Sát thực tế để không bỏ sót đối tượng khi rà soát hộ nghèo

Một mình gồng gánh nuôi 3 con ăn học, công việc buôn bán lặt vặt cho thu nhập thấp, nhà ở chưa ổn định nên nhiều năm nay, chị Ngô Thị Hải Yến (SN 1985, trú thôn Thống Nhất, xã Thạch Lạc) thuộc diện hộ nghèo của địa phương.

Trong đợt rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo năm 2026, gia đình chị vừa đón đoàn khảo sát đến tìm hiểu tình hình đời sống, thu nhập và các điều kiện liên quan. Chị Hải Yến chia sẻ: “Gia cảnh bốn mẹ con quá khó khăn, các cháu đều đang tuổi ăn tuổi học. Thu nhập từ nghề buôn bán vặt của tôi không đủ nuôi các con. Thuộc diện hộ nghèo nên vừa qua, tôi đã được xét hỗ trợ kinh phí xây dựng nhà ở. Nếu tiếp tục được hưởng chế độ hộ nghèo thì tôi sẽ có thêm điều kiện để nuôi các con, các cháu cũng có thêm điều kiện học tập”.

Tại xã Thạch Lạc, đến nay, công tác rà soát đã được triển khai tại 9/9 thôn. Theo kết quả tổng hợp sơ bộ, tỷ lệ hộ nghèo, hộ cận nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2027 - 2030 của địa phương dự kiến cao hơn khoảng 2 - 2,5% so với giai đoạn 2022 - 2025.

Ông Trần Xuân Hoàng - Chủ tịch UBND xã Thạch Lạc cho biết: “Địa phương xác định rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo là nhiệm vụ quan trọng nhằm đánh giá đúng thực trạng đời sống người dân, làm cơ sở thực hiện các chính sách giảm nghèo, an sinh xã hội. Xã đã thành lập ban chỉ đạo, tổ giúp việc, phân công nhiệm vụ cụ thể cho các thành viên và các thôn; triển khai rà soát theo đúng chuẩn nghèo đa chiều, quy trình, thời gian quy định, bảo đảm chặt chẽ từ cơ sở, dân chủ, công khai, công bằng, khách quan và chính xác”.

Theo chuẩn mới, việc xác định hộ nghèo, hộ cận nghèo dựa trên chấm điểm tài sản, điều kiện sống, thông tin thành viên hộ để ước lượng thu nhập và đánh giá mức độ thiếu hụt các dịch vụ xã hội cơ bản. Vì vậy, rà soát phải bám sát thực tế từng hộ, với sự tham gia giám sát của MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội và cộng đồng dân cư.

Tại xã Đông Kinh, MTTQ đã phát huy tối đa vai trò phối hợp tuyên truyền, vận động, đồng thời giám sát việc bình xét, công khai danh sách và tiếp nhận ý kiến phản hồi của người dân. Ban cán sự các thôn tổ chức rà soát, tiếp nhận đề nghị công nhận hộ nghèo, hộ cận nghèo và rà soát các hộ có khả năng thoát nghèo theo quy định.

Ông Đặng Quang Bắc - Chủ tịch Ủy ban MTTQ xã Đông Kinh cho biết: "Hoạt động giám sát của MTTQ và cộng đồng dân cư sẽ giúp bảo đảm kết quả rà soát khách quan, đúng quy định, hạn chế bỏ sót đối tượng, phản ánh sát thực tế đời sống người dân. Đến nay, một số thôn đã niêm yết công khai danh sách tại nhà văn hoá để người dân theo dõi, phản hồi”.

Cùng với việc triển khai tại cơ sở, Hà Tĩnh cũng chú trọng nâng cao năng lực cho đội ngũ trực tiếp thực hiện rà soát. Các lớp tập huấn tập trung hướng dẫn quy trình, phương pháp thu thập thông tin, chấm điểm, đánh giá, phân loại hộ nghèo, hộ cận nghèo; đồng thời, giải đáp những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện.

Đến nay, Chi cục Phát triển nông thôn và Quản lý chất lượng (Sở NN&MT) đã phối hợp với các địa phương tổ chức các lớp tập huấn với gần 7.000 người tham gia. Thành phần gồm cán bộ phụ trách công tác giảm nghèo; cán bộ thôn, tổ dân phố; cộng tác viên giảm nghèo và đại diện hộ nghèo, hộ cận nghèo.

Theo kế hoạch, các địa phương sẽ tổng hợp kết quả chính thức gửi Sở NN&MT trước ngày 10/11/2026. Sở NN&MT tổng hợp sơ bộ kết quả rà soát toàn tỉnh, báo cáo Bộ NN&MT, UBND tỉnh trước ngày 10/11/2026; tham mưu Chủ tịch UBND tỉnh báo cáo chính thức kết quả rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo định kỳ năm 2026 gửi Bộ NN&MT trước ngày 15/12/2026.

Việc rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo năm 2026 vừa đánh giá kết quả thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững theo chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2022-2025, vừa xác định hộ nghèo, hộ cận nghèo theo chuẩn giai đoạn 2027-2030. Kết quả rà soát là căn cứ để thực hiện các chính sách giảm nghèo, an sinh xã hội năm 2027 và những năm tiếp theo; đánh giá tiêu chí nghèo đa chiều trong xây dựng nông thôn mới, đồng thời, phục vụ xây dựng cơ sở dữ liệu về giảm nghèo và kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Vì vậy, quá trình rà soát phải bảo đảm chính xác, khách quan, công bằng, phản ánh đúng thực trạng, không bỏ sót hoặc xác định sai đối tượng. Đây là cơ sở để các cấp, ngành xây dựng giải pháp giảm nghèo sát thực tế, sử dụng hiệu quả nguồn lực và hỗ trợ đúng đối tượng.

Ông Lê Đình Hải - Phó Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn và Quản lý chất lượng (Sở NN&MT).