Hàng không thiết yếu giảm doanh số
Thống kê số liệu về hoạt động bán lẻ trên địa bàn Hà Tĩnh trong tháng 8 vừa được Cục Thống kê công bố đã có sự phân hoá khá rõ ràng về các loại mặt hàng. Trong khi nhóm sản phẩm thiết yếu như: lương thực, thực phẩm (ước đạt hơn 3.235 tỷ đồng, tăng 1,82% so với tháng trước và 15,41% so với cùng kỳ năm trước); đồ dùng, dụng cụ gia đình (ước đạt 976,5 tỷ đồng, tăng 3,23% so với tháng trước và 60,47% so với cùng kỳ năm trước) thì những mặt hàng không thiết yếu, nhất là những mặt hàng xa xỉ, phương tiện đắt tiền có xu hướng giảm mạnh.
Chẳng hạn như ô tô các loại (dưới 9 chỗ ngồi) ước đạt 148,6 tỷ đồng, giảm 9,17% so với tháng trước, giảm 21,09% so với cùng kỳ năm trước; may mặc, thời trang; văn phòng, giáo dục chỉ mang tính thời vụ, giảm dần từ cuối tháng vì qua thời điểm học sinh mua sắm chuẩn bị vào năm học mới; các mặt hàng điện tử, công nghệ như: ti vi, điện thoại di động gần như đều gặp khó khăn trong việc kích cầu sức mua.
Hệ thống bán lẻ điện thoại và thiết bị công nghệ Hoàng Hà mobile, cơ sở Hà Tĩnh (đường Trần Phú - phường Thành Sen) đã ghi nhận doanh thu bị tụt giảm do tình hình kinh doanh khó khăn, lượng khách hàng giảm hẳn trong nhiều tháng qua. Theo nhân viên bán hàng, có những thời điểm lượng khách hàng và doanh thu cửa hàng giảm 50% so với 1 năm trước, nhất là mặt hàng điện thoại di động. Tại thời điểm này, mặc dù có nhiều yếu tố kích cầu như: chương trình khuyến mãi chào mừng năm học mới, chuẩn bị mở hệ thống nhận đặt cọc điện thoại di động Iphone 17 vừa ra mắt thì tình hình hoạt động của cửa hàng vẫn chưa thể lấy lại được nhịp độ sôi động.
Các cửa hàng, showroom thời trang cũng không khá khẩm hơn. Tại Trung tâm thời trang Savani (đường Phan Đình Phùng - phường Thành Sen), doanh thu trong các tháng 7 và tháng 8 đã giảm hơn so với tháng 6 khoảng 10%. Chị Hoàng Ngọc Anh - quản lý cửa hàng cho biết: “Trong 2 tháng qua, lượng khách hàng và hoá đơn mua sắm trên mỗi khách hàng đều giảm. Nếu như trước đây, mỗi khách trung bình mua 3 – 4 sản phẩm thì nay chỉ khoảng 1 – 2 sản phẩm. Nguyên nhân chính là do ảnh hưởng thiệt hại sau bão số 5, nhu cầu mua sắm mặt hàng thời trang của người dân giảm hẳn; cùng đó, đây là thời gian thấp điểm kinh doanh nên lượng khách hàng mang tính duy trì, chỉ đông hơn vào dịp cuối tuần”.
Đối với mặt hàng phương tiện, trong khi phương tiện đi lại (xe máy, xe đạp…) vẫn có chỉ số tăng 2,72% so với tháng trước và 49,36% so với cùng kỳ năm trước; dịch vụ sửa chữa xe có động cơ, mô tô, xe máy tăng 3,44% so với tháng trước và 20,21% so cùng kỳ năm trước nhưng ô tô (dưới 9 chỗ) lại giảm 21,09%.
Nhiều ý kiến cho rằng, bức tranh tiêu dùng này đang phản ánh khá đúng thực tế, khi kinh tế chưa thực sự phục hồi, người dân vẫn thắt chặt chi tiêu và có xu hướng lựa chọn phương tiện phổ thông, chi phí thấp. Đặc biệt, hiện đang trùng với tháng 7 âm lịch - thời điểm mà nhiều người Việt kiêng kỵ việc mua sắm tài sản lớn, là những yếu tố cộng hưởng khiến nhu cầu giảm.
Trong thị trường ô tô, phân khúc xe điện vẫn giữ được nhịp tăng trưởng tốt nhất, nhờ vào xu hướng sử dụng xe ô tô cá nhân của người tiêu dùng thay đổi, hướng đến phương tiện có tính năng tiết kiệm, sử dụng nhiên liệu thân thiện với môi trường và giá bán vừa sức đầu tư của người dân.
Ông Nguyễn Như Hoàng – Giám đốc Kinh doanh Vinfast Hà Tĩnh cho biết: “Trong quý I, mỗi tháng chúng tôi bán ra từ 100 - 200 xe, từ tháng 4 lại nay có chững lại, từ 90 - 120 xe bán ra/tháng. Dù vậy, Vinfast vẫn là hãng ô tô đạt doanh số bán ra số 1 tại Hà Tĩnh, đáp ứng đúng tâm lý của khách hàng hiện nay là hướng nhu cầu vào ô tô điện. Theo dự báo, tình hình khả quan của thị trường ô tô sẽ trở lại dịp cuối năm, chúng tôi đang phấn đấu mục tiêu chiếm 35% thị phần ô tô tại Hà Tĩnh”.
Điều chỉnh thói quen chi tiêu, chỉ mua sắm khi cần thiết
Dù chưa có con số khảo sát đầy đủ về mức chi tiêu của người dân Hà Tĩnh trong thời gian gần đây, song nhận định từ các đơn vị kinh doanh, bán hàng đều cho rằng sức mua giảm, hàng hoá bán chậm hơn nhiều so với trước. Phía người tiêu dùng cũng thừa nhận, họ đang có xu hướng thắt chặt chi tiêu trong bối cảnh nền kinh tế vẫn chưa ổn định.
Chị Nguyễn Thị Hiền, phường Trần Phú là nhân viên văn phòng, khoảng nửa năm trở lại đây, chị bắt đầu thực hiện chính sách chi tiêu tiết kiệm. “Gia đình tôi có 4 người, có khá nhiều khoản phải chi tiêu. Từ đầu năm nay, thu nhập của 2 vợ chồng giảm, trong khi các chi phí sinh hoạt cố định như: tiền điện, tiền gas tăng; các loại rau củ quả, thịt, trứng… liên tục biến động giá nên bắt buộc tôi phải tiết kiệm. Hiện, chúng tôi chỉ ưu tiên chi tiêu cho lương thực, thực phẩm, giáo dục, còn lại các nhu cầu cá nhân và các khoản tiêu sản đang tạm thời cắt giảm và dừng lại” - chị Hiền cho biết.
Không chỉ với chị Hiền mà đây cũng là quan điểm chung của nhiều người dân hiện nay. Chị Trần Hoài Thương - một người trẻ ở phường Thành Sen chia sẻ: “Thay vì thói quen ăn sáng ngoài, cafe, mua sắm quần áo đắt tiền… thì nay tôi đang học thói quen chi tiêu tối giản, nhu cầu tối giản. Số tiền tích luỹ được tôi sẽ gửi tiết kiệm hoặc mua vàng tích trữ. Tôi nghĩ đây là lựa chọn tối ưu trong thời điểm biến động giá cả như hiện nay”.
Theo số liệu từ Cục Thống kê tỉnh, trong tháng 8/2025, mặt hàng đá quý, kim loại tăng 2,25% so với tháng trước, tăng 45,42% so với cùng kỳ năm trước. Từ đầu tháng 9 đến nay, giá vàng tiếp tục tăng. Một phần do ảnh hưởng bởi tình hình thị trường thế giới nhưng mặt khác, việc nền kinh tế trong nước chưa thực sự phục hồi, những tác động liên tục từ kinh tế thế giới đã khiến tâm lý người tiêu dùng có chiều hướng tập trung vào nhu cầu đầu tư tích lũy, trú ngụ an toàn, nhất là với vàng ở mức cao.
Tiết kiệm, tích luỹ và chi tiêu tối giản thay cho thói quen mua sắm thoải mái như trước đang là xu thế khá phổ biến. Theo chia sẻ của người tiêu dùng, giải pháp này giúp người dân chủ động ứng phó trước những biến động khó lường của thị trường, chủ động nguồn tài chính cá nhân. Về tích cực, đây cũng là xu thế tiêu dùng hiện đại, coi trọng giá trị thực, bền vững và thông minh trong lựa chọn sản phẩm, dịch vụ.
