Tiếng ồn trong ô tô đến từ đâu?
Theo đặc điểm vận hành của mỗi loại xe, tiếng ồn trong cabin có thể xuất phát từ nhiều nguồn khác nhau.
Phổ biến nhất là tiếng ồn từ lốp và mặt đường. Khi xe di chuyển ở tốc độ cao, sự ma sát giữa lốp với mặt đường tạo ra âm thanh ù, vọng lên khoang cabin. Với những tuyến đường có bề mặt không bằng phẳng, nhiều đá dăm hoặc sỏi, mức độ tiếng ồn có thể càng rõ rệt.
Một nguồn khác là tiếng động cơ và hệ thống truyền động. Khi xe tăng tốc, động cơ hoạt động ở vòng tua cao, âm thanh có thể truyền qua khoang máy và các kết cấu của thân xe vào cabin.
Bên cạnh đó, tiếng còi, tiếng phương tiện lưu thông, tiếng gió và các âm thanh từ môi trường bên ngoài cũng có thể lọt vào khoang lái qua cửa xe, kính xe và những vị trí có khả năng truyền âm.
Tiếng ồn không chỉ đến từ âm thanh trực tiếp mà còn liên quan đến rung động của các tấm kim loại trên thân xe
Đáng chú ý, tiếng ồn không chỉ đến từ âm thanh trực tiếp mà còn liên quan đến rung động của các tấm kim loại trên thân xe. Khi kết cấu thân vỏ rung theo quá trình vận hành, hiện tượng cộng hưởng có thể khiến âm thanh trong cabin trở nên rõ và khó chịu hơn.
Việc xác định đúng nguồn gây ồn vì vậy là bước quan trọng trước khi lựa chọn phương án xử lý.
Những phương pháp chống ồn ô tô phổ biến
Hiện nay, chủ xe có thể lựa chọn nhiều phương án khác nhau, từ thay đổi loại lốp đến xử lý từng khu vực trên thân xe.
Lựa chọn lốp có độ ồn thấp
Lốp là một trong những nguồn gây tiếng ồn đáng kể khi xe vận hành. Một số dòng lốp được thiết kế với hợp chất cao su, cấu trúc gai và thiết kế rãnh nhằm hạn chế tiếng ồn khi tiếp xúc với mặt đường.
Đây là giải pháp tương đối đơn giản, đặc biệt phù hợp với những trường hợp tiếng ồn chủ yếu xuất phát từ lốp và mặt đường. Tuy nhiên, hiệu quả phụ thuộc vào loại xe, điều kiện mặt đường và chất lượng lốp. Việc thay lốp cũng không thể xử lý đồng thời các nguồn tiếng ồn khác như tiếng động cơ, tiếng vọng từ thân vỏ hay tiếng ồn bên ngoài.
Phủ gầm ô tô
Phủ gầm thường được sử dụng với mục đích chính là bảo vệ bề mặt kim loại phía dưới gầm xe trước tác động của nước, bùn đất và các yếu tố môi trường.
Một số loại vật liệu phủ gầm có thể hỗ trợ giảm tiếng đá dăm va đập vào gầm xe và hạn chế một phần âm thanh truyền vào cabin. Tuy nhiên, nếu chỉ sử dụng phủ gầm, khả năng xử lý tiếng ồn tổng thể thường có giới hạn.
Do đó, phủ gầm nên được xem là một giải pháp hỗ trợ bảo vệ gầm xe hơn là phương án cách âm toàn diện.
Sử dụng vật liệu cách âm và tiêu âm chuyên dụng
Đối với những chủ xe muốn xử lý tiếng ồn một cách đồng bộ, việc sử dụng vật liệu cách âm và tiêu âm tại các khu vực trọng yếu đang trở thành một lựa chọn phổ biến.
Tùy từng mẫu xe và nhu cầu sử dụng, vật liệu có thể được bố trí tại sàn xe, cửa xe, hốc bánh, trần xe, khoang hành lý hoặc khu vực nắp capo.
Về nguyên lý, vật liệu cách âm giúp hạn chế sự truyền của âm thanh và rung động từ bên ngoài vào cabin, trong khi vật liệu tiêu âm có tác dụng hấp thụ và giảm năng lượng âm thanh bên trong các khu vực được xử lý.
Điểm quan trọng là việc chống ồn không đơn thuần nằm ở việc “dán càng nhiều càng tốt”. Hiệu quả phụ thuộc vào việc xác định đúng nguồn gây ồn, lựa chọn vật liệu phù hợp và quy trình thi công đúng kỹ thuật.
Chất lượng vật liệu là yếu tố không thể bỏ qua
Một trong những vấn đề chủ xe cần đặc biệt lưu ý khi làm cách âm là nguồn gốc và thành phần của vật liệu.
Trên thị trường có nhiều loại vật liệu với mức giá và chất lượng khác nhau. Nếu sử dụng sản phẩm không phù hợp, ngoài hiệu quả cách âm hạn chế, xe có thể phát sinh một số vấn đề trong quá trình sử dụng, nhất là khi phải chịu nhiệt độ cao trong điều kiện thời tiết mùa hè.
Các vật liệu có nền nhựa đường kém chất lượng có nguy cơ mềm hoặc chảy khi nhiệt độ tăng cao, đồng thời có thể phát sinh mùi khó chịu. Vì vậy, chủ xe nên tìm hiểu kỹ thông số kỹ thuật, nguồn gốc sản phẩm cũng như yêu cầu đơn vị thi công cung cấp thông tin rõ ràng về vật liệu trước khi quyết định.
Theo xu hướng hiện nay, vật liệu cách âm sử dụng nền cao su butyl được nhiều đơn vị chăm sóc xe lựa chọn nhờ khả năng bám dính, tính ổn định và khả năng chịu nhiệt tốt hơn so với một số vật liệu giá rẻ trên thị trường.
Thi công đúng kỹ thuật quyết định hiệu quả
Một bộ vật liệu tốt chưa chắc mang lại hiệu quả như kỳ vọng nếu quá trình thi công không đúng kỹ thuật.
Để xử lý cách âm, chống ồn, kỹ thuật viên thường phải tháo một phần nội thất, cửa xe hoặc các tấm ốp để tiếp cận bề mặt cần xử lý. Nếu thao tác không đúng, các chi tiết nhựa, ngàm, dây điện hoặc hệ thống cảm biến có thể bị ảnh hưởng.
Bên cạnh đó, việc lựa chọn khu vực cần xử lý cũng cần dựa trên đặc điểm của từng mẫu xe. Không phải phương tiện nào cũng cần thi công toàn bộ sàn, cửa, trần, hốc bánh và khoang máy.
Một quy trình được thực hiện bài bản cần bắt đầu từ việc xác định nguồn gây ồn, đánh giá hiện trạng, lựa chọn vật liệu, thi công theo từng khu vực và kiểm tra lại sau khi hoàn thiện.
Chủ xe cần lưu ý gì trước khi làm cách âm, chống ồn?
Trước khi quyết định đầu tư chống ồn, chủ xe nên xác định rõ nhu cầu và nguyên nhân gây tiếng ồn. Nếu tiếng ồn chủ yếu đến từ lốp, việc lựa chọn loại lốp phù hợp có thể mang lại hiệu quả rõ rệt hơn. Trong trường hợp tiếng ồn xuất phát từ rung động thân vỏ hoặc nhiều nguồn khác nhau, giải pháp cách âm chuyên dụng có thể phù hợp hơn.
Chủ xe cũng không nên chỉ lựa chọn dựa trên giá thành. Vật liệu, kỹ thuật thi công và kinh nghiệm của đơn vị thực hiện đều có ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả cuối cùng.
Đặc biệt, việc tự tháo lắp nội thất để thi công tại nhà không được khuyến khích nếu người thực hiện không có kinh nghiệm kỹ thuật. Cấu trúc nội thất hiện đại tích hợp nhiều hệ thống điện, cảm biến và thiết bị an toàn, do đó một thao tác sai có thể dẫn đến những phát sinh không đáng có.
