Ngày 29/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số: 246/2026/NĐ-CP "Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản" (gọi tắt là Nghị định 246). Nghị định 246 có nhiều điểm mới đáng chú ý, tăng mạnh chế tài đối với các hành vi vi phạm trong khai thác thủy sản.
Theo đó, một trong những nội dung quan trọng là tàu cá có thể bị xử phạt từ 50 triệu đồng đến 1 tỷ đồng khi có hành vi vi phạm nghiêm trọng như: tháo gỡ thiết bị giám sát hành trình tàu cá; sử dụng tàu cá có chiều dài lớn nhất từ 15m trở lên vượt qua ranh giới phía ngoài của vùng biển được phép khai thác; sử dụng tàu cá có chiều dài lớn nhất từ 24m trở lên khai thác thủy sản trên biển không có giấy phép khai thác thủy sản...
Bên cạnh đó, các hành vi không mang theo giấy phép khai thác, khai thác sai nghề ghi trong giấy phép, khai thác khi giấy phép hết hiệu lực hoặc không có giấy phép, có thể bị xử phạt từ 5 - 100 triệu đồng. Hành vi không ghi, ghi không đầy đủ hoặc không nộp nhật ký khai thác thủy sản theo quy định bị xử phạt từ 2 - 30 triệu đồng, tùy chiều dài tàu cá và tính chất vi phạm.
Trước thời điểm nghị định có hiệu lực, các lực lượng chức năng tại Hà Tĩnh đang chú trọng tuyên truyền, phổ biến các nội dung mới nhằm nâng cao nhận thức, hạn chế vi phạm trong hoạt động khai thác thủy sản.
Tại các cảng cá Cửa Sót, Cửa Nhượng và Xuân Hội, thời gian qua, Ban Quản lý Các cảng cá và khu neo đậu tránh trú bão tàu cá đã đẩy mạnh kiểm tra, giám sát tàu cá ra, vào cảng, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nghề cá trên địa bàn.
Nội dung kiểm tra tập trung vào hồ sơ tàu cá, thiết bị giám sát hành trình (VMS), nhật ký khai thác, sản lượng thủy sản bốc dỡ qua cảng theo quy định; lồng ghép tuyên truyền về những quy định mới của Nghị định 246 đến chủ tàu, thuyền trưởng và ngư dân.
Ông Mai Văn Luân - Giám đốc BQL Các cảng cá và khu neo đậu tránh trú bão tàu cá tỉnh Hà Tĩnh cho biết: “Các hành vi vi phạm như khai thác không có giấy phép, khai thác sai vùng, mất kết nối VMS, ghi không đầy đủ nhật ký khai thác… đều có mức xử phạt tăng lên đáng kể. Vì vậy, các nội dung này cần được thông tin cụ thể, gắn với mức xử phạt tương ứng để chủ tàu, thuyền trưởng và ngư dân nắm rõ, chủ động chấp hành trong quá trình khai thác thủy sản. Cùng đó, đơn vị sẽ phối hợp với các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương tiếp tục tăng cường kiểm tra, kiểm soát, chủ động phòng ngừa, phát hiện và ngăn chặn vi phạm, không để phát sinh các trường hợp vi phạm trong khai thác thủy sản”.
Thời gian qua, nhiều tổ chức cộng đồng nghề cá ven bờ tại các địa phương được kiện toàn, thành lập phù hợp với địa giới hành chính mới. Các tổ chức này đóng vai trò là hạt nhân trong tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật đến ngư dân, qua đó phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng trong bảo vệ nguồn lợi thủy sản, chống khai thác IUU và xây dựng nghề cá hiệu quả, bền vững.
Ông Trần Bá Chung - Tổ trưởng Tổ chức cộng đồng nghề cá ven bờ xã Lộc Hà cho biết: “Sau khi được kiện toàn với 198 thành viên, tổ sẽ tiếp tục tăng cường thông tin đến thành viên và ngư dân những hành vi vi phạm bị xử phạt theo quy định như: khai thác không có giấy phép, khai thác sai nghề ghi trong giấy phép, sử dụng nghề cấm, ngư cụ cấm, chất cấm, chất nổ, xung điện để khai thác thủy sản; không thực hiện đúng quy định về kẻ vẽ, đánh dấu tàu cá... Qua đó, giúp ngư dân nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, hạn chế vi phạm ngay từ cơ sở”.
Hiện nay, toàn tỉnh có 3.887 tàu cá; trong đó, 3.562 tàu có chiều dài từ 6m - dưới 12m, 268 tàu từ 12m - dưới 15m, 53 tàu từ 15m - dưới 20m, 3 tàu từ 20m - dưới 24m và 1 tàu trên 24m. Hoạt động khai thác trải rộng ở nhiều địa phương ven biển nên việc tuyên truyền, hướng dẫn, kiểm tra và kiểm soát theo quy định mới được ngành chuyên môn xác định là nhiệm vụ cần thực hiện thường xuyên, liên tục.
Thời gian tới, Chi cục Thủy sản sẽ chủ trì, phối hợp với các sở, ngành liên quan và UBND các xã, phường có tàu cá tổ chức tuyên truyền, tập huấn, phổ biến các quy định của Nghị định 246 cho công chức chuyên môn cấp xã, chủ tàu cá và cộng đồng ngư dân tham gia khai thác thủy sản. Trong đó, tập trung vào các chế tài xử phạt, hình thức xử phạt bổ sung được quy định tại Điều 21, Điều 22, Điều 24, Điều 29, Điều 30, Điều 36, Điều 37 và khoản 5 Điều 41 của Nghị định 246. Đồng thời, tập trung phối hợp với các lực lượng chức năng tăng cường thực hiện tuần tra, kiểm tra, kiểm soát nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm về chống khai thác IUU trên địa bàn.
