Thời gian gần đây, tình trạng gia tăng số ca mắc cúm A trên địa bàn tỉnh đang tạo áp lực lớn đối với hệ thống y tế và thị trường dược phẩm. Tại nhiều cơ sở khám chữa bệnh, số bệnh nhân đến thăm khám vì các triệu chứng sốt cao, ho khan, đau đầu, mệt mỏi có xu hướng tăng mạnh. Song song với đó, nhu cầu mua các loại thuốc điều trị cúm, đặc biệt là thuốc kháng virus Tamiflu tăng đột biến, khiến nhiều quầy thuốc rơi vào tình trạng khan hiếm hàng.
Sau khi phát hiện con gái dương tính với cúm A, chị Nguyễn Thị Hoài (phường Trần Phú) nhanh chóng tìm đến các quầy kinh doanh thuốc dọc tuyến đường Quang Trung, Nguyễn Công Trứ để mua thuốc đặc trị Tamiflu. Tuy nhiên, chị phải đi đến tận quầy thuốc thứ 4 thì mới có thuốc.
“Khi vào hỏi mua Tamiflu, các hiệu thuốc đều lắc đầu vì nguồn hàng không có. May là đến cơ sở thứ 4 vẫn còn nhưng họ nói đây là thuốc nội, còn thuốc ngoại thì không còn nữa. Bất đắc dĩ mình phải mua 5 viên về cho con uống” – chị Hoài cho biết.
Qua ghi nhận từ các nhà thuốc tư nhân, trong 2-3 tuần trở lại đây, lượng người dân đến hỏi mua thuốc điều trị cúm A đã tăng gấp 4-5 lần. Không chỉ các loại thuốc hạ sốt, giảm đau, vitamin, siro ho… được tiêu thụ mạnh mà thuốc kháng virus trở thành mặt hàng được hỏi mua nhiều nhất.
Theo các nhân viên Nhà thuốc Long Châu (trên đường Xuân Diệu, phường Thành Sen), trong khoảng gần 1 tuần trở lại đây, thuốc kháng virus Tamiflu đã không còn hàng để bán cho người dân do nguồn cung hạn chế. Đây cũng là câu trả lời của nhiều cơ sở kinh doanh dược phẩm ở các tuyến đường như: Hải Thượng Lãn Ông, Trần Phú, Xuân Diệu, Quang Trung... Một số quầy thuốc còn số lượng nhỏ Tamiflu nhưng do trong nước sản xuất, còn loại có nguồn gốc nhập ngoại thì gần như cháy hàng.
Nguyên nhân khan hiếm thuốc được cho là xuất phát từ việc số ca mắc cúm A tăng nhanh trong thời gian ngắn, trong khi nguồn cung chưa kịp đáp ứng. Bên cạnh đó, tâm lý lo lắng của người dân khiến nhiều người tự ý tìm đến thuốc đặc trị để dự phòng hoặc sử dụng khi chưa có chỉ định.
Bác sĩ Nguyễn Bá Trọng – Trưởng khoa Khám bệnh, BVĐK tỉnh nhấn mạnh: Các loại thuốc kháng virus như Tamiflu là thuốc kê theo đơn, dưới sự chỉ định của bác sĩ. Việc tự ý sử dụng hoặc sử dụng không đúng liều không chỉ gây tác dụng phụ mà còn làm tăng nguy cơ kháng thuốc, có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng trong điều trị cúm những năm tiếp theo. Đối với các trường hợp có triệu chứng nặng như: sốt cao không hạ, đau đầu dữ dội, ho nhiều, khó thở hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao (trẻ em, người già, phụ nữ mang thai, người bệnh nền) cần đến cơ sở y tế để được xét nghiệm, chẩn đoán chính xác và dùng thuốc theo hướng dẫn.
Người dân cũng không nên tích trữ thuốc, bởi điều này vừa gây khan hiếm giả trên thị trường, vừa có nguy cơ dùng nhầm thuốc, hết hạn thuốc hoặc sử dụng sai mục đích. Thay vào đó, người dân nên chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh như: đeo khẩu trang khi đến nơi đông người, giữ vệ sinh đường hô hấp, rửa tay thường xuyên, vệ sinh môi trường sống, tăng cường dinh dưỡng và ngủ đủ giấc. Đặc biệt, chủ động tiêm vắc-xin phòng cúm mùa mỗi năm là giải pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và giảm mức độ nặng khi mắc phải.
Tamiflu chứa hoạt chất Oseltamivir, thuốc chỉ có hiệu quả nếu sử dụng đúng cách. Chỉ sử dụng bắt đầu trong vòng 48 giờ đầu kể từ khi xuất hiện triệu chứng cúm và chỉ với bệnh nhân được chẩn đoán chính xác cúm A hoặc B, đặc biệt là nhóm nguy cơ cao. Ngoài khoảng thời gian đó, thuốc gần như không còn hiệu quả, thậm chí có thể gây tác dụng phụ nghiêm trọng như: buồn nôn, đau đầu và ảnh hưởng đến gan.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), các virus cúm có khả năng phát triển kháng thuốc nếu thuốc bị sử dụng không hợp lý. Một nghiên cứu cho thấy, tại các khu vực xảy ra dịch cúm lớn, tỷ lệ kháng thuốc có hoạt chất Oseltamivir đã tăng từ dưới 1% lên đến 18% chỉ sau vài năm. Đây là lời cảnh tỉnh về việc phải sử dụng thuốc hợp lý, đảm bảo đúng liều lượng và chỉ khi có chỉ định từ bác sĩ.
