Tiếp tục khẳng định tầm vóc và giá trị di sản danh nhân Nguyễn Công Trứ

Phát biểu khai mạc hội thảo, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh Nguyễn Thị Nguyệt khẳng định, Nguyễn Công Trứ không chỉ là danh thần, nhà thơ lớn mà còn là hiện tượng văn hóa đa diện hiếm có của lịch sử Việt Nam thế kỷ XIX. Di sản tư tưởng, nhân cách và những đóng góp của ông trên nhiều lĩnh vực vẫn mang giá trị sâu sắc trong đời sống hôm nay. Hướng tới kỷ niệm 250 năm ngày sinh Nguyễn Công Trứ vào năm 2028, Hà Tĩnh đang xây dựng hồ sơ khoa học trình UNESCO vinh danh danh nhân. Vì vậy, các tham luận, nghiên cứu tại hội thảo sẽ là nguồn tư liệu quan trọng để hoàn thiện hồ sơ theo đúng lộ trình đề ra.

Đề dẫn hội thảo, Giám đốc Sở VH-TT&DL Hà Tĩnh Nguyễn Viết Trường nhấn mạnh, hơn hai thế kỷ đã trôi qua nhưng di sản của Nguyễn Công Trứ vẫn không ngừng gợi mở những đối thoại học thuật mới. Trong bối cảnh hội nhập và toàn cầu hóa, việc nghiên cứu, nhận diện và phát huy giá trị di sản của ông không chỉ là nhu cầu khoa học mà còn là yêu cầu từ chiến lược phát triển văn hóa quốc gia.

Hội thảo hướng tới 3 mục tiêu trọng tâm: công bố những nghiên cứu, phát hiện mới về Nguyễn Công Trứ theo hướng tiếp cận danh nhân văn hóa của UNESCO; làm rõ giá trị, tầm ảnh hưởng của tư tưởng, nhân cách và di sản Nguyễn Công Trứ trong đời sống văn hóa dân tộc cũng như quốc tế; tạo diễn đàn học thuật để các nhà nghiên cứu trao đổi về định hướng bảo tồn, phát huy giá trị di sản trong bối cảnh đương đại.

Tại hội thảo, nhiều tham luận đã tập trung phân tích thân thế, sự nghiệp và tầm vóc danh nhân Nguyễn Công Trứ từ những hướng tiếp cận mới. Các nhà nghiên cứu khẳng định ông không chỉ là nhà thơ lớn mà còn là nhà chính trị, quân sự, kinh tế, văn hóa có nhiều đóng góp nổi bật cho đất nước.

Ở lĩnh vực văn học - nghệ thuật, các tham luận tiếp tục làm rõ đóng góp của Nguyễn Công Trứ đối với hát nói, ca trù và sự khẳng định cái tôi cá nhân trong văn học trung đại Việt Nam. Trong lĩnh vực chính trị, quân sự và kinh tế, nhiều ý kiến nhấn mạnh giá trị thời sự trong tư tưởng quản trị quốc gia, chăm lo dân sinh, kết hợp kinh tế với quốc phòng của ông. Một số tham luận cũng đặt Nguyễn Công Trứ trong tương quan với các danh nhân lớn của khu vực và thế giới để chỉ ra những giá trị phổ quát và tầm ảnh hưởng vượt không gian quốc gia của di sản Nguyễn Công Trứ.

Đáng chú ý, nhiều tham luận đã tập trung phân tích cơ sở khoa học cho việc xây dựng hồ sơ trình UNESCO vinh danh Nguyễn Công Trứ, khẳng định ông hội tụ nhiều tiêu chí của một danh nhân văn hóa có tầm ảnh hưởng toàn cầu.

Tổng kết hội thảo, PGS.TS Biện Minh Điền cho biết, sau gần hai tháng phát động, Ban Tổ chức đã nhận được hơn 50 tham luận từ các nhà khoa học trong và ngoài nước; trong đó có 33 tham luận được tuyển chọn in tư liệu hội thảo. Các tham luận đã tiếp cận khá toàn diện về tầm vóc danh nhân, giá trị di sản và sức ảnh hưởng của Nguyễn Công Trứ trên nhiều phương diện.

Theo PGS.TS Biện Minh Điền, điểm nổi bật của hội thảo lần này là nhiều nghiên cứu đã đi sâu xác định ý nghĩa hiện đại và giá trị phổ quát trong tư tưởng, nhân cách và di sản Nguyễn Công Trứ; đồng thời bước đầu mở rộng cách nhìn về ông trong tương quan với các danh nhân khu vực và quốc tế.

Hội thảo được đánh giá đã hoàn thành mục tiêu đề ra, góp phần tiếp tục khẳng định vị trí, tầm vóc của Nguyễn Công Trứ trong lịch sử văn hóa dân tộc; đồng thời bổ sung thêm những cơ sở khoa học quan trọng phục vụ quá trình xây dựng hồ sơ trình UNESCO trong thời gian tới.