Ngày 20/3, Mỹ tạm thời dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ của Iran nhằm ứng phó cuộc khủng hoảng nguồn cung do cuộc chiến tại Trung Đông gây ra. Quyết định nới lỏng này cho phép Iran bán 140 triệu thùng dầu thô cùng các sản phẩm dầu mỏ khác đã được chất lên tàu trước ngày 20/3 và có hiệu lực đến ngày 19/4.
Hiện trường một vụ tấn công bằng tên lửa nhằm vào Rehovot, Israel. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)
Tuy nhiên, biện pháp này không áp dụng đối với các lô dầu vận chuyển tới Cuba, Triều Tiên hoặc khu vực của Ukraine do Nga kiểm soát. Bộ Tài chính Mỹ cho biết đây là biện pháp có phạm vi hẹp và mang tính tạm thời, phù hợp mục tiêu của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm “tối đa hóa nguồn cung năng lượng cho thế giới” và bảo đảm ổn định thị trường.
Ngay sau khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch tấn công vào Iran, Tehran đã đóng cửa eo biển Hormuz, nơi vận chuyển khoảng 20% số lượng dầu và khí đốt toàn cầu, đồng thời tấn công kết cấu hạ tầng năng lượng tại Trung Đông. Những động thái trên đã đẩy giá dầu thô tăng vọt.
Trong khi đó, Israel đẩy mạnh các chiến dịch không kích trên nhiều mặt trận. Quân đội Israel cho biết đã đạt những kết quả đáng kể trong các đợt không kích nhằm vào Iran. Tại Liban, quân đội Israel thông báo đã tấn công hơn 2.000 mục tiêu, trong đó có khoảng 120 sở chỉ huy, hơn 100 kho vũ khí. Người phát ngôn lực lượng vũ trang Iran Abolfazl Shekarchi ngày 20/3 tuyên bố, các quan chức và chỉ huy quân sự của Mỹ và Israel sẽ bị nhắm mục tiêu, kể cả khi họ đang ở nước ngoài nghỉ dưỡng hay du lịch. Ông nhấn mạnh các khu nghỉ dưỡng, điểm giải trí và địa điểm công cộng trên toàn thế giới “sẽ không còn an toàn”.
Tổng thống Mỹ Donald Trump lên tiếng về vai trò của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) trong cuộc khủng hoảng eo biển Hormuz, cho rằng liên minh này đã không hành động tương xứng với lợi ích mà họ đang hưởng từ khu vực Trung Đông. Phát biểu trước báo giới, Tổng thống Trump cho biết đề nghị của Thượng nghị sĩ Mỹ Lindsey Graham về việc xem xét lại các căn cứ quân sự Mỹ tại Tây Ban Nha và Đức là điều “đáng cân nhắc”. Theo ông Trump, các quốc gia châu Âu đang hưởng lợi trực tiếp từ nguồn năng lượng vận chuyển qua eo biển này, nhưng lại không tích cực trong việc tham gia bảo vệ an ninh khu vực.
Trong thông điệp chúc mừng tết Bunpimay Lào năm 2569 (theo Phật lịch), Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân cách mạng Lào, Chủ tịch nước CHDCND Lào Thongloun Sisoulith kêu gọi tăng cường đoàn kết toàn dân tộc, chung sức thúc đẩy phát triển bền vững.
Thủ tướng Israel khẳng định đã chấp thuận thỏa thuận hòa bình với Liban về nguyên tắc nhưng đặt ra hai điều kiện: giải giáp vũ khí của Hezbollah và đạt được một thỏa thuận hòa bình lâu dài.
Các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran tại thủ đô Islamabad của Pakistan ngày 11/4 đang rơi vào thế bế tắc, chủ yếu do bất đồng liên quan đến eo biển Hormuz - tuyến vận tải chiến lược toàn cầu.
Tham dự cuộc đàm phán có đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và ông Jared Kushner - con rể của ông Trump, cùng Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf và Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi.
Kéo dài thời gian ngừng bắn, bùng nổ chiến tranh trở lại hoặc các cuộc tấn công ở cường độ thấp khi Iran kiểm soát Hormuz, mỗi kịch bản như vậy đều định hình lại khu vực theo hướng có lợi cho Tehran.
Ngày 9/4, Iran thông báo các lộ trình thay thế cho tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz, do lo ngại nguy cơ từ thủy lôi tại khu vực chính của tuyến đường thủy huyết mạch này.
Sau khi tuyên bố đạt mục tiêu trong chiến dịch quân sự “Epic Fury” và thiết lập lệnh ngừng bắn kéo dài 2 tuần, Mỹ và Iran đang chuẩn bị bước vào các cuộc đàm phán trực tiếp, song nhiều bất đồng giữa hai bên vẫn chưa được giải quyết.
Truyền thông Iran đưa tin nước này đang đình chỉ cho phép tàu qua eo biển Hormuz và đe dọa rút khỏi thỏa thuận ngừng bắn vì Israel tiếp tục tấn công vào Lebanon.
Theo phóng viên TTXVN tại La Habana, ngày 7/4, Bộ Năng lượng và Mỏ Cuba thông báo 2 tàu phát điện nổi hiện đang ở Cuba là Belgin Sultan và Erol Bay, với tổng công suất lắp đặt 124 MW, sẽ tiếp tục phát điện trong nửa cuối tháng này, sử dụng nhiên liệu từ dầu viện trợ của Nga.
Truyền thông Mỹ dẫn lời quan chức cấp cao cho biết quân đội Mỹ đã tiến hành không kích các mục tiêu quân sự trên đảo Kharg - đầu mối xuất khẩu dầu mỏ quan trọng nằm ngoài khơi phía Tây Iran.
Khi thời hạn do Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra liên quan việc mở lại eo biển Hormuz đang đến gần, Iran đã kêu gọi thanh niên tham gia các hoạt động mang tính biểu tượng nhằm bảo vệ các nhà máy điện trọng điểm.
Trong cuộc họp báo tôn vinh chiến dịch giải cứu phi công ở Iran, ông Trump đe dọa toàn bộ đất nước Iran sẽ bị “tiêu diệt” chỉ trong 1 đêm nếu không mở lại eo biển Hormuz trước 20h ngày 7/4.
Đại diện Bộ Ngoại giao Iran khẳng định: “Việc Iran nhanh chóng và thẳng thắn đưa ra quan điểm không nên bị coi là sự đầu hàng", và lưu ý Tehran sẽ thông tin khi cần thiết.
Mỹ, Iran và các bên trung gian được cho đang thảo luận các điều khoản cho một lệnh ngừng bắn tiềm năng kéo dài 45 ngày và tiến tới chấm dứt xung đột vĩnh viễn.
Vụ Iran bắn rơi tiêm kích F-15E và những diễn biến khác trong chiến sự đang gia tăng sức ép lên Tổng thống Trump, khiến ông ngày càng khó tìm lối thoát như ý muốn.
Trong một động thái mới trên mặt trận năng lượng tại châu Âu, Italy đang cùng với Đức, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và Áo thúc đẩy việc áp thuế đối với lợi nhuận vượt mức của các công ty năng lượng để kiềm chế chi phí năng lượng do giá dầu và khí đốt cao, vốn trầm trọng hơn do cuộc xung đột tại Trung Đông và hỗ trợ các gia đình và doanh nghiệp, mà không làm tăng nợ công.
Thượng nghị sĩ Valentina Matviyenko, người đứng đầu Hội đồng Liên bang Nga (tức Thượng viện Nga) đã giải thích lý do Nga sẽ không bắt cóc hoặc ám sát Tổng thống Zelensky, như hành động của Mỹ ở Venezuela và Iran.
