Gia đình chị Nguyễn Thị Quỳnh ở thôn Tân Phong là một trong những hộ tiên phong đưa hươu sao về nuôi tại xã Kỳ Xuân.
Trên diện tích đất vườn rộng rãi, trước đây gia đình chị đã thử sức với nhiều loại vật nuôi như: lợn, bò,... nhưng hiệu quả kinh tế chưa đạt như kỳ vọng. Sau quá trình tìm hiểu, nhận thấy hươu sao có khả năng thích nghi với điều kiện tự nhiên, tận dụng được nguồn thức ăn sẵn có và có giá trị kinh tế khá cao, chị Quỳnh quyết định đầu tư nuôi thử nghiệm.
Không dừng lại ở việc nuôi vài con để thăm dò, gia đình chị mạnh dạn đầu tư hàng trăm triệu đồng xây dựng chuồng trại, mua con giống và chuẩn bị nguồn thức ăn. Từ những con hươu ban đầu, đàn vật nuôi được gây dựng và phát triển từng bước.
Đến nay, gia đình chị Quỳnh có 20 con hươu, tổng giá trị gần 500 triệu đồng. Sau hơn 1 năm thả nuôi, đàn hươu phát triển tốt, một số con đã cho thu hoạch lứa nhung đầu tiên
Chị Quỳnh chia sẻ: "Nuôi hươu không quá khó nếu người dân nắm vững kỹ thuật. Con hươu khá hiền, sức ăn không quá lớn và có thể tận dụng nhiều loại lá, cỏ, nguồn thức ăn sẵn có. Tuy nhiên, người nuôi phải quan tâm ngay từ khâu lựa chọn con giống, thiết kế chuồng trại; thường xuyên theo dõi đàn, chú ý đến khẩu phần ăn, vệ sinh chuồng trại và chăm sóc đúng kỹ thuật”.
Từ hiệu quả bước đầu, gia đình chị đang tiếp tục chăm sóc, phát triển đàn hươu, đồng thời tìm hiểu thêm kỹ thuật để nâng cao chất lượng nhung. Với giá trị kinh tế tương đối cao, chị Quỳnh kỳ vọng hươu sao sẽ trở thành một trong những vật nuôi phù hợp với điều kiện đất đai của gia đình và có thể mở rộng trong thời gian tới.
Hiệu quả bước đầu trong nuôi hươu của gia đình chị Quỳnh đang tạo được sự quan tâm của nhiều người. Thời gian qua, nhiều hộ dân trên địa bàn đã tìm đến tham quan, trao đổi kinh nghiệm, tìm hiểu cách làm chuồng trại, chăm sóc và khả năng phát triển đàn hươu.
Tại thôn Nam Tiến, gia đình bà Nguyễn Thị Ngân cũng là một trong những hộ lựa chọn mô hình kinh tế này. Sau khi tìm hiểu thực tế từ các hộ đã nuôi, gia đình bà đầu tư hệ thống chuồng trại kiên cố và hiện đã bắt đầu thả nuôi 3 con hươu đầu tiên.
“Nhận thấy gia đình chị Quỳnh nuôi hươu bước đầu có hiệu quả nên chúng tôi đến tìm hiểu, học hỏi cách làm. Gia đình cũng muốn nuôi thí điểm trước để tích lũy kinh nghiệm, sau đó nếu phù hợp sẽ tính chuyện phát triển đàn” - bà Ngân cho biết.
Kỳ Xuân sau sáp nhập có diện tích rộng, địa hình đa dạng. Nhiều hộ có diện tích vườn rừng và nguồn thức ăn tự nhiên có thể tận dụng nên đã lựa chọn nuôi, trong đó có những mô hình mới.
Điều đáng ghi nhận là từ hiệu quả bước đầu của một số hộ dân, mô hình nuôi hươu đã tạo sức lan tỏa nhất định. Người dân không còn chỉ quan tâm đến những vật nuôi quen thuộc mà bắt đầu tìm hiểu những đối tượng nuôi mới có khả năng tạo giá trị kinh tế cao hơn.
Việc người dân chủ động tìm tòi, lựa chọn vật nuôi mới cho thấy tư duy sản xuất đang từng bước thay đổi. Từ chỗ chủ yếu dựa vào các vật nuôi truyền thống, các hộ đã quan tâm hơn đến việc đa dạng hóa mô hình, lựa chọn đối tượng nuôi phù hợp với điều kiện, khả năng đầu tư và nhu cầu thị trường.
Đối với hươu sao, giá trị kinh tế nổi bật nằm ở sản phẩm nhung. Đây là sản phẩm đã có thị trường tại Hà Tĩnh, tạo điều kiện để người dân có thêm cơ sở tham khảo, học hỏi kinh nghiệm và cân nhắc đầu tư.
Tuy nhiên, việc phát triển mô hình cần được thực hiện thận trọng, phù hợp với điều kiện thực tế. Không nên mở rộng đàn một cách tự phát khi chưa đánh giá đầy đủ về con giống, kỹ thuật, dịch bệnh, chi phí đầu tư cũng như đầu ra sản phẩm.
Phó Chủ tịch UBND xã Kỳ Xuân Đặng Thế Anh cho biết: “Địa phương khuyến khích người dân mạnh dạn tìm tòi, phát triển những mô hình kinh tế phù hợp với điều kiện đất đai và khả năng của từng hộ. Đối với mô hình nuôi hươu, trước mắt cần tiếp tục theo dõi, đánh giá hiệu quả thực tế, đồng thời tạo điều kiện để các hộ có nhu cầu được tiếp cận, trao đổi kinh nghiệm và kỹ thuật chăn nuôi”.
Theo ông Đặng Thế Anh, khi nhân rộng mô hình, người dân cần tính toán kỹ từ khâu lựa chọn con giống, đầu tư chuồng trại, chăm sóc, phòng chống dịch bệnh đến thị trường tiêu thụ. Đặc biệt, cần tránh tâm lý đầu tư theo phong trào khi chưa nắm chắc kỹ thuật và hiệu quả kinh tế.
Đây cũng là vấn đề đặt ra đối với những hộ đang có ý định bắt đầu nuôi hươu. Một mô hình mới muốn phát triển bền vững không chỉ dựa vào giá trị của vật nuôi mà cần được đặt trong tổng thể các yếu tố về vốn đầu tư, kỹ thuật, khả năng tận dụng nguồn thức ăn, chăm sóc đàn và đầu ra sản phẩm.
Con đường để hươu sao trở thành vật nuôi phổ biến tại Kỳ Xuân vẫn còn ở phía trước. Nhưng từ sự mạnh dạn của những hộ dân tiên phong, một hướng đi mới trong phát triển kinh tế hộ gia đình đang từng bước được mở ra.
