Chủ trương sáp nhập thôn, xóm đã góp phần tinh gọn bộ máy, tạo động lực phát triển mới, nhưng cũng khiến khối lượng công việc của những người “ăn cơm nhà, vác tù và hàng tổng” tăng lên đáng kể. Trước đây, một thôn chỉ vài chục đến hơn trăm hộ, trưởng thôn “đi từng ngõ, gõ từng nhà” có khi chỉ mất nửa buổi. Nay, sau sáp nhập, có thôn trải dài hàng cây số, dân số lên tới 300 - 400 hộ, địa bàn rộng, đi lại không thuận lợi. Trong khi đó, hệ thống truyền thanh cơ sở đôi lúc chưa phủ kín các cụm dân cư.
Trước thực tế ấy, thay vì tiếp tục những cách làm truyền thống, những người đứng đầu thôn đã tìm đến một hướng đi mới: đưa chuyển đổi số vào những công việc gần gũi, thiết thực nhất của đời sống làng quê.
Về thôn Quyết Thắng (xã Cẩm Bình), nhắc đến anh Nguyễn Tuấn Anh (SN 1992), nhiều người dân đều dành cho người trưởng thôn trẻ sự quý mến. Đảm nhận công việc trong bối cảnh địa bàn thôn ngày càng rộng, Tuấn Anh không chỉ sử dụng cách truyền đạt thông tin theo phương thức truyền thống mà còn chủ động lập fanpage với cái tên mộc mạc: “Trưởng thôn tập sự”.
Từ chiếc điện thoại thông minh, trưởng thôn trẻ tự đảm nhiệm nhiều khâu, từ quay phim, chụp ảnh đến biên tập các clip ngắn và cập nhật thông tin. Các chủ trương của cấp ủy, chính quyền cấp trên, lịch tiêm chủng, thông báo ngày công vệ sinh môi trường hay những tiêu chí xây dựng nông thôn mới... được anh chuyển tải thành những bài viết ngắn gọn, hình ảnh trực quan, video dễ hiểu.
Anh Nguyễn Tuấn Anh chia sẻ: “Bây giờ, bà con ở đâu thì trưởng thôn ở đó. Bà con thường xuyên lên mạng thì việc làng mình cũng phải đưa lên mạng. Đăng một thông báo lên mạng là bà con xem được ngay. Ai có thắc mắc thì bình luận, trao đổi, mình có thể giải thích ngay”.
Không chỉ những trưởng thôn trẻ, những người đã có nhiều năm kinh nghiệm cũng đang chủ động thay đổi cách làm để thích ứng với yêu cầu mới sau sáp nhập. Hơn 10 năm làm trưởng thôn, anh Nguyễn Tiến Hùng (SN 1979), thôn Thiên Nhẫn (xã Sơn Tiến) vẫn không khỏi bỡ ngỡ khi tiếp tục được tín nhiệm đảm nhận cương vị trưởng thôn sau sáp nhập. Khó khăn lớn nhất là địa bàn rộng, các cụm dân cư nằm rải rác dọc theo sườn đồi, việc đi lại mất nhiều thời gian.
Để rút ngắn khoảng cách với người dân, anh Nguyễn Tiến Hùng cùng Ban cán sự thôn Thiên Nhẫn lập nhóm điều hành trên Zalo và trang Facebook “Cán bộ và nhân dân Thiên Nhẫn”. Mỗi gia đình cử một đại diện tham gia nhóm trực tuyến. Từ lịch sản xuất vụ mùa, thời gian lấy nước, phòng, chống dịch bệnh trên đàn vật nuôi đến cảnh báo thiên tai, lũ rừng đều được trưởng thôn cập nhật thường xuyên.
Anh Nguyễn Tiến Hùng chia sẻ: “Sau khi tiếp tục đảm nhận vị trí trưởng thôn, bản thân tôi và các thành viên trong Ban cán sự đều phải thay đổi cách nghĩ, cách làm để có thể đến gần với dân nhất. Ngoài việc học hỏi, nâng cao kiến thức về mạng xã hội để điều hành hoạt động thôn, chúng tôi còn phải mua sắm máy tính, điện thoại thông minh để đáp ứng yêu cầu công việc”.
Từ Cẩm Bình, Sơn Tiến đến nhiều địa phương khác, mạng xã hội đang được các trưởng thôn tận dụng để rút ngắn khoảng cách với người dân. Điện thoại thông minh, các nhóm cộng đồng trên mạng xã hội dần trở thành một kênh thông tin, kết nối và hỗ trợ điều hành công việc ở cơ sở.
Ở thôn Đại Đồng (xã Đồng Lộc), anh Đặng Viết Mậu (SN 1978) cũng bắt đầu làm quen với công nghệ từ những việc đơn giản như chụp ảnh, viết bài, quản trị trang “Người Đại Đồng”. Chưa có nhiều kinh nghiệm trong công việc trưởng thôn và tuổi không còn trẻ, nhưng anh vẫn kiên trì tự học để đáp ứng yêu cầu công việc.
Anh Đặng Viết Mậu cho biết: “Bên cạnh việc quản lý theo phương thức truyền thống, sử dụng các trang mạng xã hội mang lại nhiều hiệu quả trong quản lý, điều hành công việc của thôn. Hiện nay, thôn Đại Đồng có diện tích tự nhiên 294 ha, với 385 hộ và hơn 1.400 nhân khẩu. Nếu không sử dụng mạng xã hội, tôi sẽ rất khó tiếp cận được hết các hộ gia đình”.
Việc các trưởng thôn chủ động ứng dụng công nghệ đang góp phần giải quyết bài toán quản lý sau sáp nhập, rút ngắn khoảng cách giữa cán bộ với nhân dân, đưa chuyển đổi số đến gần hơn với đời sống ở cơ sở. Khi công nghệ được vận hành bằng trách nhiệm và sự nhiệt huyết với xóm làng, “tiếng loa làng” thời 4.0 sẽ có thêm một phương thức mới để lan tỏa nhanh hơn, rộng hơn đến người dân.
