Nỗi đau mang tên ung thư
Thạch Hải, những ngày cuối thu không khí nặng nề, ảm đạm. Trên gương mặt những người dân chúng tôi gặp, sự hoang mang, lo lắng về căn bệnh ung thư trở thành nỗi lo thường nhật bên cạnh cơm, áo, gạo, tiền…
 |
| Hoang mang, lo lắng là tâm trạng chung của người dân xã Thạch Hải về căn bệnh ung thư với số người chết nhiều trong thời gian gần đây. |
Tại xóm Thượng Hải, nỗi đau mất mát vẫn còn hiện hữu trong ngôi nhà của anh Nguyễn Văn Dực. Cha anh, ông Nguyễn Sơn Mại (75 tuổi), vừa mới chết vì căn bệnh ung thư vòm họng mấy ngày trước. Khuôn mặt buồn bã, anh Dực cho biết: cha mình bị phát hạch ở mang tai từ đầu năm, đi khám ở Bệnh viện Đa khoa Hà Tĩnh, rồi ra Bệnh viện K Hà Nội đều có kết luận bị u mang tai. Bất lực, gia đình đưa ông về.Điều đáng buồn, 3 năm trước, mẹ anh Dực là bà Nguyễn Thị Lan cũng chết vì bệnh ung thư gan ở tuổi 71.
Tại xóm Liên Hải, chị Trần Thị Phương cũng chưa vơi nỗi buồn vì có cha là Trần Đình Thư (65 tuổi) mới mất cách đây mấy tuần vì ung thư. Theo chị Phương, cha của chị rất khỏe, trước khi biết bị bệnh chưa bao giờ phải đến bệnh viện. Thế mà, 7 tháng trước ông bị đau họng, đi khám thì bác sĩ cho biết bị bệnh ung thư thực quản. Gia đình đã đưa đi Bệnh viện K Hà Nội chữa trị nhưng không thể. Thần chết mang tên ung thư đã gọi cửa, đưa cha chị về với tổ tiên.
Cách nhà chị Phương không xa, ông Trần Công Viên (64 tuổi), cũng đang hàng ngày phải chống chọi với căn bệnh ung thư vòm họng. Theo ông Viên, ông phát hiện bệnh cách đây 5 năm, nhờ phát hiện sớm, tia 75 mũi nên đến nay vẫn đang chống chọi được. Tuy nhiên, từ đó đến nay, ông sống ở viện nhiều hơn ở nhà. Và, lưỡi hái tử thần vẫn luôn ám ảnh. Theo ông Viên nhẩm tính, từ trước đến nay, tại xóm Liên Hải đã có khoảng 40 trường hợp chết vì bệnh ung thư.
 |
| Ông Viên, người đang hàng ngày phải điều trị bằng loại thuốc đắt tiền để kéo dài sự sống chống chọi với bệnh ung thư vòm họng. |
Trường hợp mắc bệnh ung thư nhỏ tuổi nhất tại xã Thạch Hải là cháu Trần An Giang (3 tuổi), bị ung thư võng mạc từ tháng 4-2010. Chị Thắm cho biết: Khi mới về nhà chồng, chị đã phải nuôi bố chồng là ông Trần Đình Lai tại bệnh viện K vì căn bệnh ung thư dạ dày. Đến năm 2008 thì bố chồng mất. Giờ đây, chị lại phải gắn bó với bệnh viện K để kéo dài sự sống cho con. Cháu Giang đã yếu lắm rồi, gia đình cũng không dám hi vọng nhiều nhưng “còn nước, còn tát”.
Số liệu mà UBND xã Thạch Hải cung cấp thông qua danh sách các trưởng xóm gửi lên thì trong khoảng 10 năm trở lại đây toàn xã có 88 người chết vì ung thư, 7 người đang mắc bệnh ung thư.
Nguồn nước trên đầu “lưỡi hái tử thần”
Rất nhiều người dân xã Thạch Hải, nơi căn bệnh ung thư đang hoành hành cho rằng, nguyên nhân có thể do nguồn nước. Anh Nguyễn Văn Dực (xóm Thượng Hải) dẫn chúng tôi ra giếng nước khoan, bơm lên một ít nước màu vàng đục, mùi phèn rất nặng. “Mấy năm trở lại đây, phải khoan giếng sâu từ 15 - 20m mới có nước nhưng lại bị nhiễm phèn nặng. Có lẽ, nguồn nước nặng phèn đã nhiễm vào “lưỡi hái tử thần” nên “thần chết” liên tục đưa dân Thạch Hải xuống Âm phủ” – anh Dực chua chát ví von.
 |
| Giếng nhà ông Trương Quốc Thành trưởng xóm Liên Hải bị nhiễm phèn rất nặng nên không thể dùng |
Hiện tại, một số người dân vì lo ngại nguồn nước nhiễm phèn là thủ phạm gây ung thư nên đã xây bể, mua bình hứng nước mưa dùng. Nhưng đa số vẫn phải chấp nhận sử dụng nguồn nước nhiễm phèn từ giếng khoan.
Chủ tịch UBND xã Thạch Hải, ông Nguyễn Trung Chiến cũng khẳng định: số người chết và mắc bệnh ung thư tại xã Thạch Hải có dấu hiệu bất thường. Đặc biệt, từ khoảng 5 năm trở lại đây, số người chết trên địa bàn Thạch Hải vì bệnh ung thư tăng gấp 3 lần.
"Chúng tôi tha thiết mong cấp trên quan tâm, cho về lấy mẫu nước kiểm tra kết luận và có giải pháp nào đó để người dân khỏi hoang mang, lo lắng, sống trong sợ hãi." Ông Chiến khẩn thiết.
 |
| Số liều người chết từ cuối 2009 đến nay và những người đang bị bệnh ung thư vẫn còn sống mà Trạm Y tế xã Thạch Hải cung cấp. |
Trao đổi với chúng tôi, Phó GĐ Trung tâm Y tế dự phòng huyện Thạch Hà Lê Hữu Lưu cho biết: thực tế thì số liệu người chết vì ung thư ở các xã bãi ngang quanh khu vực Dự án mỏ sắt Thạch Khê nói riêng, cả huyện Thạch Hà nói chung đều được báo cáo hàng tháng về Trung tâm. Con số chết vì ung thư ở các xã Thạch Hải, Thạch Khê, Thạch Đỉnh, Thạch Bàn là tương đối cao, đáng báo động. Về việc chưa kiểm tra nguồn nước, ông Lưu cho rằng do Trung tâm chưa nhận được bất cứ một văn bản nào của chính quyền địa phương, của Trạm y tế các cơ sở yêu cầu lấy mẫu nước kiểm tra.
Giám đốc Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh Hà Tĩnh Nguyễn Lương Tâm cho biết: khoa Môi trường của Trung tâm đã lấy 3 mẫu nước sinh hoạt tại 3 thôn ở xã Thạch Hải về xét nghiệm, kiểm tra. Trung tâm sẽ làm xét nghiệm khẩn trương để có kết luận sớm nhất xem các yếu tố cấu thành trong nước có vượt quá tiêu chuẩn, quy chuẩn hay không. Tuy nhiên, việc tìm ra nguyên nhân của căn bệnh ung thư là rất khó. Bởi vậy, đòi hỏi nhiều cơ quan, ban ngành cùng phối hợp, vào cuộc.
Lời kết
Về với Thạch Hãi những ngày này, chúng tôi mới thấy hết được sự quẫn bách, mới thấu hiểu hết những lo lắng, hoang mang của người dân nơi đây.
Rất mong sự vào cuộc quyết liệt của các cấp, ngành để sớm tìm ra “hung thủ”, có một giải pháp xử lý căn cơ để trả lại sự bình yên cho miền quê nghèo.
