Hình ảnh Google Map mô tả công trình Bến neo đậu tàu thuyền nghề cá phường Kỳ Phương.
Dự án đầu tư xây dựng công trình Bến neo đậu tàu thuyền nghề cá tại phường Kỳ Phương (còn gọi là khu âu thuyền Ba Đồng) thuộc dự án bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng và tái định cư dự án Khu liên hợp gang thép và Cảng Sơn Dương tại Khu kinh tế Vũng Áng.
Dự án được UBND tỉnh phê duyệt đầu tư từ năm 2014 với tổng mức hơn 107 tỷ đồng, do Ban quản lý Khu kinh tế Vũng Áng làm chủ đầu tư. Công trình khởi công tháng 6/2014, hoàn thành ngày 30/8/2015.
Khu âu thuyền Ba Đồng phục vụ cho khoảng 2.000 hộ ngư dân ở 4 thôn thuộc xã Kỳ Lợi.
Trong quá trình sử dụng, trước tác động của thiên nhiên, đặc biệt là sau các cơn bão số 10 năm 2017, mùa mưa bão năm 2019 và đợt mưa lũ tháng 10 năm 2020, bến neo đậu tàu thuyền bị bồi lấp nghiêm trọng, nhiều khu vực bờ neo bị gãy đổ, tàu thuyền rất khó khăn để ra vào neo đậu, gây ảnh hưởng đến hoạt động đánh bắt của ngư dân.
Mặc dù trước đó (năm 2019), TX Kỳ Anh từng có dự án nạo vét bến neo đậu tàu thuyền phường Kỳ Phương với tổng mức đầu tư gần 2,5 tỷ đồng nhưng sau các mùa mưa bão, khu âu thuyền Ba Đồng lại bị bồi lấp trở lại.
Ông Mai Xuân Vị - Thôn trưởng Thôn 1 - Đông Yên, xã Kỳ Lợi cho hay: “Khu âu thuyền bị bồi lấp nghiêm trọng dẫn đến diện tích bến bị thu hẹp, các thuyền đậu vị trí quá sát nhau, dễ va chạm, hư hỏng. Việc nạo vét chỉ là giải pháp tạm thời, chúng tôi rất mong tỉnh, thị xã Kỳ Anh sớm có phương án lâu dài để tạo sự yên tâm cho bà con ngư dân khi mùa mưa bão đến”.
Cán bộ Ban Quản lý dự án thị xã chỉ cho PV thấy khu vực bị bồi lấp từ sau đợt nạo vét gần nhất vào năm 2019.
Lý giải rõ hơn nguyên nhân bến neo đậu bị bồi lắng nghiêm trọng, ông Lê Xuân Vượng - Chủ tịch UBND xã Kỳ Lợi cho biết: "Công trình gồm 2 tuyến đê (đê chắn sóng bờ Bắc và đê chắn cát bờ Nam) tạo thành khu neo đậu khép kín với diện tích 6,7 ha. Tuy nhiên, do cửa bến gần như trực diện với biển, bờ phía Tây chưa được gia cố nên thường xuyên bị cát bồi lấp và sạt lở đất; đặc biệt, do ảnh hưởng trực tiếp của các cơn bão năm 2017 và 2020, công trình đã bị bồi lấp phần lớn diện tích. Khối lượng dự án nạo vét năm 2019 đến nay hầu như bị bồi lấp trở lại hoàn toàn.
Bến neo đậu tàu thuyền nghề cá phường Kỳ Phương chủ yếu phục vụ hoạt động nghề và neo đậu tàu thuyền cho khoảng 2.000 hộ dân thuộc 4 thôn của xã Kỳ Lợi: Đông Yên 1, Đông Yên 2, Đông Yên 3, Đông Yên 4. Theo thiết kế, bến có thể làm nơi neo đậu cho 230 tàu có công suất dưới 20CV, 106 tàu có công suất từ 20CV đến 200CV và phục vụ các hoạt động hằng ngày cho bà con ngư dân.
Sau các đợt mưa bão, một số hạng mục tại âu thuyền bị gãy đổ. (Trong ảnh: Một phần lan can khu vực âu thuyền bị gãy đổ).
Theo thông tin từ Ban Quản lý dự án thị xã Kỳ Anh, sau mùa mưa bão năm 2019 và cơn bão tháng 10 năm 2020, bến neo đậu đã bị bồi lắng nghiêm trọng khoảng hơn 45.000m3 cát, từ đó làm giảm diện tích khu vực neo đậu, gây khó khăn cho ngư dân khi di chuyển tàu thuyền vào đây.
Kết quả khảo sát tháng 7/2021 cho thấy, trong tổng số 6,7 ha của khu neo đậu, phần diện tích có chiều sâu mực nước > 2m còn 1 ha, chiếm 15%; phần diện tích có chiều sâu mực nước > 1m còn 2,6 ha, chiếm 39%. Từ số liệu khảo sát cho thấy, bến neo đậu không đảm bảo cho số lượng tàu thuyền vào ra neo đậu theo công suất thiết kế.
Từ năm 2019 đến nay, khu vực âu thuyền này bị bồi lấp hơn 45.000m3 cát.
Theo ông Nguyễn Đức Thắng - Trưởng Ban quản lý dự án thị xã Kỳ Anh, địa phương đã có văn bản trình UBND tỉnh 3 phương án để có thể cân nhắc giải quyết sớm vấn đề trên. Theo đó, có 1 phương án mang tính tương đối lâu dài thì nguồn kinh phí quá lớn, vượt ngoài khả năng ngân sách của địa phương; có 2 phương án chỉ mang tính tạm thời là nạo vét khu âu thuyền (như dự án năm 2019 thị xã đã thực hiện), tuy nhiên, khả năng bị bồi lấp trở lại là rất lớn. Mùa mưa bão đang đến gần, bà con ngư dân cũng như chính quyền thị xã rất mong tỉnh sớm quyết định phương án tối ưu nhằm phù hợp với thực tế, đảm bảo hiệu quả.
Sau khi Dự án đầu tư xây dựng công trình Bến neo đậu tàu thuyền nghề cá tại phường Kỳ Phương hoàn thành vào năm 2015, Ban Quản lý dự án KKT tỉnh chưa quyết toán được các hạng mục công trình nên chưa thể bàn giao giá trị tài sản. Ngày 13/11/2020, đơn vị chủ quản chỉ mới bàn giao quản lý và sử dụng cho địa phương. Về pháp lý, công trình vẫn đang thuộc tài sản của Ban Quản lý KKT tỉnh nên thị xã chưa thể đầu tư dự án duy tu, nâng cấp công trình này.
UBND tỉnh đã chỉ đạo Ban Quản lý KKT tỉnh đẩy nhanh tiến độ quyết toán công trình, hoàn thiện các thủ tục để sớm bàn giao tài sản cho thị xã Kỳ Anh. Hy vọng, vướng mắc này sớm được giải quyết để có phương án lâu dài trong giải quyết, xử lý tình trạng bồi lắng tại bến neo đậu tàu”.
