Sau đợt mưa lớn từ ngày 18 - 20/9, độ mặn trong ao của anh Lê Văn Sơn - hộ nuôi tại vùng Hà Lầm (xã Thạch Hà) giảm xuống thấp, trong khi nguồn nước để cấp bổ sung không đảm bảo. Sau mưa lại xuất hiện một đợt nắng nóng kéo dài, môi trường đáy ao biến động, khí độc tích tụ khiến tôm sinh trưởng kém. Để hạn chế thiệt hại, gia đình anh phải thu hoạch sớm khi tôm mới đạt cỡ khoảng 60 con/kg.
Anh Lê Văn Sơn cho biết: “Gia đình rất muốn nuôi thêm một thời gian nữa mới thu hoạch để tôm đạt kích cỡ lớn và giá trị cao hơn. Tuy nhiên, thời tiết bất lợi, nếu tiếp tục kéo dài vụ nuôi thì rủi ro cao nên chúng tôi đã quyết định thu hoạch, chấp nhận lợi nhuận thấp hơn dự kiến”.
Ở quy mô lớn hơn, Công ty Cổ phần Thủy sản Long Vân (xã Mai Phụ) hiện nuôi tôm công nghệ cao trên diện tích 20 ha. Trong đó, 12 ha đang bước vào giai đoạn thu hoạch, sản lượng dự kiến trên 100 tấn; 8 ha còn lại mới thả nuôi gần 1 tháng. Theo thông tin từ doanh nghiệp, các đợt mưa lớn trong tháng 9 với lượng mưa tập trung trong thời gian ngắn đã khiến các yếu tố trong ao biến động mạnh, đặc biệt độ mặn có thời điểm giảm đột ngột từ khoảng 12‰ xuống gần 0‰.
Độ mặn xuống thấp không chỉ khiến tôm dễ bị sốc, giảm sức đề kháng mà còn ảnh hưởng đến quá trình lột xác, cứng vỏ do hàm lượng các khoáng chất thiết yếu trong nước suy giảm. Vì vậy, việc ổn định các yếu tố trong ao sau mưa được doanh nghiệp đặc biệt chú trọng.
Anh Đào Văn Đức - cán bộ kỹ thuật Công ty Cổ phần Thủy sản Long Vân cho biết: “Chúng tôi tập trung ổn định môi trường ao, tăng cường quạt nước, sục khí để đảm bảo ôxy hòa tan; đồng thời bổ sung khoáng chất, vitamin để nâng sức đề kháng cho tôm. Đối với diện tích mới thả, các chỉ tiêu như độ mặn, pH, độ kiềm được kiểm tra thường xuyên để có biện pháp điều chỉnh kịp thời, hạn chế tôm phát sinh bệnh”.
Tại nhiều vùng sản xuất khác, người dân cũng đang tăng cường chăm sóc sức khỏe cho tôm trước những diễn biến thất thường của thời tiết. HTX Nuôi trồng thủy sản Xuân Thành (xã Đan Hải) mới thả 2 triệu con giống được gần 20 ngày trong ao ương. Đây là giai đoạn tôm còn nhỏ, sức chống chịu với biến động môi trường kém nên việc chăm sóc càng phải thận trọng.
Ông Hồ Quang Dũng - Giám đốc kỹ thuật HTX Nuôi trồng thủy sản Xuân Thành (xã Đan Hải) cho biết: “Nuôi tôm vụ thu - đông thường đối mặt với nhiều rủi ro, nhất là nguy cơ mắc bệnh đốm trắng, hoại tử gan tụy cấp... Thời điểm này, mưa nắng đan xen trong khi nhiệt độ ban đêm bắt đầu giảm khiến môi trường ao nuôi biến động liên tục. Với tôm đang ở giai đoạn nuôi trong ao ương, chúng tôi theo dõi chặt chẽ để sớm phát hiện dấu hiệu bất thường; điều chỉnh lượng thức ăn phù hợp, tránh dư thừa gây ô nhiễm đáy ao; đồng thời loại bỏ chất bẩn tích tụ dưới đáy ao, kiểm soát chất thải”.
Bên cạnh nguy cơ dịch bệnh do thời tiết diễn biến bất thường, giá thức ăn và nhiều loại vật tư đầu vào ở mức cao cũng tạo thêm áp lực cho người sản xuất. Vì vậy, việc tổ chức vụ nuôi phù hợp, hạn chế rủi ro và kiểm soát tốt chi phí đang là giải pháp góp phần đảm bảo vụ nuôi thắng lợi.
Tại xã Thiên Cầm, với gần 30 ha nuôi tôm vụ thu - đông, chính quyền địa phương đang khuyến cáo người dân bám sát lịch thời vụ, theo dõi các thông số môi trường, dịch bệnh và thị trường để chủ động thực hiện kế hoạch sản xuất.
Ông Hoàng Văn Tùng - chuyên viên Phòng Kinh tế, UBND xã Thiên Cầm cho biết: “Xã sẽ tiếp tục rà soát các vùng nuôi, bám sát lịch thời vụ; hướng dẫn người dân thận trọng trong việc mở rộng diện tích khi điều kiện sản xuất còn nhiều bất lợi, đồng thời thực hiện đúng quy trình kỹ thuật, chủ động phòng ngừa dịch bệnh nhằm hạn chế thiệt hại và giảm áp lực chi phí sản xuất”.
Trong vụ tôm thu - đông năm 2026, dự kiến toàn tỉnh có khoảng 1.000 ha tôm được thả nuôi. Theo cơ quan chuyên môn, vào giai đoạn giao mùa, sự chuyển đổi đột ngột từ nắng sang mưa và ngược lại có thể làm nhiệt độ, độ mặn, pH cùng nhiều thông số trong ao thay đổi nhanh, khiến tôm bị sốc, suy giảm sức đề kháng, tạo điều kiện cho mầm bệnh phát triển. Tôm thường có những biểu hiện bất thường như giảm ăn, bắt mồi kém, vùi mình; nguy cơ mắc bệnh đốm trắng, hoại tử gan tụy cấp, phân trắng và các bệnh đường ruột cũng gia tăng.
Bà Lê Thị Quỳnh Nga - Phó Trưởng phòng Quản lý nuôi trồng thủy sản, Chi cục Thủy sản Hà Tĩnh cho biết: “Trong quá trình nuôi, người dân cần thường xuyên theo dõi hoạt động, sức ăn của tôm, nhất là trước và sau những đợt thời tiết biến động; kiểm soát chặt các yếu tố môi trường, tránh để các thông số thay đổi đột ngột khiến tôm bị sốc.
Cùng với đó, người nuôi nên áp dụng quy trình nuôi 2 hoặc 3 giai đoạn khi có điều kiện để hạn chế tác động của môi trường đến sức khỏe của tôm; bổ sung khoáng chất, vitamin phù hợp để nâng cao sức đề kháng; thường xuyên cập nhật kết quả quan trắc môi trường, dự báo thời tiết và cảnh báo dịch bệnh để chủ động các biện pháp ứng phó. Khi phát hiện tôm có biểu hiện bất thường hoặc chết không rõ nguyên nhân, cần thông báo ngay cho cơ quan chuyên môn và chính quyền địa phương để được hướng dẫn xử lý, hạn chế thiệt hại và nguy cơ dịch bệnh lây lan”.
