Nóng thị trường thực phẩm cuối năm, nguy cơ mất an toàn gia tăng

Những ngày cận kề Tết Nguyên đán, các chợ truyền thống, cửa hàng tạp hóa, cơ sở chế biến thực phẩm trên địa bàn Hà Tĩnh luôn trong tình trạng mua bán tấp nập. Các mặt hàng như: thịt, giò chả, bánh mứt kẹo, rượu bia, nước giải khát… được tiêu thụ với số lượng lớn, tạo áp lực không nhỏ lên công tác quản lý, kiểm soát chất lượng.

Bà Đào Thị Phương – Phó Chi cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh cho biết: "Thời điểm cuối năm thường phát sinh nhiều nguy cơ mất an toàn thực phẩm do sản xuất nhỏ lẻ, chế biến thủ công, điều kiện bảo quản không đảm bảo. Bên cạnh đó, tình trạng hàng giả, hàng nhái, thực phẩm không rõ nguồn gốc xuất xứ vẫn còn diễn biến phức tạp, dễ len lỏi vào bữa ăn của người dân nếu thiếu sự kiểm tra, giám sát chặt chẽ.

Đặc biệt, giáp tết, ai cũng bận rộn và cần mua nhiều thứ trong thời gian ngắn. Việc này khiến không ít người tiêu dùng mua hàng theo cảm tính, ít đọc nhãn mác, không kiểm tra nguồn gốc hoặc bị hấp dẫn bởi giá rẻ, khuyến mãi lớn. Các đối tượng bán hàng kém chất lượng nắm rõ tâm lý đó và tung hàng ồ ạt, lợi dụng sự vội vàng để tiêu thụ sản phẩm không đảm bảo. Khi người tiêu dùng thiếu cảnh giác, nguy cơ mất an toàn thực phẩm càng tăng cao".

Một nguyên nhân khác được ngành chức năng chỉ ra là vào dịp cuối năm, đầu xuân là mùa lễ hội, người dân tập trung liên hoan, du lịch và mua sắm, khiến thức ăn đường phố hoạt động hết công suất. Tuy nhiên, không phải hàng quán nào cũng đảm bảo vệ sinh. Dụng cụ nấu nướng tái sử dụng nhiều lần, không được vệ sinh đúng cách, nguyên liệu phơi lộ thiên, dầu ăn sử dụng đi sử dụng lại nhiều lần… tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn thực phẩm. Thực tế cho thấy, nhiều vụ ngộ độc thực phẩm xảy ra trong và sau tết có nguyên nhân từ việc sử dụng thực phẩm ôi thiu, nhiễm khuẩn, rượu bia không đảm bảo chất lượng hoặc do bảo quản, chế biến không đúng cách.

Trước những mối nguy về an toàn thực phẩm trong dịp trước trong và sau Tết Nguyên đán, các ngành chức năng Hà Tĩnh đã xây dựng kế hoạch triển khai các biện pháp siết chặt công tác quản lý. Hiện nay, Sở Y tế Hà Tĩnh đã tham mưu Ban Chỉ đạo An ninh, an toàn thực phẩm tỉnh ban hành Kế hoạch số 350/KH-BCĐ ngày 28/01/2026 về triển khai công tác bảo đảm an toàn thực phẩm Tết Nguyên đán Bính Ngọ và mùa lễ hội Xuân 2026.

Theo kế hoạch, tỉnh thành lập các đoàn kiểm tra liên ngành, tập trung kiểm tra các nhóm thực phẩm tiêu thụ nhiều trong dịp tết như: thịt, giò chả, bánh mứt kẹo, rượu, bia, nước giải khát… Nội dung kiểm tra chú trọng hóa đơn, chứng từ, nhãn mác, nguồn gốc xuất xứ và điều kiện bảo quản, đặc biệt tại các chợ đầu mối, siêu thị và kho lạnh.

“Ngành y tế phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành, địa phương triển khai kiểm tra đồng loạt, kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, không để thực phẩm kém chất lượng lưu thông trên thị trường, ảnh hưởng đến sức khỏe Nhân dân. Cùng với công tác kiểm tra, ngành y tế duy trì đường dây nóng 24/7 để tiếp nhận phản ánh của người dân về các hành vi vi phạm an toàn thực phẩm. Danh sách các cơ sở vi phạm sẽ được công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng, đồng thời biểu dương những đơn vị chấp hành tốt quy định, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh”, bà Đào Thị Phương – Phó Chi cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh nhấn mạnh.

Cùng với ngành y tế, Chi cục Quản lý thị trường Hà Tĩnh cũng đã mở đợt cao điểm kiểm tra, xử lý các vụ việc thực phẩm không bảo đảm an toàn, tiềm ẩn rủi ro lớn đối với sức khỏe người tiêu dùng. Các đội quản lý thị trường ở các khu vực đã phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương, công an các xã, phường tập trung kiểm tra dư lượng các chất độc hại trong động vật và sản phẩm động vật thủy sản, nhuyễn thể hai mảnh vỏ, các sản phẩm đồ đông lạnh từ các cơ sở chế biến, kinh doanh. Trong thời gian gần đây, lực lượng chức năng đã liên tục phát hiện các vụ việc vi phạm về mỡ động vật không rõ nguồn gốc xuất xứ, cá cháo dương tính với formaldehyde – một chất cấm sử dụng trong bảo quản thực phẩm, chà bông bị mốc, chân giò bốc mùi hôi thối, không có nguồn gốc, xuất xứ...

Ông Nguyễn Đình Khoa – Chi cục trưởng Chi cục QLTT Hà Tĩnh cho biết: Càng gần đến Tết Nguyên đán thì nguy cơ thực phẩm bẩn xâm nhập vào thị trường là lớn, đặt ra nhiều nguy cơ cho sức khỏe người tiêu dùng. Chính vì vậy, việc tập trung lực lượng kiểm tra, phát hiện, xử lý nghiêm, tạo lá chắn vững chắc, ngăn thực phẩm bẩn tuồn vào thị trường đang là nhiệm vụ trọng tâm được đơn vị triển khai trong thời gian gần đây. Nhiều vụ việc đã được phát hiện, xử lý kịp thời và công khai rộng rãi để vừa tạo sức răn đe vừa nâng cao nhận thức cho người tiêu dùng”.

Theo khuyến cáo từ ngành chức năng, để phòng ngừa nguy cơ ngộ độc thực phẩm trong dịp tết, mỗi người dân cần là một người tiêu dùng thông thái. Mọi người nên lựa chọn mua thực phẩm tại các cơ sở uy tín, chỉ sử dụng thực phẩm có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng. Thực hiện tốt nguyên tắc "ăn chín, uống sôi"’, bảo quản thực phẩm đúng cách. Khi phát hiện dấu hiệu vi phạm an toàn thực phẩm, cần phản ánh ngay đến đường dây nóng của cơ quan chức năng. Không tích trữ quá nhiều thực phẩm trong tủ lạnh, bảo quản riêng biệt thực phẩm sống và chín, hâm nóng kỹ trước khi sử dụng lại. Khi có dấu hiệu nghi ngờ ngộ độc thực phẩm, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được xử trí kịp thời.