa bàn Hà Tĩnh. Từ đó đến nay, công tác chuyển đổi mô hình quản lý chợ đang tạm dừng.
Chợ Nghèn (xã Can Lộc) là một trong 22 chợ trên địa bàn Hà Tĩnh chưa thực hiện chuyển đổi mô hình quản lý (hiện đang do Ban quản lý và UBND xã quản lý - PV). Tiểu thương tại đây đang kinh doanh trong điều kiện hết sức xuống cấp, môi trường ẩm thấp, không đảm bảo vệ sinh và mất an toàn phòng chống cháy nổ.
“Chợ đầu tư xây dựng hàng chục năm trước nên giờ đã xuống cấp. Kinh doanh lại ế ẩm nên nhiều tiểu thương để trống kiốt, không buôn bán. Đến năm 2026, chợ sẽ hết hạn hợp đồng kinh doanh với các tiểu thương. Chúng tôi cũng mong muốn Nhà nước quan tâm, thu hút xã hội hóa để đầu tư hạ tầng nhằm thay đổi bộ mặt của chợ Nghèn, giúp cho bà con tiểu thương có điều kiện tốt hơn để kinh doanh” - Bà Bùi Thị Nhung, kế toán Ban Quản lý chợ Nghèn cho hay.
Để tháo gỡ những vướng mắc, rào cản trong phát triển và quản lý chợ, ngày 5/06/2024, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 60/2024/NĐ-CP. Triển khai nghị định, ngày 3/2/2025, UBND tỉnh Hà Tĩnh đã ban hành Quyết định số 04/2025/QĐ-UBND về quy định một số nội dung phát triển và quản lý chợ trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh. Quyết định nhằm phân cấp, phân công các nhiệm vụ cho UBND cấp huyện, UBND cấp xã và các sở, ngành cấp tỉnh trong phát triển và quản lý chợ trên địa bàn. Tuy nhiên, sau khi triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Quyết định số 04/2025/QĐ-UBND có nhiều nội dung không phù hợp. Hiện nay, Sở Công thương Hà Tĩnh đang tham mưu cho UBND tỉnh để sửa đổi Quyết định số 04/2025/QĐ-UBND nhằm thực hiện tốt công tác quản lý, phát triển chợ trên địa bàn tỉnh.
Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có nhiều chợ do Nhà nước đầu tư quản lý, chủ yếu phân bố tại các xã vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa, các chợ họp theo phiên. Việc thực hiện chuyển đổi mô hình quản lý chợ có quy trình phức tạp, nhất là việc xác định giá khởi điểm để tổ chức đấu giá và yêu cầu năng lực của tổ chức, đơn vị tham gia đấu giá. Nếu quy định doanh nghiệp có tối thiểu 2 năm kinh nghiệm quản lý, vận hành và khai thác chợ thì rất khó tìm được doanh nghiệp đáp ứng tiêu chí. Sở Công thương đã có văn bản gửi Sở Tài chính đề xuất Bộ Tài chính quan tâm hoàn thiện cơ chế quản lý, khai thác, sử dụng tài sản kết cấu hạ tầng chợ theo hướng tạo điều kiện thuận lợi để tiếp tục thu hút xã hội hóa đầu tư xây dựng và phát triển chợ.
Ông Võ Tá Nghĩa - Phó Giám đốc Sở Công thương Hà Tĩnh
