Ứng dụng khoa học, công nghệ "nâng tầm" sản phẩm OCOP Hà Tĩnh

Sản phẩm hương trầm Quốc Thạch của Công ty Cổ phần Sản xuất kinh doanh Quốc Thạch (xã Xuân Lộc) đã có bước phát triển rõ nét nhờ mạnh dạn ứng dụng khoa học, công nghệ vào sản xuất.

Xác định hướng phát triển bài bản ngay từ đầu, doanh nghiệp đầu tư hàng tỷ đồng xây dựng nhà xưởng, trang bị hệ thống máy xay, máy trộn nguyên liệu, máy se hương tự động, góp phần hiện đại hóa quy trình sản xuất.

Anh Đặng Danh Hân - Phó Giám đốc Công ty Cổ phần Sản xuất kinh doanh Quốc Thạch cho biết: “Việc đầu tư hệ thống máy móc hiện đại, công suất lớn đã giúp giảm đáng kể sức lao động thủ công, nâng cao năng suất và độ đồng đều của sản phẩm.

Hiện nay, trung bình mỗi năm cơ sở sản xuất khoảng 40 - 50 tấn hương trầm thành phẩm với hai dòng sản phẩm chủ lực là hương trầm thẻ và hương trầm vòng. Đặc biệt, sản phẩm của công ty đã được xuất khẩu chính ngạch sang Đài Loan, tạo tiền đề để tiếp cận thêm nhiều thị trường trong thời gian tới”.

Lợi thế về vùng nguyên liệu và chất lượng của mật ong đã được HTX Mật ong Cường Nga (xã Sơn Giang) "nâng tầm" thông qua việc ứng dụng khoa học, công nghệ vào chế biến sâu.

Là đơn vị có sản phẩm mật ong đầu tiên của Hà Tĩnh đạt OCOP 4 sao, HTX đã đầu tư hàng tỷ đồng hoàn thiện quy trình sản xuất theo hướng hiện đại. Sau thu hoạch, mật ong được xử lý qua hệ thống lọc, tách nước và kiểm soát nhiệt độ tự động trước khi đóng chai theo quy trình khép kín, đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm.

Anh Nguyễn Văn Cường - Giám đốc HTX Mật ong Cường Nga cho biết: “Việc ứng dụng công nghệ giúp sản phẩm mật ong giữ chất lượng ổn định, hạn chế tình trạng lên men, bồi lắng trong quá trình bảo quản nên ngày càng được khách hàng tin tưởng lựa chọn.

Cùng với đổi mới công nghệ sản xuất, HTX cũng đẩy mạnh thực hiện chuyển đổi số thông qua việc sử dụng các nền tảng Facebook, Zalo và đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử để quảng bá, mở rộng thị trường. Mỗi năm, HTX cung ứng ra thị trường từ 20 - 30 tấn mật ong”.

Những năm qua, nhiều cơ sở sản xuất nước mắm truyền thống cũng mạnh dạn đầu tư máy móc, ứng dụng khoa học, công nghệ nhằm nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh của sản phẩm.

Từ quy mô hơn 100 chum sành truyền thống, đến nay, HTX Thu mua và Chế biến thủy hải sản Chiến Thắng (phường Hải Ninh) mở rộng lên khoảng 3.000 chum sành cùng 50 bệ sản xuất nước mắm bằng năng lượng mặt trời. Đầu năm 2026, HTX tiếp tục đầu tư hệ thống đóng chai, dán nhãn tự động, từng bước hoàn thiện quy trình sản xuất theo hướng hiện đại.

Việc nước mắm Luận Nghiệp - một trong hai sản phẩm nước mắm đầu tiên của Hà Tĩnh đạt OCOP 5 sao là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của quá trình đổi mới công nghệ và chuẩn hóa quy trình sản xuất, góp phần khẳng định giá trị thương hiệu nước mắm truyền thống Hà Tĩnh.

Anh Đặng Đình Minh, đại diện HTX Thu mua và Chế biến thủy hải sản Chiến Thắng cho biết: “Thời gian tới, HTX sẽ tiếp tục nghiên cứu, đầu tư công nghệ, hoàn thiện các tiêu chuẩn chất lượng, đẩy mạnh quảng bá trên nền tảng số và mở rộng hệ thống phân phối qua các kênh bán lẻ hiện đại, đưa nước mắm truyền thống chinh phục những thị trường rộng lớn hơn ở trong và ngoài nước".

Đến nay, toàn tỉnh có 268 sản phẩm OCOP (gồm 2 sản phẩm 5 sao, 15 sản phẩm 4 sao và 251 sản phẩm 3 sao). Nhiều sản phẩm đã xuất khẩu sang các thị trường như Nhật Bản, Hàn Quốc, Angola, Mỹ..., tiêu biểu là nước mắm Luân Nghiệp, nước mắm Phú Khương, bánh đa vừng Nguyên Lâm, sứa Mai Dung.

Thực tiễn cho thấy, quá trình ứng dụng khoa học, công nghệ đang trở thành động lực quan trọng giúp các chủ thể OCOP nâng cao chất lượng, gia tăng giá trị, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường cho sản phẩm địa phương.

Tuy nhiên, hiện nay, nhiều cơ sở sản xuất vẫn có quy mô nhỏ, nguồn lực tài chính hạn chế nên chưa đủ điều kiện đầu tư đồng bộ máy móc, công nghệ hiện đại. Một số sản phẩm vẫn chủ yếu tiêu thụ ở dạng thô, khả năng chế biến sâu còn hạn chế, thời gian bảo quản ngắn và giá trị gia tăng chưa cao.

Bên cạnh đó, việc ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số giữa các chủ thể OCOP còn thiếu đồng đều, nhất là ở các cơ sở sản xuất quy mô nhỏ. Công tác xây dựng thương hiệu, xúc tiến thương mại và mở rộng thị trường của nhiều chủ thể OCOP vẫn chưa đáp ứng yêu cầu trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Ông Lê Tùng Dương - Phó Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn và Quản lý chất lượng, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Tĩnh cho biết: “Thời gian tới, ngành sẽ tiếp tục tham mưu triển khai các cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển sản phẩm OCOP của tỉnh theo hướng nâng cao chất lượng và giá trị gia tăng giai đoạn 2026 - 2030.

Trong đó, ưu tiên hỗ trợ các chủ thể đầu tư đổi mới công nghệ, ứng dụng khoa học kỹ thuật, chuyển đổi số vào sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, tập trung vào các sản phẩm đặc sản, chế biến sâu, có lợi thế cạnh tranh của tỉnh; đồng thời, tăng cường xúc tiến thương mại, kết nối thị trường để từng bước nâng hạng sản phẩm OCOP, góp phần phát triển kinh tế nông thôn bền vững”.