Trong cuộc bầu cử ĐBQH khoá XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, việc tạo điều kiện thuận lợi cho cử tri ở các xã miền núi nhận được nhiều sự quan tâm. Bởi khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp sẽ phát sinh khó khăn trong tổ chức bầu cử tại các xã có địa bàn rộng lớn và điều kiện đi lại không thuận lợi.
Ngày 20/11/2025, Bộ Dân tộc và Tôn giáo ban hành Công điện số 2780 về việc rà soát xác định xã miền núi phục vụ tổ chức cuộc bầu cử ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031. Trước đó, vào ngày 16/10/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 272 về phân định vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 -2030. Theo quy định, xã được xác định miền núi đáp ứng một trong các yêu cầu như: ít nhất 2/3 diện tích tự nhiên nằm ở độ cao từ 200m trở lên so với mực nước biển hoặc có từ 2/3 số thôn trở lên là thôn miền núi.
Tại Hà Tĩnh, các sở: Nội vụ, Nông nghiệp và môi trường đã tiến hành soát xét, cung cấp số liệu để thẩm định, tổng hợp, tham mưu UBND tỉnh. Ngày 27/11 vừa qua, UBND tỉnh Hà Tĩnh đã ban hành Quyết định số 2986 về việc công nhận 4 xã miền núi trên địa bàn gồm: Sơn Tây, Sơn Hồng, Sơn Kim 1 và Sơn Kim 2.
Ông Lê Thành Nhân - Bí thư Đảng uỷ - Chủ tịch HĐND xã Sơn Kim 2 đánh giá, đây là một "điểm mở" quan trọng, giúp các xã miền núi xử lý tình huống phát sinh trong thực tiễn để tính toán chính xác số lượng đại biểu HĐND xã trong nhiệm kỳ tới.
"Chúng tôi đã thực hiện rà soát các điều kiện và đề xuất tỉnh công nhận xã miền núi. Theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương, xã miền núi có từ 5.000 dân trở xuống được bầu 15 đại biểu và hiện nay, toàn xã có hơn 5.000 dân tại 8 thôn. Căn cứ vào quy định và thực tế, chúng tôi xác định nhiệm kỳ 2026 - 2031, số lượng đại biểu HĐND xã Sơn Kim 2 được bầu là 15 người", ông Nhân trao đổi.
Hiện, xã Sơn Kim 2 đã dự kiến số lượng thành phần, cơ cấu đại biểu HĐND xã và chỉ đạo Uỷ ban MTTQ xã chuẩn bị chu đáo cho hiệp thương lần thứ nhất; đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền trong các tầng lớp nhân dân về mục đích, ý nghĩa của cuộc bầu cử, quyền và nghĩa vụ của công dân đối với việc lựa chọn ra đại biểu xứng đáng.
Xã miền núi Sơn Kim 1.
Là một trong 4 địa phương được công nhận xã miền núi của tỉnh, các quy định mới liên quan tới việc phục vụ bầu cử được hệ thống chính trị xã Sơn Tây tập trung thực hiện.
Theo Bí thư Đảng uỷ - Chủ tịch HĐND xã Sơn Tây Hoàng Cẩm Thạch, toàn xã có tất cả 19 thôn, trong đó, 71% là thôn miền núi (đáp ứng điều kiện 2/3 thôn trở lên là thôn miền núi theo Nghị định số 272).
"Tính đến ngày 30/8/2025, dân số của xã Sơn Tây là 14.540 người. Căn cứ quy định tại điểm a, Điều 30 của Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72 (xã miền núi có từ 5.000 dân trở xuống được bầu 15 đại biểu; có trên 5.000 dân - 10.000 dân thì cứ thêm 1.000 dân được bầu thêm 1 đại biểu; có trên 10.000 dân thì cứ thêm 3.000 dân được bầu thêm 1 đại biểu nhưng tổng số không quá 30 đại biểu), số lượng đại biểu HĐND xã nhiệm kỳ tới được bầu là 21 đại biểu", ông Thạch cho hay.
Nhằm thực hiện tốt các nội dung trong công tác bầu cử, bảo đảm tiến độ và thời gian, hiện, 4 xã được công nhận miền núi trên địa bàn Hà Tĩnh đã xây dựng kế hoạch, phân công nhiệm vụ cho từng thành viên trong Ban Chỉ đạo bầu cử; đồng thời thành lập Ủy ban Bầu cử, rà soát cơ cấu và số lượng, phân bổ giới thiệu người ứng cử đại biểu HĐND cấp xã theo đúng quy định và hiện đang tập trung cao cho hiệp thương lần thứ nhất.
Đặc biệt, công tác thông tin rộng rãi tới các tầng lớp Nhân dân trên địa bàn được các xã quan tâm triển khai. Với đặc thù địa bàn miền núi, đi lại khó khăn, dân cư rải rác, không tập trung, Ban Chỉ đạo bầu cử, Uỷ ban Bầu cử các địa phương xác định công tác tuyên truyền phải luôn "đi trước một bước". Qua đó, giúp người dân ý thức sâu sắc hơn về quyền và trách nhiệm của bản thân đối với việc bỏ phiếu lựa chọn ra những đại biểu xứng đáng.
Cùng với việc triển khai các bước bầu cử theo kế hoạch, các xã: Sơn Tây, Sơn Hồng, Sơn Kim 1 và Sơn Kim 2 cũng chỉ đạo lực lượng công an xã thường xuyên theo dõi biến động về số lượng cử tri phục vụ ngày bỏ phiếu. Trung tá Trần Văn Quát - Trưởng Công an xã Sơn Hồng cho biết: "Công an xã đã lên danh sách cử tri trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, theo đó, toàn xã có hơn 8.400 nhân khẩu tại 18 thôn và tiếp tục bám sát, rà soát để có danh sách chính xác tại thời điểm bầu cử (3/2026). Từ căn cứ này, giúp Ban Chỉ đạo bầu cử, Uỷ ban Bầu cử xã Sơn Hồng xác định chính xác số lượng đại biểu HĐND xã được bầu là 18 người, phân chia thành 6 tổ bầu cử; xây dựng các kế hoạch, phương án để tăng cường đảm bảo công tác ANTT trên địa bàn, đảm bảo cho cuộc bầu cử diễn ra đúng kế hoạch, đạt kết quả cao, góp phần vào thành công chung cho sự kiện trọng đại của đất nước".
