Hành động quyết liệt, khắc phục nhóm khuyến nghị của EC về chống khai thác IUU

Sau hơn 8 năm triển khai đồng bộ các biện pháp chống khai thác IUU, khắc phục khuyến nghị cảnh báo “thẻ vàng” của EC, Việt Nam đã đạt nhiều kết quả quan trọng, cơ bản hoàn thiện khung pháp lý, thiết lập hệ thống quản lý, giám sát tàu cá và truy xuất nguồn gốc phù hợp với quy định quốc tế và điều kiện thực tiễn của nghề cá Việt Nam.

Đến nay, số lượng tàu cá từ 6m trở lên trên cả nước là 80.356 chiếc, đã được đăng ký, cập nhật trên cơ sở dữ liệu VNFishbase. Trong đó, 27.697/27.835 tàu cá có chiều dài từ 15m trở lên đang hoạt động đã lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS), đạt 99,5%.

Việc thực hiện quy định xác nhận, chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác theo quy định của pháp luật tiếp tục được triển khai nghiêm túc. Từ năm 2024 đến ngày 15/4/2026, số tàu cá bị nước ngoài bắt giữ là 101. Trong đó, 79 tàu đã được xử lý xong; 22 tàu còn lại đang được xác minh thông tin để xử lý theo quy định. Đến nay, đã có 17/22 địa phương phê duyệt chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề cho ngư dân.

Tuy nhiên, qua đợt thanh tra lần thứ 5 (diễn ra từ ngày 9 - 19/3/2026), EC xác định một số tồn tại vẫn chưa được khắc phục triệt để. Hiện nay, thực hiện các nhóm khuyến nghị của EC, Bộ NN&MT đang hoàn thiện hồ sơ, trình Chính phủ ban hành Nghị định xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản trong quý II/2026.

Đồng thời, các địa phương đang tập trung triển khai các nhiệm vụ trọng tâm trong chống khai thác IUU như: kiểm soát tàu cá không đủ điều kiện hoạt động; kiểm soát tàu cá xuất, nhập bến trên hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản điện tử (eCDT); xử lý vi phạm liên quan đến thiết bị VMS, vượt ranh giới trên biển và tàu cá bị nước ngoài bắt giữ... Nhìn chung, kết quả thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm trong chống khai thác IUU tiếp tục có chuyển biến tích cực; số lượng tàu cá vi phạm VMS, vượt ranh giới và vi phạm vùng biển nước ngoài có xu hướng giảm.

Tại hội nghị, lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan Trung ương và các tỉnh, thành phố ven biển đã giải trình những nội dung liên quan; đồng thời đề xuất các giải pháp khắc phục tồn tại, hạn chế, đáp ứng yêu cầu của Đoàn thanh tra EC lần thứ 5.

Phát biểu tại phiên họp, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng đề nghị các bộ, ngành, địa phương tiếp tục thực hiện quyết liệt các giải pháp nhằm khắc phục triệt để các khuyến nghị của EC sau đợt thanh tra lần thứ 5. Trong đó, tập trung hoàn thiện dự thảo nghị định thay thế Nghị định số 38/2024/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản; rà soát toàn diện các quy định pháp luật của ngành thủy sản, bảo đảm phát triển ngành thủy sản bền vững, có trách nhiệm; thực hiện xây dựng cơ chế kiểm soát toàn trình hoạt động nhập nguyên liệu, chế biến, xuất khẩu thủy sản tại các nhà máy, hoàn thành trong tháng 4/2026.

Thực hiện nghiêm quy trình kiểm soát nguyên liệu thủy sản khai thác nhập khẩu đảm bảo thực hiện đầy đủ theo quy định của Hiệp định về biện pháp quốc gia có cảng. Tiếp tục triển khai đợt cao điểm tuần tra, kiểm soát hoạt động tàu cá tại các khu vực vùng biển giáp ranh với các nước, các bãi ngang, cửa sông, cửa biển, các đảo. Bộ Công an phối hợp với các cơ quan, lực lượng chức năng tại địa phương điều tra, thu thập hồ sơ, chứng cứ để xử lý dứt điểm các vụ việc vi phạm vùng biển nước ngoài từ năm 2024 đến nay.
Các địa phương thực hiện quản lý chặt chẽ đội tàu nhất là các tàu cá không đủ điều kiện hoạt động; cập nhật đầy đủ danh sách tàu cá xóa đăng ký, tàu cá có nguy cơ cao vi phạm khai thác IUU trên hệ thống VMS.