Mối nguy từ khói thuốc lá thụ động

Chiều muộn, bà Nguyễn Thị Hoa (phường Thành Sen) đưa cháu đến tiểu công viên gần nhà để dạo mát. Chưa ngồi được bao lâu, bà đã phải dắt cháu sang khu vực khác vì khói thuốc từ một nhóm người gần đó liên tục bay tới. Điều khiến bà lo lắng không chỉ là mùi khói thuốc khó chịu, mà còn là nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe của 2 bà cháu.

"Nhiều khi muốn góp ý nhưng cũng ngại vì sợ mất lòng. Thấy có người hút thuốc là tôi chỉ biết đưa cháu sang chỗ khác. Chỉ mong mọi người hạn chế hút thuốc ở nơi công cộng để ai cũng được hít thở không khí trong lành", bà Hoa chia sẻ.

Hình ảnh người hút thuốc tại công viên, quán cà phê, bến xe hay nhiều nơi công cộng khác vẫn không khó bắt gặp. Điều đáng nói, người chịu ảnh hưởng không chỉ là người hút mà còn là những người xung quanh. Trong đó, trẻ em, phụ nữ mang thai, người cao tuổi và người mắc bệnh nền là những nhóm có nguy cơ chịu tác động nặng nề hơn khi thường xuyên hít phải khói thuốc lá thụ động.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khói thuốc lá thụ động là hỗn hợp khói tỏa ra từ đầu điếu thuốc đang cháy và khói do người hút thở ra. Trong khói thuốc có khoảng 7.000 hóa chất, trong đó ít nhất 70 chất đã được xác định có khả năng gây ung thư...

Theo Bộ Y tế, Việt Nam hiện nằm trong nhóm 15 quốc gia có số người hút thuốc lá cao nhất thế giới với khoảng 15 triệu người hút thuốc và khoảng 33 triệu người thường xuyên hít phải khói thuốc lá thụ động. Đây là con số đáng lo ngại khi khói thuốc không chỉ ảnh hưởng đến người hút mà còn tác động trực tiếp đến những người xung quanh.

Với trẻ em, hệ hô hấp và miễn dịch chưa phát triển hoàn thiện khiến nguy cơ mắc viêm đường hô hấp, hen phế quản, viêm tai giữa, suy giảm chức năng phổi cao hơn khi thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc. Đối với phụ nữ mang thai, việc hít phải khói thuốc vẫn có thể làm tăng 23% nguy cơ thai chết lưu và tăng 13% nguy cơ dị tật bẩm sinh. Bên cạnh đó, khói thuốc còn làm gia tăng nguy cơ sinh non, trẻ nhẹ cân, chậm phát triển trong tử cung và nhiều biến chứng sản khoa khác. Ở người cao tuổi hoặc người mắc bệnh nền, tác hại của khói thuốc càng rõ rệt hơn khi có thể làm nặng thêm các bệnh tim mạch, đột quỵ, hen phế quản, COPD (bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính) và ung thư phổi…

Thực tế điều trị tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hà Tĩnh cũng cho thấy, các bệnh lý hô hấp vẫn chiếm tỷ lệ lớn trong số bệnh nhân nhập viện. Từ đầu năm 2026 đến nay, Khoa Nội tổng hợp đã tiếp nhận gần 3.000 bệnh nhân điều trị nội trú, trong đó khoảng 1.200 trường hợp mắc các bệnh liên quan đến đường hô hấp như: COPD đợt cấp, hen phế quản, viêm phổi... Đặc biệt, có nhiều bệnh nhân COPD phải nhập viện nhiều lần do bệnh tái phát.

Bác sĩ chuyên khoa I Lê Bá Khánh Chi - Phó Trưởng khoa Nội tổng hợp (Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hà Tĩnh) nhấn mạnh: “Người dân không nên hút thuốc trong nhà hoặc bất kỳ không gian kín nào, kể cả khi mở cửa sổ hay sử dụng quạt thông gió vì các biện pháp này không thể loại bỏ hoàn toàn chất độc trong khói thuốc. Người hút thuốc cần chủ động cai thuốc hoặc tìm đến các cơ sở y tế để được hỗ trợ. Các bậc phụ huynh không nên hút thuốc trước mặt trẻ và cần giáo dục con em về tác hại của thuốc lá ngay từ sớm. Cùng đó, việc thực hiện nghiêm các quy định về cấm hút thuốc tại trường học, bệnh viện, cơ quan, phương tiện giao thông và các địa điểm công cộng là giải pháp quan trọng để giảm nguy cơ phơi nhiễm khói thuốc. Khi mỗi người cùng chung tay xây dựng môi trường không khói thuốc, không chỉ người hút mà cả những người xung quanh cũng sẽ được bảo vệ tốt hơn trước những nguy cơ bệnh tật do thuốc lá gây ra”.