Vì sao Trung Quốc siết quản lý phim ngắn AI khi thị trường đang bùng nổ?

AI đang giúp phim ngắn Trung Quốc được sản xuất nhanh hơn, rẻ hơn và với quy mô chưa từng có. Nhưng khi hàng trăm nghìn tác phẩm cùng xuất hiện, bài toán của thị trường không còn là sản xuất được bao nhiêu phim, mà là làm thế nào để tạo ra nội dung đủ khác biệt và có giá trị với khán giả.

Khi sản xuất phim trở nên dễ dàng

Trong 8 tháng đầu năm 2026, Trung Quốc có khoảng 430.000 phim ngắn được đưa lên mạng, gấp 13 lần tổng số của cả năm 2025; hơn 90% trong số này có ứng dụng công nghệ AI. Phim ngắn đã thu hút hơn 800 triệu người xem, với quy mô thị trường vượt 100 tỉ NDT trong năm 2025.

Những con số này cho thấy AI không còn chỉ là một công cụ thử nghiệm. Công nghệ đang trở thành một phần của dây chuyền sản xuất nội dung, giúp giảm chi phí, rút ngắn thời gian và cho phép những nhóm nhỏ hơn tham gia thị trường.

Rào cản gia nhập thấp hơn có mặt tích cực: Nhiều người có cơ hội thử sức, thị trường xuất hiện thêm chủ thể sáng tạo và các hình thức kể chuyện mới. Nhưng chính khả năng sản xuất hàng loạt cũng tạo ra một vấn đề khác: Nguồn cung nội dung tăng nhanh hơn khả năng hấp thụ của khán giả.

Nhiều phim hơn không đồng nghĩa nhiều phim hay hơn

Dữ liệu của DataEye cho thấy trong nửa đầu năm 2026, toàn Trung Quốc có hơn 221.900 phim ngắn và phim hoạt hình ngắn ứng dụng AI mới được đưa lên. Tuy nhiên, chỉ 1.055 tác phẩm vượt 100 triệu lượt xem, tương đương 0,47%; hơn 12.000 tác phẩm vượt 10 triệu lượt xem, tương đương 5,8%.

Khoảng cách rất lớn giữa sản lượng và số tác phẩm tạo được sức hút cho thấy một vấn đề cốt lõi của thị trường AI: Công nghệ có thể giải quyết bài toán sản xuất, nhưng không tự giải quyết bài toán sáng tạo.

Khi việc tạo nhân vật, bối cảnh, hình ảnh hay giọng nói trở nên nhanh và rẻ, các công thức đã chứng minh khả năng thu hút lượt xem cũng dễ dàng được nhân bản. Những mô-típ quen thuộc có thể được thay đổi khuôn mặt, bối cảnh hoặc phong cách nhưng vẫn giữ nguyên cấu trúc câu chuyện.

Nếu quá trình này kéo dài, lợi thế của AI từ công cụ hỗ trợ sáng tạo có thể chuyển thành công cụ sản xuất nội dung hàng loạt. Thị trường khi đó có thêm rất nhiều sản phẩm nhưng chưa chắc có thêm nhiều giá trị mới.

Điều này cũng lý giải việc Trung Quốc vừa khuyến khích ứng dụng công nghệ mới, vừa thúc đẩy chương trình phát triển phim ngắn chất lượng cao. Kế hoạch được Tổng cục Phát thanh Truyền hình Quốc gia Trung Quốc công bố tháng 5.2026 đặt mục tiêu xây dựng hệ sinh thái phim ngắn chất lượng cao và đến cuối năm đưa ra thị trường 1.000 tác phẩm nổi bật.

Nói cách khác, nhà quản lý không chỉ quan tâm đến việc có bao nhiêu phim được sản xuất, mà ngày càng chú trọng phim nào được ưu tiên và chất lượng của những nội dung được đưa đến khán giả.

Từ hạ rào cản sản xuất đến nâng tiêu chuẩn

Quy định mới về phim ngắn có hiệu lực từ ngày 1.9.2026 cho thấy rõ hướng đi này. Trung Quốc không cấm sử dụng AI mà yêu cầu các phim được tạo hoặc sản xuất bằng AI phải gắn dấu hiệu nhận diện; đồng thời yêu cầu nền tảng rà soát thuật toán, ưu tiên phim chất lượng và không sử dụng mô hình thuật toán nhằm dẫn dụ người dùng nghiện hoặc tiêu dùng quá mức.

Đây là sự thay đổi đáng chú ý trong cấu trúc quản lý. Khi công nghệ đã làm thấp đáng kể chi phí sản xuất, việc quản lý không thể chỉ tập trung vào “ai được làm phim” mà phải quan tâm đến nội dung được tạo ra, cách nội dung được phân phối và tác động của nó tới khán giả.

AI vì thế vừa mở rộng cánh cửa bước vào ngành phim ngắn, vừa làm tăng yêu cầu về chất lượng. Khi ai cũng có thể sản xuất nhanh hơn, lợi thế cuối cùng có thể không còn thuộc về người tạo ra nhiều nội dung nhất, mà thuộc về người tạo ra những nội dung đủ khác biệt để khán giả muốn xem.

Với Trung Quốc, bài toán của phim ngắn AI vì vậy không phải là chọn giữa công nghệ và quản lý. Đó là tìm cách để tốc độ đổi mới của công nghệ không biến thành tốc độ sản xuất nội dung đồng dạng, trong khi vẫn giữ được không gian cho những cách kể chuyện mới.