Gas (khí dầu mỏ hóa lỏng - LPG) được sử dụng phổ biến trong sinh hoạt và sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, đây là chất dễ cháy, khi rò rỉ và tích tụ trong không gian kín, gặp nguồn nhiệt hoặc tia lửa điện có thể gây cháy, nổ với hậu quả nghiêm trọng. Vì vậy, việc bảo đảm an toàn phải được thực hiện đồng bộ từ khâu kinh doanh, sang chiết, tồn chứa đến vận chuyển và sử dụng.
Tuân thủ nghiêm quy định trong kinh doanh, sang chiết
Thiếu tá Nguyễn Đình Nhật - cán bộ Phòng Cảnh sát PCCC&CNCH Công an Hà Tĩnh cho biết, đối với các cơ sở kinh doanh gas, điều quan trọng trước hết là phải đáp ứng đầy đủ điều kiện kinh doanh theo quy định; nhập gas từ các đơn vị có nguồn gốc rõ ràng, sử dụng bình chứa đạt tiêu chuẩn kỹ thuật, còn thời hạn kiểm định. Tuyệt đối không kinh doanh bình gas không rõ xuất xứ, bình bị móp méo, han gỉ, hư hỏng van hoặc có dấu hiệu bị can thiệp.
Hoạt động sang chiết, nạp LPG chỉ được thực hiện tại cơ sở có đủ điều kiện, sử dụng hệ thống thiết bị chuyên dụng và tuân thủ quy trình kỹ thuật, an toàn. Không tự ý sang chiết gas tại cửa hàng bán lẻ, nhà ở hoặc những địa điểm không được phép; không sử dụng thiết bị tự chế, nạp gas vào bình không đúng chủng loại, không bảo đảm chất lượng. Việc tận dụng bình gas mini đã qua sử dụng để nạp lại cũng tiềm ẩn nguy cơ rò rỉ, cháy nổ.
Bên cạnh đó, hệ thống điện, thiết bị chiếu sáng, dây dẫn và các phương tiện phục vụ kinh doanh phải được lắp đặt, kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ, bảo đảm yêu cầu an toàn trong môi trường có nguy cơ cháy, nổ. Cơ sở cần trang bị bình chữa cháy phù hợp, phương tiện cảnh báo, nội quy PCCC, duy trì lối thoát nạn thông thoáng và tổ chức hướng dẫn nhân viên kỹ năng xử lý sự cố.
Chủ động kiểm tra, phát hiện sớm nguy cơ rò rỉ
Một trong những biện pháp quan trọng để phòng ngừa cháy, nổ là thường xuyên kiểm tra tình trạng bình gas, van khóa, dây dẫn, bộ điều áp và các đầu nối. Những bộ phận bị nứt, lão hóa, han gỉ hoặc không bảo đảm độ kín cần được thay thế kịp thời. Không sử dụng dây dẫn gas không chuyên dụng, không tự ý sửa chữa, thay đổi kết cấu thiết bị.
Khi giao nhận, vận chuyển bình gas, cần nhẹ nhàng, đúng tư thế, không lăn, kéo lê hoặc ném bình; không để bình va đập mạnh. Phương tiện vận chuyển phải đáp ứng yêu cầu an toàn, bình được cố định chắc chắn và tránh tiếp xúc với nguồn nhiệt.
Đối với hộ gia đình, nhà hàng, quán ăn sử dụng gas, cần đặt bình ở vị trí thông thoáng, cách xa bếp và các nguồn phát nhiệt; không đặt bình trong tủ kín hoặc nơi có nguy cơ tích tụ khí. Sau mỗi lần sử dụng, cần khóa van bình gas, thường xuyên kiểm tra dây dẫn và các khớp nối. Khi không sử dụng trong thời gian dài, cần khóa van và kiểm tra lại hệ thống trước khi vận hành.
Thiếu tá Nguyễn Đình Nhật
Biết cách xử lý khi phát hiện rò rỉ gas
Khi ngửi thấy mùi gas bất thường hoặc phát hiện tiếng xì tại van, đường ống, cần bình tĩnh xử lý, nhanh chóng cảnh báo và đưa người ra khỏi khu vực nguy hiểm. Tuyệt đối không bật, tắt công tắc điện, sử dụng điện thoại trong khu vực có khí gas, bật lửa, hút thuốc hoặc tạo ra bất kỳ nguồn phát tia lửa nào.
Nếu có thể tiếp cận an toàn, hãy khóa van bình gas; mở cửa để khí thoát ra ngoài bằng phương pháp thông gió tự nhiên, không sử dụng quạt điện hay thiết bị có khả năng phát sinh tia lửa. Không tự ý tìm kiếm, sửa chữa vị trí rò rỉ khi chưa bảo đảm điều kiện an toàn. Nhanh chóng di chuyển đến nơi an toàn và gọi lực lượng cảnh sát PCCC và CNCH qua số điện thoại 114 để được hỗ trợ.
Đặc biệt, nếu xảy ra cháy tại khu vực bình gas, không tự ý di chuyển bình đang bị tác động bởi nhiệt hoặc tiếp cận đám cháy khi chưa được trang bị phương tiện bảo hộ và kỹ năng cần thiết. Cần nhanh chóng sơ tán, cảnh báo người xung quanh và chờ lực lượng chuyên nghiệp xử lý.