Nhiều ngôi mộ không tên tuổi, không thân nhân từng nằm lặng lẽ, quạnh hiu trên cánh đồng, đồi núi, ven đường… đã được chính quyền xã Kỳ Anh quy tập vào nghĩa trang. Toàn xã hiện có 2.336 ngôi mộ vô chủ được an táng tại các nghĩa trang địa phương và giao Hội Người cao tuổi xã đảm nhận việc chăm sóc, hương khói từ cuối năm 2025.
Trong ngày hè nắng gắt, tại nghĩa trang thôn Tân Khê (xã Kỳ Anh) vẫn rộn ràng không khí lao động của những người cao tuổi. Họ cần mẫn quét dọn từng lối đi, nhổ cỏ và cẩn thận dâng nén hương thơm tại các phần mộ vô chủ. Công việc ấy đã trở thành hoạt động thường kỳ của Chi hội Người cao tuổi thôn Tân Khê thời gian qua.
Bà Nguyễn Thị Vinh - hội viên Chi hội Người cao tuổi thôn Tân Khê cho biết: “Mỗi lần ra nghĩa trang dọn dẹp, thắp hương, chúng tôi đều làm bằng cả sự thành tâm. Dù vất vả nhưng tinh thần chúng tôi luôn thanh thản, bởi đây không chỉ là trách nhiệm mà còn là tâm nguyện của những người cao tuổi".
Không chỉ riêng thôn Tân Khê, hoạt động chăm sóc các phần mộ vô chủ hiện được duy trì tại nhiều chi hội người cao tuổi trên địa bàn xã Kỳ Anh. Định kỳ vào các dịp lễ, tết, ngày rằm..., các chi hội tổ chức dọn dẹp, thắp hương tại các phần mộ vô chủ. Người mang dụng cụ lao động, người xách nước, người chuẩn bị hương hoa... Mỗi người một việc nhưng ai cũng làm bằng sự tận tâm và thành kính. Nhiều hội viên dù tuổi đã cao, sức khỏe hạn chế nhưng vẫn đều đặn tham gia.
Ông Nguyễn Đức Hạnh - Chi hội trưởng Chi hội Người cao tuổi thôn Đồng Phú cho biết: "Hiện nay, nghĩa trang thôn Đồng Phú có 560 ngôi mộ vô chủ được chi hội quản lý và chăm sóc. Các hội viên tự nguyện đóng góp công sức và kinh phí để duy trì hoạt động ý nghĩa này. Ban đầu cũng có nhiều khó khăn vì số lượng mộ lớn, kinh phí hạn hẹp nhưng nhờ sự đồng lòng của hội viên và sự ủng hộ của bà con nhân dân nên công việc được duy trì đều đặn. Chúng tôi coi đây là trách nhiệm với người đã khuất và cũng là việc làm giáo dục con cháu về lòng nhân ái, đạo lý của người Việt Nam”.
Nguồn kinh phí phục vụ cho việc chăm sóc các phần mộ vô chủ chủ yếu được huy động từ xã hội hóa và đóng góp tự nguyện của hội viên. Điều đáng quý là việc làm này đã nhận được sự đồng tình, trân trọng từ người dân địa phương. Nhiều đoàn thể, người dân trong xã cũng tham gia hỗ trợ dọn dẹp nghĩa trang vào những dịp đặc biệt.
Không ít người dân khi đến nghĩa trang đều cảm thấy xúc động trước hình ảnh những cụ ông, cụ bà cặm cụi quét lá, nhổ cỏ, lau dọn từng phần mộ. Những việc làm tưởng chừng nhỏ bé ấy lại chứa đựng giá trị nhân văn sâu sắc, thể hiện sự trân trọng đối với người đã khuất.
Ông Nguyễn Thành Vinh - Chủ tịch Hội Người cao tuổi xã Kỳ Anh cho biết: "Chúng tôi luôn tâm niệm rằng, không ai bị lãng quên, kể cả khi đã khuất. Các phần mộ vô chủ dù không có thân nhân chăm sóc nhưng vẫn cần được hương khói, giữ gìn sạch sẽ. Thời gian tới, Hội sẽ tiếp tục duy trì hoạt động này để lan tỏa tinh thần nhân ái, nghĩa tình trong cộng đồng”.
Giữa nhịp sống hiện đại, những việc làm âm thầm của Hội Người cao tuổi xã Kỳ Anh càng trở nên đáng quý. Việc chăm sóc, hương khói cho các phần mộ vô chủ cũng là cách để giáo dục thế hệ trẻ. Qua những hành động cụ thể, giới trẻ hiểu hơn về giá trị của lòng nhân ái, sự sẻ chia và tinh thần trách nhiệm với cộng đồng.