Thiếu bác sĩ - cần chính sách đủ mạnh và bền vững

Trong những năm qua, Sở Y tế Hà Tĩnh đã chủ động phối hợp với Sở Nội vụ tham mưu UBND tỉnh trình HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết số 144/2015 và Nghị quyết số 71/2022 về cơ chế, chính sách khuyến khích phát triển nguồn nhân lực y tế chất lượng cao.

Các chính sách này tập trung thu hút đội ngũ bác sĩ có trình độ chuyên môn, đồng thời, hỗ trợ về tài chính, điều kiện làm việc và chế độ đãi ngộ đối với lực lượng này.

Đặc biệt, sau 3 năm thực hiện Nghị quyết 71/2022, toàn tỉnh đã thu hút 111 bác sĩ đa khoa chính quy, nâng tỷ lệ từ 11,2 bác sĩ/10.000 dân (năm 2022) lên 13 bác sĩ/10.000 dân (năm 2025). Việc thu hút đội ngũ bác sĩ trẻ, được đào tạo bài bản đã giúp các bệnh viện, trung tâm y tế nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, đáp ứng sự hài lòng của bệnh nhân.

Tuy nhiên, nguồn nhân lực bác sĩ, nhất là bác sĩ tại các tuyến cơ sở vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu. Trung tâm Y tế Cẩm Xuyên là một trong những đơn vị đang đối mặt với thực trạng này trong nhiều năm qua.

Bác sĩ Nguyễn Phúc Long - Giám đốc Trung tâm Y tế Cẩm Xuyên cho biết: “Hiện tại, trung tâm có 27 bác sĩ ở các chuyên khoa, trong đó, 3 bác sĩ chủ yếu làm công tác quản lý; 24 bác sĩ làm chuyên môn. Nếu tính theo công suất giường bệnh thì cần thêm 16 bác sĩ nữa. Trong những năm gần đây, trung tâm chỉ tuyển được thêm được 1 bác sĩ y học cổ truyền, nhưng lại có đến 5 bác sĩ xin chuyển công tác, thôi việc nên đơn vị gặp rất nhiều khó khăn trong công tác khám chữa bệnh”.

Tại Khoa Răng hàm mặt - Mắt - Tai mũi họng (Trung tâm Y tế Cẩm Xuyên), mỗi ngày tiếp nhận khoảng 50 bệnh nhân, nhưng chỉ có 2 bác sĩ khám bệnh; trong đó, 1 bác sĩ chuyên khoa răng hàm mặt và 1 bác sĩ tai mũi họng đã nghỉ hưu làm việc theo hợp đồng.

Bác sĩ Phan Văn Tiến, Phụ trách Khoa Răng hàm mặt - Mắt - Tai mũi họng, Trung tâm Y tế Cẩm Xuyên chia sẻ: “Do thiếu bác sĩ, số lượng bệnh nhân đông nên bệnh nhân thường xuyên phải chờ đợi kéo dài. Điều này vừa ảnh hưởng đến quyền lợi của bệnh nhân, vừa gây áp lực tâm lý đối với bác sĩ trong quá trình làm việc”.

Trung tâm Y tế Hương Khê cũng trong tình trạng tương tự. Hiện tại, đơn vị thiếu 8 bác sĩ thuộc các lĩnh vực hồi sức, chẩn đoán hình ảnh và ngoại khoa. Cùng với đó, đội ngũ bác sĩ tại các trạm y tế xã cũng đang thiếu hụt trầm trọng.

Bác sĩ Nguyễn Trường Lâm - Giám đốc Trung tâm Y tế Hương Khê trăn trở: “Theo quy định tại Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị “Về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân đến năm 2027", bình quân mỗi trạm phải đạt từ 4 - 5 bác sĩ. Rõ ràng đây là một bài toán khó đối với địa phương. Điều này đang đặt ra nhiều khó khăn trong công tác phát triển chuyên sâu các kỹ thuật mới và khó tại trung tâm”.

Khó thu hút, giữ chân bác sĩ không chỉ là vấn đề ở các trung tâm y tế cơ sở mà còn là câu chuyện ở các bệnh viện tuyến tỉnh có yếu tố đặc thù như Bệnh viện Sức khỏe tâm thần Hà Tĩnh, Bệnh viện Phổi Hà Tĩnh, Trung tâm Pháp y và Giám định y khoa…

Trong bối cảnh các đơn vị y tế công đang thực hiện tự chủ tài chính, không thu hút và giữ chân được bác sĩ thì đồng nghĩa với việc rất khó nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, thu hút bệnh nhân. Do đó, nhiều đơn vị cũng đã có những giải pháp phù hợp để phát triển bệnh viện, kết hợp giải quyết được tình trạng thiếu bác sĩ.

Bác sĩ CKII Phan Việt Song - Phó Giám đốc phụ trách Bệnh viện Y học cổ truyền Hà Tĩnh cho biết: “Bệnh viện đã đào tạo cho 36/36 bác sĩ về nội khoa y học hiện đại, kết hợp y học cổ truyền; cử một số bác sĩ, kỹ thuật viên đi đào tạo nâng cao tay nghề về lĩnh vực phục hồi chức năng, Nhờ đó, thời gian qua, bệnh viện đã phát triển nhiều kỹ thuật chuyên sâu; mang lại hiệu quả điều trị cho bệnh nhân. Bình quân mỗi năm thu hút hơn 1.200 lượt bệnh nhân đến khám và điều trị; đời sống, thu nhập của cán bộ, bác sĩ cũng đảm bảo”.

Cùng với đào tạo, nâng cao năng lực, trình độ chuyên môn cho đội ngũ cán bộ, y bác sĩ, các đơn vị cũng tăng cường hợp tác, chuyển giao kỹ thuật từ tuyến trung ương về tuyến cơ sở. Nhiều trung tâm y tế như Hương Khê, Kỳ Anh, Thành Sen, Đức Thọ, Bệnh viện Đa khoa thị xã Kỳ Anh… đã được các chuyên gia đầu ngành trong các lĩnh vực về trực tiếp thăm khám, điều trị.

Bác sĩ nội trú Đỗ Thị Kim Thùy - Khoa Chẩn đoán hình ảnh (Bệnh viện Đại học Y Hà Nội) chia sẻ: “Mặc dù thời gian được tăng cường về cơ sở không dài nhưng chúng tôi luôn mong muốn chia sẻ, hỗ trợ thêm về chuyên môn cho các đồng nghiệp ở tuyến cơ sở, khám chữa bệnh cho người dân địa phương; góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe Nhân dân ở tuyến cơ sở”.

Đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn hay tăng cường các bác sĩ Trung ương về tuyến cơ sở đã góp phần nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, song để giải quyết căn cơ bài toán nhân lực, cạnh tranh với khu vực y tế tư nhân thì việc tiếp tục điều chỉnh, hoàn thiện cơ chế chính sách thu hút và giữ chân bác sĩ cho khu vực công lập là yêu cầu cấp thiết.

Nhân lực y tế giữ vai trò then chốt, quyết định chất lượng và hiệu quả dịch vụ khám chữa bệnh. Vì vậy, việc xây dựng chính sách thu hút, sử dụng, đãi ngộ đội ngũ bác sĩ chất lượng cao; sắp xếp hệ thống y tế tinh gọn, xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp sẽ tạo bước chuyển mới trong phát triển y tế công lập, góp phần thực hiện tốt hơn nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe Nhân dân.

Ngành Y tế Hà Tĩnh đang tập trung vào các giải pháp như tiếp tục đào tạo, bồi dưỡng bác sĩ để tạo nguồn cho trạm y tế cấp xã. Cùng đó, tiếp tục tham mưu trình HĐND tỉnh ban hành cơ chế chính sách thu hút nguồn nhân lực y tế chất lượng cao giai đoạn 2026 - 2030; tham mưu ban hành chính sách về giá dịch vụ y tế thực hiện tính đúng, tính đủ, kể cả giá dịch vụ khám chữa bệnh BHYT làm cơ sở khuyến khích các đơn vị sự nghiệp y tế tăng cường cung ứng dịch vụ có chất lượng, tăng nguồn thu, góp phần tăng thu nhập cho nhân viên y tế.

Ông Lê Chánh Thành - Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Tĩnh