Bác sỹ Hà Tĩnh khuyến cáo người dân không tự điều trị khi bị kiến ba khoang đốt

Thời điểm chuyển mùa là điều kiện thuận lợi cho côn trùng phát triển, nhất là kiến ba khoang. Qua nắm bắt từ ngành y tế, hiện đã có nhiều người bị viêm da tiếp xúc do côn trùng cắn, trong đó, nghiêm trọng nhất là do kiến ba khoang.

Bà Nguyễn Thị Th. (phường Thạch Linh, TP Hà Tĩnh) chia sẻ: “Tôi và ông nhà tôi bị các nốt phồng rộp, sưng tấy ở tay và các vùng xung quanh mắt. Lúc đầu cứ nghĩ là bị zona nên tôi bôi thuốc chữa zona nhưng sau một vài ngày vết thương nặng hơn, đi khám mới biết là bị viêm da do kiến ba khoang cắn”.

Lãnh đạo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Tĩnh kiểm tra một trường hợp bị kiến ba khoang đốt tại TP Hà Tĩnh.

Theo số liệu tổng hợp của Trung tâm Y tế thành phố Hà Tĩnh, từ giữa tháng 9 đến nay, trên địa bàn có khoảng gần 300 người dân và học sinh bị viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang. Với đặc điểm vết cắn của kiến ba khoang hơi giống với bệnh zona nên nhiều người dễ nhầm lẫn và tự ý bôi thuốc, đắp các loại lá cây khiến cho vết thương dễ bị nhiễm trùng, bội nhiễm.

Bác sỹ Nguyễn Xuân Kháng - Giám đốc Trung tâm Y tế TP Hà Tĩnh cho biết: “Nhận được thông tin từ người dân về tình trạng kiến ba khoang tấn công, gây viêm da dị ứng tại một số chung cư và khu ký túc xá, đơn vị đã phối hợp với Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh tiến hành giám sát, xác minh và triển khai các biện pháp kiểm soát. Kết quả, đã phát hiện kiến ba khoang và xác kiến ba khoang ở xung quanh nhà, khu vực hành lang. Ngay sau đó, đơn vị đã hướng dẫn người dân thực hiện các biện pháp phòng, tránh nhằm bảo vệ bản thân và những người thân trong gia đình, nhất là phun hóa chất diệt côn trùng, vệ sinh khu vực sinh sống”.

Hình ảnh kiến ba khoang. Ảnh minh hoạ internet.

Theo thông tin từ ngành y tế, kiến ba khoang thường xuất hiện nhiều vào mùa mưa, khi độ ẩm cao. Kiến ba khoang ưa thích ánh sáng đèn ban đêm nên bay vào trong nhà theo ánh đèn, đậu vào quần áo, khăn mặt, giường chiếu, chăn màn. Chất độc trong cơ thể kiến có thể làm tổn thương da người (bỏng da, viêm da) nếu chất này được giải phóng ra khi kiến bị tác động, chà xát hoặc giết kiến.

Viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang có thể bị nhầm với một số bệnh ngoài da, đặc biệt rất giống bệnh zona nên tự ý bôi thuốc, đắp các loại lá cây không theo chỉ dẫn của bác sỹ chuyên khoa sẽ có nguy cơ khiến cho vết thương dễ bị nhiễm trùng, bội nhiễm. Vì vậy, khi có một trong các biểu hiện như: phồng rộp, sưng tấy thì nên đi khám bác sỹ chuyên khoa, tuyệt đối không tự ý dùng các loại thuốc không được chỉ định để tránh tình trạng bội nhiễm khiến quá trình điều trị kéo dài, để lại sẹo mất thẩm mỹ.

Cán bộ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh kiểm tra, thu thập mẫu tại các khu vực có kiến ba khoang xuất hiện.

Được biết, kiến ba khoang là loài côn trùng có màu là các khoang đen, vàng cam xen kẽ, thân mình thon, dài khoảng 1 - 1,2cm, ngang khoảng 2 - 3 mm. Kiến có 3 đôi chân, 2 đôi cánh dài mỏng trong suốt gấp lại gọn gàng và giấu bên dưới đôi cánh cứng ngắn, bay và chạy rất nhanh. Trong cơ thể kiến ba khoang có chứa độc tố Pederin, độc tính mạnh gấp 12 - 15 lần nọc của rắn hổ nhưng do lượng tiếp xúc nhỏ và chỉ ở ngoài da nên không đủ gây chết người như nọc rắn.

Để ngăn chặn kiến ba khoang bay vào nhà, người dân cần hạn chế mở cửa, nên buông rèm cửa hoặc làm lưới ngăn côn trùng ở khu vực cửa, lỗ thông khí, nhất là nơi ở gần cây cối, cánh đồng... khi thắp đèn. Ngủ trong màn, tránh đứng dưới bóng đèn sáng nơi công cộng. Chú ý khi làm việc dưới ánh đèn vì kiến ba khoang rất hay xuất hiện ở nơi có đèn sáng.

Khi làm việc trên đồng ruộng, nhất là vào mùa mưa bão, cần dùng phương tiện bảo hộ lao động như: mặc quần áo dài tay, đội mũ/nón, khẩu trang, đi ủng. Nếu đã tiếp xúc (hoặc nghi ngờ tiếp xúc) với kiến ba khoang, không dùng tay trần để bắt, giết, miết kiến ba khoang. Khi tiếp xúc với kiến ba khoang, đeo găng tay hoặc dùng giấy mềm lót. Nếu lỡ tay đập hoặc chà xát kiến ba khoang trên da thì phải nhanh chóng rửa sạch nơi tiếp xúc bằng nước sạch hoặc nước muối sinh lý. Tránh đưa tay đã tiếp xúc với kiến chạm vào các vùng da khác.

Thạc sỹ Nguyễn Hữu Thanh

Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh