Chủ động ngăn chặn bệnh lao lây lan trong cộng đồng

Những cơn ho dai dẳng kéo dài khiến ông N.K.H. (xã Lộc Hà) không khỏi lo lắng. Khi biết Bệnh viện Phổi Hà Tĩnh tổ chức khám sàng lọc lao và các bệnh lý về hô hấp tại cộng đồng, ông H. đã chủ động đến khám. Tại đây, ông H. được các bác sĩ chỉ định chụp X-quang phổi và làm các xét nghiệm cần thiết. Kết quả chụp X-quang cho thấy phổi có nhiều tổn thương; xét nghiệm xác định ông H. dương tính với vi khuẩn lao. Ngay sau đó, ông được các bác sĩ lập hồ sơ, chuyển đến bệnh viện điều trị theo phác đồ.

Ông H. là một trong nhiều trường hợp được phát hiện mắc lao thông qua các đợt sàng lọc chủ động của Bệnh viện Phổi Hà Tĩnh trong cộng đồng. Theo đó, trong đợt 1, từ tháng 7 đến đầu tháng 9/2026, Bệnh viện Phổi Hà Tĩnh đã triển khai khám sàng lọc lao tại 10 xã. Các y, bác sĩ thực hiện chụp X-quang cho hơn 3.100 lượt người; xét nghiệm Mantoux 2.886 lượt và xét nghiệm Xpert cho 732 trường hợp.

Qua sàng lọc, đơn vị phát hiện 12 trường hợp dương tính với vi khuẩn lao, trong đó có 1 trường hợp lao kháng thuốc. Tính từ đầu năm đến nay, Bệnh viện Phổi Hà Tĩnh đã phát hiện và điều trị 340 trường hợp mắc lao. Từ kết quả của đợt sàng lọc thứ nhất, hiện nay, đơn vị tiếp tục triển khai đợt 2 tại 22 xã, tập trung khám sàng lọc lao và các bệnh lý về hô hấp cho người dân.

Bác sĩ Lưu Thị Hương, Phó Trưởng khoa Khám bệnh - Chỉ đạo tuyến (Bệnh viện Phổi Hà Tĩnh) cho biết: “Điều đáng lo ngại là một bộ phận người dân vẫn còn tâm lý e ngại, giấu bệnh hoặc chủ quan khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường về sức khỏe. Điều này có thể khiến bệnh được phát hiện muộn, kéo theo nguy cơ lây nhiễm trong cộng đồng. Khám sàng lọc chủ động là giải pháp hữu hiệu để phát hiện sớm người mắc lao, đồng thời nâng cao nhận thức của người dân về phòng, chống bệnh. Những trường hợp dương tính với vi khuẩn lao sẽ được lập hồ sơ, chuyển về bệnh viện để điều trị. Người nhà của bệnh nhân cũng được khám sàng lọc và tư vấn điều trị dự phòng”.

Bệnh lao là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do vi khuẩn Mycobacterium tuberculosis gây ra, chủ yếu ảnh hưởng đến phổi. Vi khuẩn lao có thể phát tán vào không khí khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện, từ đó lây truyền cho những người tiếp xúc gần. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh không chỉ gây tổn thương nghiêm trọng đến phổi mà còn có thể ảnh hưởng đến nhiều cơ quan khác trong cơ thể. Đặc biệt, người mắc lao chưa được điều trị có thể trở thành nguồn lây kéo dài trong cộng đồng.

Bác sĩ CKII Nguyễn Đức Quảng - Giám đốc Bệnh viện Phổi Hà Tĩnh cho biết: “Bệnh lao tuy nguy hiểm nhưng có thể kiểm soát và điều trị khỏi nếu được phát hiện sớm, điều trị đúng phác đồ và tuân thủ đầy đủ thời gian điều trị. Người dân khi có các triệu chứng nghi ngờ mắc lao cần chủ động đến cơ sở y tế để được thăm khám, xét nghiệm và điều trị. Điều trị bệnh lao thường kéo dài nên người bệnh cần kiên trì, tuyệt đối không tự ý bỏ thuốc và không giấu bệnh”.

Hiện, tỷ lệ điều trị thành công bệnh nhân lao các thể tại Bệnh viện Phổi Hà Tĩnh đạt trên 90%; tỷ lệ kháng đa thuốc trong số bệnh nhân lao mới phát hiện được duy trì dưới 5%. Đặc biệt, tỷ lệ dân số được chương trình chống lao tiếp cận đạt 100%. Những kết quả này cho thấy vai trò quan trọng của việc phát hiện sớm, quản lý và điều trị người bệnh, đồng thời cho thấy những kết quả tích cực trong công tác phòng, chống lao đang được Bệnh viện Phổi Hà Tĩnh triển khai trên địa bàn. Tuy nhiên, để kiểm soát bệnh lao một cách bền vững, bên cạnh nỗ lực của ngành y tế, sự chủ động của mỗi người dân có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Chủ động thăm khám có thể giúp phát hiện sớm ca bệnh, qua đó bảo vệ sức khỏe cho chính người bệnh và góp phần ngăn chặn nguồn lây lao trong cộng đồng.