Căng thẳng thương mại Mỹ - Trung: Xuất khẩu dăm gỗ Hà Tĩnh gặp khó!

Xuất khẩu 80% sản lượng sang thị trường Trung Quốc, thời gian qua, Công ty Trồng rừng và sản xuất nguyên liệu giấy Hanviha (phường Vũng Áng) chịu ảnh hưởng rõ nét từ căng thẳng thương mại giữa hai nền kinh tế lớn Hoa Kỳ - Trung Quốc.

Từ tháng 4/2025, khi căng thẳng thương mại giữa 2 quốc gia đó “leo thang”, giá dăm gỗ xuất khẩu giảm từ 142 USD/tấn xuống còn 135 USD/tấn. Những tháng sau đó, lượng đơn hàng sụt giảm mạnh, doanh nghiệp phải sản xuất cầm chừng, thậm chí có thời điểm tạm dừng.

Ông Lê Hữu Sơn – Quản lý nhà máy của Công ty Trồng rừng và sản xuất nguyên liệu giấy Hanviha cho biết: “Năm 2025 thực sự rất khó khăn khi giá dăm gỗ giảm sâu, trong khi vùng nguyên liệu lại bị ảnh hưởng nặng sau bão số 5 và bão số 10. Từ cuối năm 2025 đến nay, giá xuất khẩu có phục hồi nhẹ nhưng thị trường vẫn thiếu ổn định. Vì vậy, công ty chỉ có thể sản xuất theo đơn hàng chứ không mạnh dạn thu mua nguyên liệu và sản xuất ồ ạt như trước”.

Khó khăn tương tự cũng đang diễn ra tại Công ty TNHH Tân Trường Phát (nằm trên địa bàn phường Sông Trí). Khởi động kế hoạch sản xuất năm 2026, doanh nghiệp chỉ đặt mục tiêu sản lượng xuất khẩu khoảng 150.000 tấn dăm gỗ, giảm 30% so với năm 2025.

Để “bù đắp” phần lợi nhuận sụt giảm do giá dăm gỗ giảm, hiện nay, Tân Trường Phát đang triển khai nhiều giải pháp để tối ưu chi phí vận chuyển logistics, cắt giảm quy trình sản xuất, đầu tư máy móc thiết bị mới để nâng cao năng suất.

Ông Phạm Xuân Lộc – Phó Giám đốc Công ty TNHH Tân Trường Phát chia sẻ: “Thị trường của công ty 100% là Trung Quốc. Khi quốc gia này giảm sản lượng nhập khẩu bột gỗ do tác động từ xung đột thương mại với Hoa Kỳ, hoạt động sản xuất – kinh doanh của doanh nghiệp bị ảnh hưởng trực tiếp. Chúng tôi đang tìm cách mở rộng thị trường sang Nhật Bản, Hàn Quốc nhưng các thị trường này yêu cầu tiêu chuẩn cao, đặc biệt là phải có chứng chỉ rừng”.

Theo thống kê, Hà Tĩnh hiện có 6 doanh nghiệp hoạt động xuất nhập khẩu dăm gỗ. Tháng 1/2026, các doanh nghiệp của Hà Tĩnh xuất khẩu hơn 83.000 tấn dăm gỗ sang Trung Quốc và Nhật Bản, qua đó đóng góp kim ngạch xuất khẩu hơn 14 triệu USD, giảm 5% so với cùng kỳ năm 2025.

Ông Nguyễn Đình Bình – Phó Đội trưởng Hải quan Cửa khẩu cảng Vũng Áng cho biết: “Qua nắm bắt thông tin từ các doanh nghiệp, dự báo xuất khẩu dăm gỗ trong năm 2026 còn rất nhiều khó khăn do tác động từ xung đột thương mại Mỹ - Trung. Thời gian tới, chúng tôi sẽ tăng cường hỗ trợ các doanh nghiệp xuất khẩu thông qua việc đơn giản hóa thủ tục điện tử, kịp thời tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong thông quan để doanh nghiệp đẩy mạnh sản xuất – kinh doanh và đóng góp nguồn thu ngân sách cho địa phương”.

Trong bối cảnh thương mại toàn cầu còn nhiều biến động, ngành dăm gỗ Hà Tĩnh đang đứng trước yêu cầu phải chủ động, linh hoạt thích ứng. Tác động từ xung đột thương mại Mỹ - Trung cho thấy rõ những hạn chế như phụ thuộc thị trường và giá trị gia tăng còn thấp.

Bên cạnh nỗ lực tiết giảm chi phí, nâng cao chất lượng sản phẩm, việc phát triển vùng nguyên liệu bền vững và mở rộng thị trường tiêu thụ được xem là hướng đi quan trọng để các doanh nghiệp xuất khẩu dăm gỗ nâng cao sức cạnh tranh, ổn định sản xuất và đóng góp cho sự phát triển của kinh tế tỉnh nhà.