Từ diễn tập rút kinh nghiệm…
Vào lúc 13 giờ 10 phút ngày 16/8/2026, qua soi chiếu hành lý xe khách biển kiểm soát Lào 2668 nhập cảnh từ Lào về Việt Nam qua Cửa khẩu quốc tế Cầu Treo (Sơn Kim 1), lực lượng hải quan phát hiện trong hành lý của ông Hồ Sỹ Hân (SN 1968, trú xã Đông Thành, Nghệ An) chứa thùng sữa Lactasoy có dấu hiệu nghi vấn.
Kiểm tra bên trong, lực lượng chức năng phát hiện các gói nilông chứa 245 viên nén màu hồng và 2 viên nén màu xanh, ký hiệu WY; kết quả thử bằng thiết bị chuyên dụng cho phản ứng dương tính với ma túy. Theo lời khai, tối 15/8, tại Lào, ông Hân được một người tên Dũng (tài khoản Facebook “Ngô Dũng”) nhờ mang thùng sữa này về Việt Nam giao cho người có số điện thoại 0332.695.xxx.
Ngay sau vụ việc, Đội Kiểm soát Hải quan (Chi cục Hải quan khu vực XI) phối hợp với lực lượng chức năng tại Cửa khẩu quốc tế Cầu Treo tổ chức diễn tập lại tình huống phát hiện, bắt giữ vụ án. Từ nhận diện dấu hiệu nghi vấn, kiểm tra chuyên sâu đến xử lý tang vật, từng khâu được thực hành sát thực tế, đòi hỏi sự chính xác và phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng. Qua diễn tập, các đơn vị cùng đánh giá, rút kinh nghiệm, hoàn thiện quy trình phối hợp, nâng cao khả năng ứng phó với những thủ đoạn cất giấu ma túy ngày càng tinh vi.
Ông Thái Văn Hà – Đội trưởng Đội Kiểm soát Hải quan (Chi cục Hải quan khu vực XI) cho biết: “Nghị định số 153/2026/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày 14/5/2026 (có hiệu lực từ ngày 5/7/2026) đã sửa đổi, bổ sung các quy định về phạm vi địa bàn hoạt động hải quan và trách nhiệm phối hợp trong phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới. Những thay đổi này đặt ra yêu cầu các đơn vị phải nắm chắc quy định, thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ và nâng cao hiệu quả phối hợp trong thực tiễn. Vì vậy, chúng tôi chú trọng tập huấn, diễn tập các tình huống sát với thực tế, giúp cán bộ nâng cao kỹ năng phát hiện, kiểm tra, bắt giữ và xử lý vụ việc; đồng thời chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ, bảo đảm xử lý đúng thẩm quyền, đúng quy định pháp luật”.
… đến tập huấn nâng cao nghiệp vụ
Chi cục Hải quan khu vực XI quản lý địa bàn rộng qua 2 tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh, nằm trên tuyến giao thương kết nối Việt Nam với Lào và khu vực Đông Bắc Thái Lan, có liên thông với khu vực Tam Giác Vàng nên tiềm ẩn nguy cơ vận chuyển trái phép chất ma túy qua biên giới. Đặc biệt, các đơn vị trực thuộc nằm rải rác nhiều khu vực, có nơi cách trụ sở chính tại Hà Tĩnh hơn 300 km, nằm sâu trong khu vực biên giới với địa hình hiểm trở nên đặt ra không ít thách thức trong công tác đấu tranh phòng, chống ma túy.
Trước thực tế đó, Chi cục Hải quan khu vực XI đã chỉ đạo Đội Kiểm soát Hải quan xây dựng tài liệu hướng dẫn, chuẩn hóa các bước thực hiện nghiệp vụ kiểm soát, giúp cán bộ nắm vững quy trình, nâng cao năng lực và chủ động hơn trong phát hiện, kiểm tra, xử lý vi phạm.
Giai đoạn 2023 - 2024, trọng tâm tập huấn là vận dụng các biện pháp nghiệp vụ, từ nắm tình hình, thu thập, phân tích thông tin đến trinh sát, nhận diện đối tượng, xác định tuyến và địa bàn trọng điểm. Qua tập huấn, trao đổi kinh nghiệm, cán bộ nâng cao kỹ năng nhận diện thủ đoạn cất giấu, vận chuyển trái phép ma túy qua biên giới. Năm 2025, nội dung tập huấn chuyển sâu sang thực hành; tổ chức lực lượng, truy đuổi, khống chế, bắt giữ đối tượng và bảo đảm an toàn. Đến năm 2026, công tác huấn luyện tập trung vào xử lý sau bắt giữ, thu thập, bảo quản tang vật, củng cố hồ sơ, thực hiện đúng trình tự và thẩm quyền pháp lý.
Cùng với chuẩn hóa quy trình và huấn luyện nội bộ, Chi cục Hải quan khu vực XI chú trọng trao đổi kinh nghiệm, phối hợp nghiệp vụ với các đơn vị trong ngành. Tháng 5/2026, Chi cục Hải quan khu vực XI phối hợp với Chi cục Hải quan khu vực IX (Quảng Trị) tổ chức hội nghị trao đổi kinh nghiệm, nâng cao nghiệp vụ điều tra, bắt giữ và xử lý vi phạm cho lực lượng kiểm soát hải quan. Việc chia sẻ từ các đơn vị khác giúp cán bộ, công chức có thêm kinh nghiệm xử lý những tình huống phức tạp, đồng thời nâng cao khả năng phối hợp trong đấu tranh với tội phạm ma túy.
“Trong bối cảnh phương thức, thủ đoạn vận chuyển ma túy liên tục thay đổi, việc nâng cao nghiệp vụ không chỉ dừng ở bổ sung kiến thức mà còn hướng đến khả năng vận dụng thành thạo trong thực tế. Từ phát hiện dấu hiệu bất thường, tổ chức kiểm tra, bắt giữ đến xử lý tang vật, hoàn thiện hồ sơ, mỗi khâu đều đòi hỏi sự chính xác, bản lĩnh và tuân thủ pháp luật. Đây là nền tảng để lực lượng Hải quan khu vực XI chủ động kiểm soát địa bàn, nâng cao hiệu quả phòng, chống ma túy ngay từ tuyến biên giới” - ông Thái Văn Hà, Đội trưởng Đội Kiểm soát Hải quan (Chi cục Hải quan khu vực XI) nhấn mạnh.
Trước những thủ đoạn vận chuyển ma túy ngày càng tinh vi, việc nâng cao nghiệp vụ kiểm soát không chỉ giúp lực lượng hải quan phát hiện, xử lý vi phạm hiệu quả hơn mà còn tăng khả năng chủ động ứng phó với các tình huống phát sinh. Đây là cơ sở để Chi cục Hải quan khu vực XI củng cố năng lực đấu tranh, phối hợp với các lực lượng chức năng ngăn chặn hoạt động vận chuyển trái phép chất ma túy qua biên giới Hà Tĩnh và Nghệ An.
