Chiều 21/4, Quốc hội đã nghe báo cáo tờ trình và báo cáo thẩm tra về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt.
Đảm bảo công bằng trong chính sách thuế
Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày Tờ trình về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt.
Về nội dung quy định về thuế thu nhập cá nhân, thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp tại Điều 1, Điều 2 và Điều 3 dự thảo Luật, Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết các quy định này nhằm hỗ trợ hộ, cá nhân kinh doanh, doanh nghiệp phát triển sản xuất kinh doanh, nhất là những hộ, cá nhân kinh doanh, doanh nghiệp có quy mô nhỏ, đồng thời đảm bảo công bằng trong chính sách thuế thu nhập giữa hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp quy mô nhỏ, khuyến khích hộ, cá nhân chuyển lên doanh nghiệp.
Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính, trên cơ sở đánh giá tác động (cân đối giữa tác động giảm thu ngân sách với việc tạo điều kiện để hộ kinh doanh có nguồn lực để phát triển sản xuất kinh doanh, ổn định tâm lý xã hội), dự thảo Luật sửa đổi theo hướng không quy định cụ thể ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế thu nhập cá nhân, mức doanh thu không chịu thuế giá trị gia tăng của hộ, cá nhân kinh doanh tại Luật và giao Chính phủ quy định mức này.
Đồng thời, dự thảo luật sửa đổi nội dung tại Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp theo hướng bổ sung mức doanh thu được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp và giao Chính phủ quy định mức này cũng như quy định chi tiết việc miễn thuế theo đúng thẩm quyền được giao tại khoản 15 Điều 4 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15.
Việc phân quyền cho Chính phủ sẽ tạo cơ sở pháp lý để Chính phủ có thể điều hành linh hoạt chính sách tài khóa, trong đó có chính sách thuế và cũng là thể chế hóa nội dung nêu tại Kết luận số 18-KL/TW, Nghị quyết số 66-NQ/TW, Luật Tổ chức Quốc hội và tương tự quy định giao thẩm quyền cho Chính phủ tại một số luật, nghị quyết của Quốc hội về thuế hiện hành.
Nội dung quy định về thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe điện chạy bằng pin cũng được quy định trong dự thảo nhằm góp phần đảm bảo tính nhất quán của chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt hiện hành với các mục tiêu về bảo vệ môi trường, phát triển bền vững và giảm ô nhiễm đô thị, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhất là trong bối cảnh giá nhiên liệu hóa thạch có sự biến động mạnh và nguồn cung nhiên liệu hóa thạch bị thiếu hụt mạnh mẽ.
Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung quy định về thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe có gắn động cơ dưới 24 chỗ chạy bằng pin theo hướng kéo dài thời gian áp dụng chính sách hiện hành đến hết năm 2030.
Chính phủ cần báo cáo rõ hơn các phương án dự kiến
Trình bày Báo cáo thẩm tra về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi cho biết Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội thống nhất về sự cần thiết ban hành dự án luật này.
Theo Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, Đa số ý kiến nhất trí với phạm vi sửa đổi như đề xuất của Chính phủ. Tuy nhiên, đề nghị Chính phủ rà soát toàn diện các luật thuế để trình Quốc hội xem xét, quyết định sửa đổi ngay tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI theo hướng giao Chính phủ quy định đối với các nội dung thường xuyên biến động, các nội dung đã giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định hoặc điều chỉnh để bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất trong các luật về thuế.
Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cũng nêu rõ tờ trình chưa thể hiện cụ thể dự kiến phương án điều chỉnh mức ngưỡng doanh thu (tăng hoặc giảm) so với mức quy định của luật hiện hành, dẫn đến chưa rõ định hướng của Chính phủ trong việc áp dụng chính sách; các nội dung đánh giá tác động cũng chưa định lượng được tác động đối với nguồn thu ngân sách.
Do đó, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội đề nghị Chính phủ báo cáo rõ hơn các phương án dự kiến để cung cấp căn cứ thuyết phục, đầy đủ hơn phục vụ quá trình xem xét, cho ý kiến đối với đề xuất chính sách; nghiên cứu để xác định ngưỡng doanh thu chịu thuế phù hợp để hỗ trợ phát triển hộ, cá nhân kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Một số ý kiến cho rằng, quá trình xem xét, ban hành Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng đã thảo luận kỹ về các nội dung này. Việc quy định cụ thể mức ngưỡng trong Luật là để bảo đảm tính rõ ràng, minh bạch và Luật giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội thẩm quyền xem xét, điều chỉnh mức ngưỡng là đã bảo đảm tính linh hoạt, phù hợp với tình hình thực tiễn. Do đó, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội đề nghị Chính phủ giải trình kỹ lưỡng, thấu đáo, thuyết phục hơn về lý do đề xuất sửa đổi theo hướng giao Chính phủ thẩm quyền quy định mức ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế.
Đối với quy định sửa Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, một số ý kiến đề nghị quy định cụ thể trong luật mức doanh thu được miễn thuế để bảo đảm tính minh bạch, rõ ràng, đồng thời, giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội thẩm quyền xem xét, điều chỉnh trong trường hợp cần thiết để bảo đảm linh hoạt, phù hợp với tình hình thực tiễn.
Về sửa đổi, bổ sung điểm Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt, đa số ý kiến thống nhất cần xem xét, gia hạn thời gian áp dụng thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt. Tuy nhiên, cần cân nhắc thận trọng về thời gian gia hạn để bảo đảm các mục tiêu và hài hòa về lợi ích. Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội đề nghị Chính phủ bổ sung báo cáo về tác động của việc sử dụng các loại xe chạy bằng pin, trong đó cần chú trọng đánh giá toàn diện, đầy đủ, cả ưu điểm cũng như hạn chế, tránh việc chỉ tập trung vào các ưu điểm, không đề cập hoặc đề cập không đầy đủ đến các hạn chế của việc sử dụng các loại xe chạy bằng pin.
Ủy ban Kinh tế-Tài chính cơ bản thống nhất hiệu lực thi hành như đề xuất của Chính phủ. Riêng quy định tại khoản 2 Điều 5 dự thảo Luật, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội đề nghị Chính phủ giải trình rõ hơn nội dung này và cân nhắc bổ sung quy định: “trường hợp thực hiện quy định của luật này mà người nộp thuế có trách nhiệm pháp lý nặng hơn thì áp dụng từ ngày luật có hiệu lực thi hành, không áp dụng quy định tại khoản 2 Điều 5 của luật”./.
