Theo tờ The Guardian (Anh), các bác sĩ đã ca ngợi những kết quả thử nghiệm “chưa từng có”, cho thấy một loại thuốc tiêm điều trị ung thư với cơ chế tác động ba chiều có thể xóa sổ hoàn toàn khối u ở một số bệnh nhân.
Trong một thử nghiệm quốc tế diễn ra tại 11 quốc gia, loại thuốc tiêm này được sử dụng cho những bệnh nhân ung thư đã di căn hoặc tái phát, đồng thời không còn đáp ứng với các phương pháp điều trị khác.
Loại thuốc mang tên amivantamab đã giúp thu nhỏ khối u ở hơn một phần ba số bệnh nhân tham gia nghiên cứu, với những thay đổi rõ rệt chỉ sau vài tuần điều trị. Đáng chú ý, ở 15 bệnh nhân, các bác sĩ ghi nhận khối u đã biến mất hoàn toàn.
Giáo sư Kevin Harrington, chuyên gia liệu pháp sinh học điều trị ung thư tại Viện Nghiên cứu Ung thư London (ICR), cho biết: “Đây là những phản ứng điều trị mạnh mẽ chưa từng thấy ở các bệnh nhân mà bệnh đã kháng cả hóa trị lẫn liệu pháp miễn dịch".
“Đây là nhóm bệnh nhân có rất ít lựa chọn điều trị, vì vậy mức độ hiệu quả này thực sự rất đáng chú ý", ông nói, “Phương pháp điều trị này có tiềm năng mang lại lợi ích cho hàng nghìn bệnh nhân mỗi năm.”
Kết quả nghiên cứu sẽ được trình bày vào ngày 31/5 tại Chicago, trong khuôn khổ hội nghị thường niên của Hiệp hội Ung thư lâm sàng Mỹ (ASCO) – hội nghị về ung thư lớn nhất thế giới.
Khối u biến mất ở 15 bệnh nhân
Trong thử nghiệm, 102 bệnh nhân mắc ung thư đầu và cổ – loại ung thư phổ biến thứ sáu trên thế giới – đã được tiêm thuốc.
Kết quả cho thấy khối u thu nhỏ hoặc biến mất hoàn toàn ở 43 bệnh nhân. Trong số đó, 28 người có khối u giảm đáng kể kích thước và 15 người không còn phát hiện khối u.
Các nhà nghiên cứu cho biết thuốc cũng cho thấy hiệu quả tương tự ở bệnh nhân ung thư phổi.
Amivantamab do hãng dược Johnson & Johnson phát triển và hiện đang được đánh giá trong khoảng 60 thử nghiệm lâm sàng, chủ yếu liên quan đến ung thư phổi, đồng thời mở rộng sang ung thư đại trực tràng, não và dạ dày.
Tấn công ung thư theo ba hướng
Loại thuốc này được đánh giá là “thông minh” vì tấn công tế bào ung thư theo ba cơ chế cùng lúc.
Thứ nhất, thuốc chặn EGFR (thụ thể yếu tố tăng trưởng biểu bì) – một loại protein giúp khối u phát triển. Thứ hai, thuốc ngăn chặn MET, con đường mà tế bào ung thư thường sử dụng để né tránh tác động của điều trị. Và thứ ba, thuốc kích hoạt hệ miễn dịch nhận diện và tấn công khối u.
Một trong những bệnh nhân đầu tiên hưởng lợi từ phương pháp này là Carl Walsh, 56 tuổi, được chẩn đoán mắc ung thư lưỡi vào tháng 5/2024 và tham gia thử nghiệm OrigAMI-4 tại Bệnh viện Royal Marsden từ tháng 7/2025.
“Tôi đã được điều trị bằng cả hóa trị và liệu pháp miễn dịch nhưng không thành công", ông Walsh kể.
“Sau đó tôi được giới thiệu tham gia thử nghiệm OrigAMI-4. Hiện tôi đã bước sang chu kỳ điều trị thứ 17 và rất hài lòng với những tiến triển đạt được.”
Tiêm dưới da thay vì truyền tĩnh mạch
Khác với nhiều phương pháp điều trị ung thư hiện nay, amivantamab được tiêm dưới da thay vì truyền tĩnh mạch. Điều này giúp quá trình điều trị nhanh hơn, thuận tiện hơn cho bệnh nhân và dễ triển khai tại các phòng khám ngoại trú.
Phần lớn tác dụng phụ của thuốc – được sử dụng ba tuần một lần – chỉ ở mức nhẹ đến trung bình. Chưa đến 10% bệnh nhân phải ngừng điều trị vì tác dụng phụ.
Ông Walsh cho biết: “Giờ đây tôi có thể sống gần như bình thường. Trước khi tham gia thử nghiệm, tôi gặp khó khăn trong việc nói chuyện và ăn uống vì sưng đau. Từ khi bắt đầu điều trị, tình trạng sưng đã giảm đáng kể và cơn đau cũng cải thiện rõ rệt. Tôi không còn gặp những tác dụng phụ nghiêm trọng như khi hóa trị nữa".
Ông kể rằng vào thời điểm bệnh nặng nhất, thực đơn của mình chỉ gồm súp, bánh pudding gạo, mì hộp, trứng ốp la cùng ba chai sữa dinh dưỡng mỗi ngày. Ông đã sụt cân khá nhiều.
“Chỉ sau hai chu kỳ điều trị, chế độ ăn của tôi bắt đầu trở lại bình thường. Sau sáu tháng, tôi có thể ăn uống đầy đủ. Điều tôi thích nhất là được thưởng thức lại một miếng bít tết lớn. Khả năng nói chuyện của tôi đã hoàn toàn bình thường trở lại. Trong công việc, tôi thường xuyên sử dụng tai nghe để trao đổi mà không gặp bất kỳ trở ngại nào", ông chia sẻ.
Hy vọng mới cho nhóm bệnh nhân khó điều trị
Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng thử nghiệm tập trung vào những bệnh nhân ung thư đầu và cổ không liên quan đến virus HPV.
Đây là nhóm bệnh nhân thường khó điều trị hơn nhiều so với các trường hợp ung thư liên quan HPV, vì vậy những kết quả đạt được mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Sau khi bắt đầu điều trị bằng amivantamab, thời gian sống trung vị của các bệnh nhân đạt 12,5 tháng, dù đây là nhóm có tiên lượng rất xấu khi các phương pháp điều trị tiêu chuẩn không còn hiệu quả.
Giáo sư Kristian Helin, Giám đốc điều hành Viện Nghiên cứu Ung thư London, nhận định: “Nghiên cứu này cho thấy việc phát triển các phương pháp điều trị mới thông qua nghiên cứu ung thư nghiêm ngặt có thể tạo ra những bước tiến thực sự ý nghĩa, ngay cả đối với các bệnh nhân gần như không còn lựa chọn điều trị".
“Đạt được tỷ lệ đáp ứng khối u như vậy cùng kết quả sống còn đầy khích lệ ở một nhóm bệnh nhân khó điều trị là một bước tiến rất quan trọng", ông Helin đánh giá.
