Vụ việc một bé gái hơn 2 tuổi tử vong tại Nghệ An sau khi bị bố bỏ quên trong ô tô suốt 7 tiếng đồng hồ sáng 16/4 đang khiến dư luận bàng hoàng. Đây không phải là lần đầu tiên xảy ra tai nạn đau lòng này. Trước đó, bi kịch đã từng xảy ra gây chấn động dư luận như vụ bé trai 5 tuổi bị bỏ quên trên xe đưa đón đi học của một trường mầm non ở Thái Bình dẫn tới tử vong (ngày 29/5/2024), hậu quả tương tự xảy ra với bé trai 6 tuổi bị bỏ quên trên xe đưa đón của một trường quốc tế học ở Hà Nội (ngày 6/8/2019).
Những câu chuyện đau lòng này đang gióng lên hồi chuông cảnh báo khẩn thiết về một mối nguy âm thầm nhưng cực kỳ chết người - trẻ em bị bỏ quên trên ô tô bởi sự bất cẩn của người lớn, đặc biệt là tài xế.
Trong bối cảnh số lượng ô tô cá nhân tại Việt Nam ngày càng tăng, đặc biệt là xe gia đình, các chuyên gia an toàn giao thông cho rằng việc phòng ngừa tai nạn không thể chỉ trông chờ vào may mắn. Giải pháp bắt buộc phải đến từ hai phía: ý thức con người và công nghệ hỗ trợ.
Xây dựng thói quen cẩn thận kiểm tra xe trước khi rời đi cho người lái
Trao đổi với VietNamNet, anh Khúc Cao Thế - giáo viên dạy lái xe tại Long Biên (Hà Nội) nhấn mạnh: “Không có công nghệ nào thay thế được sự cẩn trọng của người lái. Chỉ cần một khoảnh khắc xao nhãng, hậu quả có thể không gì cứu vãn”.
Chính vì vậy, các bậc phụ huynh nên thiết lập những thói quen mang tính ép buộc để không bao giờ rời xe mà không kiểm tra hàng ghế sau.
Một trong những cách đơn giản nhưng hiệu quả nhất là để đồ dùng quan trọng ở hàng ghế sau khi chở trẻ em, như túi xách, cặp tài liệu hoặc máy tính xách tay. Điều này buộc người lái phải mở cửa sau khi xuống xe, qua đó không thể bỏ quên trẻ.
Bên cạnh đó, người lái cần tạo phản xạ có điều kiện: tắt máy, mở cửa xe, nhìn lại toàn bộ khoang sau trước khi khóa xe. Ngoài ra, các phụ huynh còn có thể đặt báo thức trên điện thoại đúng thời điểm dự kiến đến nơi để nhắc nhở bản thân kiểm tra xe. Những hành động tưởng chừng nhỏ này lại chính là "chốt an toàn" cứu sống trẻ em.
Công nghệ cảnh báo: "Lá chắn" ngày càng phổ biến trên ô tô
Theo số liệu từ Hiệp hội An toàn Quốc gia Hoa Kỳ (NSC), mỗi năm tại Mỹ có trung bình khoảng 38-40 trẻ em tử vong do sốc nhiệt sau khi bị bỏ quên hoặc mắc kẹt trong ô tô. Đáng chú ý, hơn một nửa số trường hợp xuất phát từ việc cha mẹ hoặc người chăm sóc vô tình bỏ quên trẻ trên ô tô.
Trước thực trạng đó, nhiều năm trở lại đây, các hãng xe đã phát triển và tích hợp công nghệ cảnh báo hành khách hàng ghế sau (ROA) để phòng ngừa các tai nạn không mong muốn này. Hiện nay, tùy vào từng phân khúc xe, công nghệ này được chia làm 2 cấp độ chính.
Một là hệ thống ROA cơ bản dựa trên công nghệ Logic cửa. Hệ thống sẽ ghi nhớ việc người lái có mở cửa sau trước khi khởi hành hay không. Khi xe đến nơi và tắt máy, một thông báo sẽ xuất hiện trên màn hình trung tâm trong khoảng 10 giây nhắc nhở người lái "kiểm tra hàng ghế sau", kèm theo âm thanh cảnh báo.
Hệ thống này hiện đã khá phổ biến trên các dòng xe sedan, SUV cỡ B, C và D của các hãng xe đang bán tại Việt Nam như Hyundai (Santa Fe, Custin, Palisade), Honda (Civic, HR-V, CR-V), Ford (Everest, Ranger, Territory), Toyota ( Corolla Cross, Camry, Veloz Cross, Raize, Fortuner).
Hai là hệ thống ROA nâng cao sẽ dựa trên cảm biến siêu âm hoặc radar gắn trên trần xe. Sau khi người lái khóa cửa và rời đi, nếu cảm biến phát hiện có chuyển động ở hàng ghế sau, xe sẽ lập tức nháy đèn khẩn cấp hazard, hú còi báo động liên tục. Trên các mẫu xe có kết nối thông minh, cảnh báo còn được gửi trực tiếp tới điện thoại của chủ xe, giúp phản ứng kịp thời ngay cả khi đã rời xa phương tiện.
Không thể phủ nhận, các hệ thống nhắc nhở hàng ghế sau là những phát minh mang tính nhân văn, góp phần giảm thiểu rủi ro bỏ quên trẻ em trên ô tô. Tuy nhiên, mọi hệ thống điện tử đều có thể gặp lỗi hoặc bị chính người dùng tắt đi vì thấy "phiền phức".
Do đó, công nghệ dù hiện đại đến đâu cũng chỉ đóng vai trò hỗ trợ. Sự an toàn tuyệt đối của con trẻ vẫn nằm trọn trong ý thức, tình yêu thương và thói quen cẩn trọng của những người cầm vô lăng.
