Hiện nay, thôn Xuân Sơn, xã Toàn Lưu đang hình thành vùng sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao với gần 60 nhà màng trên diện tích gần 3 ha. Nhờ hệ thống khép kín kết hợp tưới nhỏ giọt và quy trình chăm sóc khoa học, cây trồng sinh trưởng ổn định, phát triển đồng đều, hạn chế tác động của nắng nóng kéo dài và các yếu tố thời tiết bất lợi.
Anh Trần Văn Tuấn (thôn Xuân Sơn, xã Toàn Lưu) cho biết: “Toàn bộ diện tích dưa lưới của gia đình được sản xuất theo hướng hữu cơ, kiểm soát chặt chẽ từ khâu chăm sóc đến phòng trừ sâu bệnh, ứng dụng công nghệ tưới nhỏ giọt Israel kết hợp hệ thống châm phân tự động.
Với chu kỳ canh tác khoảng 3 tháng, với giá bán từ 28 - 30 ngàn đồng/kg, mỗi hộ thu lợi nhuận trung bình gần 30 triệu đồng/vụ, góp phần nâng cao giá trị sản xuất trên đơn vị diện tích. Nhờ dưa bảo đảm chất lượng, an toàn nên thị trường tiêu thụ thuận lợi, đầu ra tương đối ổn định”.
Cùng với việc ứng dụng khoa học, công nghệ, người dân xã Toàn Lưu đã từng bước chuyển từ canh tác dựa vào kinh nghiệm sang tuân thủ quy trình kỹ thuật; quan tâm chất lượng, độ an toàn cho người tiêu dùng.
Ông Bùi Công Thư - Phó Trưởng phòng Kinh tế, UBND xã Toàn Lưu cho biết: “Hiệu quả từ các mô hình sản xuất trong nhà màng đã góp phần tạo nền tảng quan trọng để địa phương tiếp tục nhân rộng các mô hình nông nghiệp công nghệ cao, từng bước hình thành nền sản xuất hiện đại, thông minh, thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững trong giai đoạn mới”.
Được đầu tư bài bản về quy mô và hệ thống chuồng trại, mô hình chăn nuôi hươu của HTX Sản xuất, thương mại, dịch vụ, du lịch Xuyên Sơn (thôn Đông Thuận, xã Cẩm Hưng) đã áp dụng đồng bộ các quy trình kỹ thuật từ tuyển chọn con giống, số hóa việc xây dựng khẩu phần dinh dưỡng đến vệ sinh chuồng trại và theo dõi sức khỏe đàn vật nuôi. Nhờ đó, từ 50 con ban đầu, đến nay HTX đã phát triển tổng đàn lên hơn 100 con.
Ông Trần Đình Ngọc - đại diện HTX Sản xuất, thương mại, dịch vụ, du lịch Xuyên Sơn cho biết: “Nhờ áp dụng quy trình chăn nuôi khoa học, đàn hươu sinh trưởng khá đồng đều, nhung thu hoạch đạt trọng lượng cao, trong đó có những cặp nặng từ 2 - 3 kg. HTX đang tiếp tục tuyển chọn, nhân giống các cá thể hươu khỏe mạnh, sinh trưởng tốt, hướng tới xây dựng trại giống quy mô, cung ứng con giống cho thị trường, góp phần nâng cao chất lượng đàn hươu trên địa bàn tỉnh".
Cùng với đổi mới phương thức canh tác, nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã tại Hà Tĩnh đang quan tâm đầu tư máy móc, công nghệ chế biến, hoàn thiện bao bì và phát triển thương hiệu. Đây cũng là hướng đi mà Hà Tĩnh đang ưu tiên triển khai theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, lấy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo làm nền tảng phát nâng cao giá trị gia tăng cho nền kinh tế.
Hiện nay, Công ty TNHH Khoa học và Công nghệ An Phát (xã Việt Xuyên) đã sản xuất thành công các sản phẩm trà hòa tan và trà túi lọc từ mầm lá lúa non, rau má trên dây chuyền chế biến hiện đại, mở ra hướng phát triển mới cho doanh nghiệp.
Ông Lê Văn An - Giám đốc Công ty TNHH Khoa học và Công nghệ An Phát cho biết: “Hệ thống máy móc hiện đại giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt hơn chất lượng sản phẩm, nâng cao hiệu quả chế biến và giảm chi phí sản xuất. Hiện nay, công ty đang tiếp tục chuẩn hóa quy trình sản xuất, bao bì, nhãn mác và hệ thống nhận diện thương hiệu để đáp ứng tốt hơn yêu cầu của thị trường; xây dựng vùng nguyên liệu ổn định, bảo đảm chất lượng và khả năng truy xuất nguồn gốc”.
Có thể thấy, sự chuyển biến tích cực trong tư duy sản xuất, cùng với việc mạnh dạn áp dụng các giải pháp công nghệ vào thực tiễn đang tạo nền tảng để nhiều địa phương ở Hà Tĩnh từng bước thực hiện hiệu quả tiêu chí số 3 về phát triển kinh tế, tiêu chí số 7 về ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số trong xây dựng NTM.
Tuy nhiên, trên thực tế, quá trình triển khai vẫn còn nhiều khó khăn. Quy mô sản xuất của nhiều hộ sản xuất, HTX, doanh nghiệp còn nhỏ lẻ, manh mún; nguồn lực đầu tư hạn chế, gây trở ngại cho việc trang bị máy móc, áp dụng đồng bộ quy trình kỹ thuật và tổ chức sản xuất theo tiêu chuẩn.
Một số địa phương, người dân chưa thực sự chủ động trong tiếp nhận, ứng dụng và nhân rộng các mô hình đã chứng minh hiệu quả. Bên cạnh đó, việc ứng dụng công nghệ ở nhiều nơi chưa gắn kết chặt chẽ với phát triển vùng nguyên liệu, chế biến sâu, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ.
Ông Lê Tùng Dương - Phó Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn và Quản lý chất lượng, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Tĩnh cho biết: “Bộ tiêu chí quốc gia về NTM giai đoạn 2026 - 2030 đặt ra nhiều yêu cầu cao hơn về các tiêu chí phát triển kinh tế, ứng dụng khoa học, kỹ thuật và chuyển đổi số. Vì thế, thời gian tới, ngành chuyên môn sẽ tiếp tục phối hợp với các sở, ngành liên quan và chính quyền địa phương rà soát những sản phẩm có lợi thế, lựa chọn mô hình phù hợp để ưu tiên hỗ trợ ứng dụng các tiến bộ khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị.
Trọng tâm là chuẩn hóa quy trình sản xuất, tăng cường truy xuất nguồn gốc, đẩy mạnh chế biến sâu, xây dựng thương hiệu và kết nối thị trường; thu hút các doanh nghiệp, hợp tác xã có năng lực tham gia làm hạt nhân liên kết, dẫn dắt sản xuất; khuyến khích đầu tư cho đổi mới, ứng dụng, chuyển giao công nghệ. Qua đó, từng bước nâng cao sức cạnh tranh của nông sản, tạo động lực tái cơ cấu kinh tế nông thôn, xây dựng NTM, tăng thu nhập cho người dân và hướng tới nền nông nghiệp hiện đại, thích ứng, bền vững”.
