Những tháng đầu năm 2026, hàng loạt yếu tố bất lợi trên thế giới như: căng thẳng địa chính trị kéo dài, chuỗi cung ứng toàn cầu "đứt gãy" cục bộ, nhu cầu tiêu dùng tại một số thị trường lớn suy giảm... đã tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất – kinh doanh, đặc biệt là lĩnh vực xuất nhập khẩu.
Tuy vậy, các doanh nghiệp xuất khẩu trên địa bàn Hà Tĩnh đã chủ động nhận định tình hình, nhanh chóng điều chỉnh chiến lược sản xuất - kinh doanh phù hợp thực tiễn.
Theo ông Lê Tiến Sơn – Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh: Một trong những điểm nhấn trong chiến lược hoạt động của doanh nghiệp xuất khẩu Hà Tĩnh là giữ vững các thị trường truyền thống, đồng thời mở rộng sang các thị trường tiềm năng. Song song với đó là tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới mà Việt Nam đã ký kết để gia tăng lợi thế cạnh tranh. Các doanh nghiệp tiếp tục quan tâm đầu tư công nghệ mới, ứng dụng chuyển đổi số vào hoạt động để tăng hiệu quả sản xuất – kinh doanh. Chính sự chủ động này giúp hoạt động xuất khẩu không những ổn định mà còn tăng trưởng tích cực.
Số liệu từ Sở Công thương cho thấy, kim ngạch xuất khẩu tháng 4/2026 của Hà Tĩnh đạt 132,5 triệu USD, tăng gần 26% so với tháng trước. Lũy kế 4 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu của tỉnh đạt 503,38 triệu USD, tăng 10,58% so với cùng kỳ năm 2025.
Một trong những động lực chính thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu của Hà Tĩnh vẫn là nhóm sản phẩm thép và phôi thép. Với tỷ trọng chiếm hơn 85% tổng kim ngạch, đây là “xương sống” của hoạt động xuất khẩu tại địa phương. Trong tháng 4/2026, kim ngạch xuất khẩu thép và phôi thép đạt 113,5 triệu USD, tăng 20,39% so với tháng trước.
Tính chung 4 tháng đầu năm, giá trị xuất khẩu nhóm hàng này đạt 429,25 triệu USD, tăng 12,49% so với cùng kỳ năm trước. Kết quả này có được nhờ chiến lược mở rộng thị trường mạnh mẽ của Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh, đặc biệt là việc ký kết các đơn hàng lớn với nhiều quốc gia. Không chỉ dừng ở việc gia tăng sản lượng, đơn vị còn chú trọng cải tiến công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm để đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế.
Ngành dệt may cũng ghi nhận sự bứt phá với kim ngạch xuất khẩu trong tháng 4/2026 đạt 12,63 triệu USD, tăng gần 30% so với tháng 3/2026. Lợi thế lớn nhất của dệt may Hà Tĩnh hiện nay đến từ việc tận dụng các hiệp định thương mại tự do như: EVFTA hay CPTPP…, mở ra cơ hội tiếp cận sâu hơn vào các thị trường lớn như Mỹ và châu Âu.
Ông Trần Bảo Khánh – Chủ tịch Công đoàn Xí nghiệp May 10 Hà Tĩnh (Khu kinh tế Vũng Áng) cho biết: “Việc mở rộng thị trường không chỉ giúp tăng đơn hàng mà còn nâng cao vị thế cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam trên bản đồ dệt may toàn cầu. Chúng tôi đã ký kết được hợp đồng sản xuất đến quý III/2026 cho thấy niềm tin của các đối tác quốc tế đối với doanh nghiệp Hà Tĩnh”.
Theo ghi nhận, mặt hàng dăm gỗ cũng đang cho thấy dấu hiệu phục hồi tích cực. Sau giai đoạn đầu năm gặp khó khăn, thị trường mặt hàng này đã dần khởi sắc trở lại. Ngoài thị trường chính là Trung Quốc, các doanh nghiệp đã chủ động đàm phán, mở rộng thêm đối tác mới. Kết quả là sản lượng xuất khẩu dăm gỗ của Hà Tĩnh trong tháng 4/2026 tăng gần 43% so với tháng trước.
Ông Phạm Xuân Lộc – Phó Giám đốc Công ty TNHH Tân Trường Phát (Khu kinh tế Vũng Áng) cho hay: "Năm 2026, doanh nghiệp đặt mục tiêu xuất khẩu trên 400 tấn dăm gỗ. Để giảm phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc, đơn vị đã bắt đầu hướng đến các thị trường “khó tính” hơn như Nhật Bản và Hàn Quốc. Điều này đòi hỏi sự thay đổi toàn diện, từ đầu tư công nghệ để nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng chuỗi cung ứng nguyên liệu bền vững...".
Nhìn chung, các doanh nghiệp xuất khẩu Hà Tĩnh đang chuyển dịch từ mô hình tăng trưởng dựa vào sản lượng sang mô hình chú trọng chất lượng và giá trị gia tăng. Việc đầu tư vào công nghệ hiện đại, cải tiến quy trình sản xuất không chỉ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn giảm chi phí, tăng sức cạnh tranh. Đồng thời, các doanh nghiệp cũng chủ động hơn trong việc xây dựng thương hiệu, đảm bảo tiến độ giao hàng và giữ uy tín với đối tác quốc tế. Đặc biệt, trong bối cảnh nền kinh tế thế giới biến động, nguy cơ "đứt gãy" nguồn cung nguyên liệu, doanh nghiệp xuất khẩu Hà Tĩnh đã nghiên cứu, đa dạng hóa nguồn cung để giảm thiểu rủi ro.
Năm 2026, Hà Tĩnh đặt mục tiêu kim ngạch xuất khẩu đạt 2,2 tỷ USD, tăng 10% so với năm 2025. Dù vẫn còn nhiều thách thức từ môi trường kinh tế toàn cầu, nhưng những kết quả đạt được trong 4 tháng đầu năm cho thấy hoạt động xuất khẩu của Hà Tĩnh đang đi đúng hướng. Sự kết hợp giữa nỗ lực tự thân của doanh nghiệp và sự hỗ trợ từ Nhà nước đã tạo nền tảng vững chắc cho tăng trưởng.
Theo lãnh đạo Sở Công thương, để tiếp tục tạo động lực cho hoạt động xuất khẩu, các sở, ngành sẽ theo dõi sát sao tình hình sản xuất – kinh doanh của các doanh nghiệp, kịp thời có các giải pháp tháo gỡ khó khăn. Sở Công thương sẽ hoàn thành việc lấy ý kiến của các sở, ngành, đơn vị liên quan về dự thảo kế hoạch hoạt động xúc tiến thương mại giai đoạn 2026 – 2030. Cùng đó, phối hợp Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công thương) xây dựng kế hoạch về hội nghị kết nối giao thương tại Hà Tĩnh giữa nhà cung cấp khu vực Bắc Trung Bộ với các doanh nghiệp xuất khẩu và tổ chức xúc tiến thương mại năm 2026; hỗ trợ, hướng dẫn các doanh nghiệp tham gia hoạt động xúc tiến thương mại để tìm kiếm cơ hội hợp tác xuất khẩu.
