Hội nghị chuyên đề kinh tế thường niên tại Jackson Hole (bang Wyoming) tuần này trở thành tâm điểm của giới tài chính toàn cầu. Mọi ánh nhìn đang đổ dồn vào bài phát biểu đầu tiên của ông Kevin Warsh trên cương vị Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Kể từ khi chính thức tiếp quản vị trí này vào tháng 5, ông Warsh gần như không chia sẻ công khai về triển vọng nền kinh tế hay chính sách tiền tệ.
Sự kín tiếng kéo dài suốt 3 tháng qua tạo ra một phong cách điều hành hoàn toàn khác biệt so với các lãnh đạo tiền nhiệm, nhưng cũng đồng thời đẩy sự tò mò của phố Wall lên mức cao nhất.
Phố Wall chia rẽ trước phong cách "nói ít, nghe nhiều"
Theo kết quả khảo sát mới nhất của CNBC với 31 chuyên gia kinh tế, chiến lược gia và nhà đầu tư, có tới 80% người được hỏi mong muốn ông Warsh giải thích rõ hơn về quan điểm kinh tế của mình tại Jackson Hole. Tuy nhiên, thị trường lại chia rẽ sâu sắc về mức độ mà người đứng đầu Fed nên can thiệp: 48% ủng hộ ông đưa ra định hướng rõ ràng về lãi suất, trong khi 48% còn lại phản đối.
Dự đoán về nội dung bài phát biểu, 45% chuyên gia cho rằng Chủ tịch Fed sẽ tiếp tục giữ kín và không đề cập đến lãi suất, 32% kỳ vọng ông sẽ phát tín hiệu "diều hâu" (ủng hộ thắt chặt chính sách) và 19% dự đoán lập trường trung lập. Việc ông Warsh hạn chế phát ngôn xuất phát từ quan điểm cá nhân rằng các nhà hoạch định chính sách nên tránh "khóa" kỳ vọng thị trường.
Dù có tới 65% chuyên gia ủng hộ quan điểm Fed nên nói ít hơn và chú ý nhiều hơn đến các tín hiệu thị trường, sự im lặng này cũng vấp phải những chỉ trích không nhỏ.
Bà Constance Hunter, Kinh tế trưởng tại Economist Enterprise, thẳng thắn nhận định: "Việc Chủ tịch Fed giữ im lặng đã đẩy trách nhiệm truyền thông sang các quan chức khác. Ông ấy dường như đã từ bỏ vai trò truyền đạt về cách Fed sẽ phản ứng trước các kịch bản kinh tế".
Chia sẻ trên Yahoo Finance, ông Robert Kaplan, cựu Chủ tịch Fed chi nhánh Dallas, cũng cho rằng ông Warsh cần làm rõ quyết định của cơ quan này và phản ánh trung thực cách Ủy ban đang vận hành, thay vì để thị trường phải tự chắp vá thông tin.
Áp lực từ "bóng ma" lạm phát 65 tháng
Sự thận trọng của Chủ tịch Fed diễn ra trong bối cảnh bức tranh kinh tế Mỹ đang đối mặt với nhiều thử thách. Lạm phát tại Mỹ hiện đã vượt xa mục tiêu 2% trong 65 tháng liên tiếp. Chi phí sinh hoạt của người dân tăng 3,7%, giá ô tô tăng 5%, chi phí nhà ở và tiện ích tăng hơn 3,5%, trong khi giá các mặt hàng giải trí leo thang tới mức hai chữ số.
Theo ghi nhận từ Reuters, dữ liệu chỉ số Chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) mới nhất cho thấy tiến trình hạ nhiệt giá cả gần như không có đột phá trong 1,5 năm qua. Tình trạng này càng khiến sự chia rẽ trong nội bộ Fed thêm sâu sắc, dẫn tới việc có 3 quan chức bỏ phiếu phản đối quyết định giữ nguyên lãi suất ở mức 3,5-3,75% trong cuộc họp tháng 7.
Bà Susan Collins, Chủ tịch Fed chi nhánh Boston, khẳng định: "Nếu không xuất hiện bằng chứng liên tục cho thấy lạm phát đang thực sự giảm, việc thắt chặt chính sách trong thời gian tới sẽ là phù hợp nhằm bảo đảm đạt được mục tiêu ổn định giá cả".
Chuyên gia Karim Basta từ III Capital Management cũng cho rằng các dữ liệu hiện tại chưa đủ thuyết phục để Fed có thể tiếp tục đứng ngoài cuộc. Thị trường tài chính hiện đã tăng đặt cược vào khả năng Fed sẽ nâng lãi suất ngay trong cuộc họp ngày 15-16/9, hoặc muộn nhất trước khi kết thúc năm 2026.
Bài toán độc lập và tham vọng cải cách
Vị thế điều hành của tân Chủ tịch Fed càng chịu nhiều áp lực khi Bộ Tài chính Mỹ tăng cường can thiệp vào thị trường. Nhằm kiềm chế đà tăng của lợi suất trái phiếu chính phủ trong bối cảnh thâm hụt ngân sách chạm mức gần 6% GDP, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã bất ngờ mở rộng quy mô chương trình mua lại trái phiếu.
Dẫu vậy, giới chuyên môn tỏ ra rất hoài nghi về hiệu quả của biện pháp này. Khảo sát của CNBC cho thấy 77% chuyên gia tin rằng động thái của Bộ Tài chính sẽ không thể giúp hạ nhiệt lợi suất trái phiếu dài hạn. Kinh tế trưởng Gregory Daco từ EY-Parthenon cảnh báo việc thiếu nhất quán trong truyền thông có thể khiến dư luận lo ngại về tính độc lập của Fed trước các áp lực tài khóa.
Bên cạnh các quyết sách ngắn hạn, ông Warsh đang hướng sự chú ý vào các vấn đề mang tính cấu trúc. Ông đã thành lập 5 nhóm chuyên trách để nghiên cứu việc cải tổ hoạt động truyền thông, khuôn khổ kiểm soát lạm phát, chính sách bảng cân đối kế toán và tác động của trí tuệ nhân tạo (AI) tới thị trường lao động. Dù vậy, theo CNBC, giới chuyên gia hiện chia rẽ quanh việc liệu đa số thành viên FOMC có ủng hộ các đề xuất cải cách khung lạm phát của ông hay không.
Trước thềm cuộc họp chính sách tháng 9, bài phát biểu tại Jackson Hole được xem là bài kiểm tra bản lĩnh đầu tiên đối với ông Kevin Warsh. Thị trường không chỉ chờ đợi những phân tích vĩ mô, mà trên hết là một tín hiệu rõ ràng để định hình lại niềm tin vào định hướng điều hành của ngân hàng trung ương quyền lực nhất thế giới.
