Nỗ lực duy trì chuỗi sản xuất
Cộng đồng doanh nghiệp Hà Tĩnh thực hiện kế hoạch sản xuất - kinh doanh quý I trong bối cảnh nhiều thách thức. Từ cuối năm 2025 lại nay, lãi suất cho vay của các ngân hàng tăng cao khiến doanh nghiệp "đội" chi phí. Ngoài ra, tháng 3/2026 đánh dấu giai đoạn khó khăn khi nguồn cung xăng dầu giảm, giá tăng mạnh do ảnh hưởng từ xung đột tại Trung Đông. Từ đây kéo theo nhiều hệ lụy dây chuyền: chi phí vận tải tăng, giá nguyên vật liệu nhập khẩu biến động, thời gian giao hàng kéo dài… tác động lớn tới hoạt động sản xuất - kinh doanh. Theo thống kê, các ngành chịu ảnh hưởng rõ nét là bao bì, thủy sản, may mặc… – những lĩnh vực phụ thuộc lớn vào nguyên liệu nhập khẩu và thị trường xuất khẩu.
Đối với tỉnh có nhiều doanh nghiệp quy mô nhỏ và siêu nhỏ như Hà Tĩnh, biến động thị trường không chỉ làm giảm lợi nhuận mà còn đe dọa trực tiếp đến khả năng duy trì hoạt động.
Theo bà Trần Thị Khuyên (phụ trách hoạt động xuất nhập khẩu của Công ty CP Sao Mai (CCN Bắc Cẩm Xuyên), doanh nghiệp chuyên nhập khẩu nhựa phục vụ sản xuất bao bì. Điều lo ngại là giá nhựa nhập khẩu đã tăng từ 24.000 đồng lên 38.000 đồng/kg chỉ trong thời gian ngắn. Không chỉ đắt đỏ, nguồn cung còn khan hiếm, buộc nhà máy giảm công suất sản xuất từ 7 - 7,5 triệu vỏ bao xuống còn 3 - 3,5 triệu vỏ bao/tháng. Khó khăn là vậy, song doanh nghiệp không cắt giảm lao động. Thay vào đó, đơn vị chọn phương án giảm giờ làm, đảm bảo việc làm cho 300 công nhân. Cùng đó, doanh nghiệp chuyển hướng tìm kiếm thêm nguồn nguyên liệu trong nước nhằm giảm phụ thuộc vào thị trường nước ngoài – vốn đang tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Hiện nay, các doanh nghiệp xuất khẩu cũng đang chịu áp lực lớn từ chi phí logistic. Ông Nguyễn Xuân Thọ - Giám đốc sản xuất Công ty CP Xuất nhập khẩu thủy sản Nam Hà Tĩnh (KKT Vũng Áng) cho biết: “Chi phí vận chuyển hàng hóa đã tăng từ 10–20% đối với các tuyến nội địa và quốc tế, trong khi các hợp đồng đã ký trước đó không thể điều chỉnh giá. Mỗi đơn hàng xuất đi là doanh nghiệp phải bù lỗ. Tuy nhiên, công ty tiếp tục thực hiện hợp đồng để giữ uy tín và duy trì thị trường – yếu tố sống còn trong ngành xuất khẩu. Để giảm thiểu thiệt hại, đơn vị tạm thời ngừng tiếp nhận các đơn hàng mới có chi phí vận chuyển quá cao, đồng thời tái cấu trúc, tối ưu quy trình sản xuất; đàm phán lại với đối tác trong các hợp đồng mới”.
Theo ghi nhận, những doanh nghiệp hoạt động ngành dịch vụ vận tải, logistic hiện cũng "chật vật". Ông Phạm Quốc Lượng - Phó Giám đốc Công ty CP Cảng quốc tế Lào - Việt chia sẻ: "Năm 2026, doanh nghiệp đặt mục tiêu lượng hàng hóa qua cảng 5,5 triệu tấn. Tuy nhiên, từ đầu tháng 3 lại nay, hoạt động kinh doanh bị đảo lộn. Doanh nghiệp sử dụng nhiều thiết bị, máy móc phục vụ xếp dỡ hàng hóa, tiêu tốn nhiên liệu. Trong bối cảnh nguồn cung xăng dầu giảm, giá tăng đã kéo theo chi phí hoạt động "leo thang". Giá cước vận tải biển tăng nên khách hàng giảm hoạt động kéo theo sản lượng hàng hóa qua cảng sụt giảm 20% so với tháng trước. Chưa dừng lại ở đó, đơn vị còn đối mặt áp lực về tín dụng khi lãi suất tăng từ 3 - 4%/năm trong thời gian ngắn.
"Dù khó khăn, song Công ty CP Cảng quốc tế Lào - Việt vẫn nỗ lực chia sẻ với khách hàng, không tăng giá dịch vụ. Đổi lại, chúng tôi tiết giảm tối đa các chi phí; bố trí nhân sự, máy móc làm việc khoa học hơn để giảm tiêu tốn nhiên liệu và nâng cao năng suất... Chúng tôi tiếp tục theo dõi diễn biến thị trường để có giải pháp thích ứng linh hoạt và hỗ trợ khách hàng" - ông Phạm Quốc Lượng nhấn mạnh.
Trong cơn “bão giá”, việc nhiều doanh nghiệp cố gắng duy trì sản xuất, giữ việc làm cho người lao động không chỉ là nỗ lực tự thân mà còn mang ý nghĩa xã hội sâu sắc. Giai đoạn khó khăn, doanh nghiệp chấp nhận giảm lợi nhuận, thậm chí bù lỗ để giữ chân người lao động và duy trì bộ máy sản xuất. Bởi với nhiều doanh nghiệp, mất nhân lực là mất nền tảng phục hồi khi thị trường khởi sắc trở lại.
Lường trước khó khăn để có giải pháp dài hạn
Một vấn đề đáng quan tâm là đa phần doanh nghiệp Hà Tĩnh có quy mô nhỏ và siêu nhỏ, năng lực tài chính hạn chế, khả năng chống chịu trước biến động thấp. Theo Sở Tài chính, từ đầu năm lại nay, toàn tỉnh đã có 113 doanh nghiệp giải thể và 254 doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động. Con số này không chỉ phản ánh khó khăn trước mắt mà còn cho thấy những điểm yếu mang tính cấu trúc: thiếu vốn, công nghệ lạc hậu, phụ thuộc thị trường và năng lực quản trị còn hạn chế…
Theo ông Lê Đức Thắng – Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hà Tĩnh, nếu khó khăn kéo dài, những giải pháp ngắn hạn như: cắt giảm chi phí hay giảm công suất sẽ không phải là tối ưu. Doanh nghiệp phải chuyển sang chiến lược dài hạn với các giải pháp trọng tâm như: đầu tư nguồn lực đổi mới công nghệ, thay thế thiết bị cũ... để giảm chi phí và tăng năng suất. Với doanh nghiệp xuất nhập khẩu, cần đa dạng hóa nguồn cung, tránh phụ thuộc vào một thị trường nhập khẩu duy nhất; mở rộng thị trường xuất khẩu bằng cách tận dụng các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới để tiếp cận thị trường mới. Cùng đó, việc chuẩn hóa chất lượng sản phẩm theo tiêu chuẩn quốc tế không chỉ giúp mở rộng thị trường mà còn nâng cao giá trị gia tăng. Doanh nghiệp cũng cần quan tâm khai thác thị trường nội địa, giảm lệ thuộc vào xuất khẩu, tận dụng sức mua trong nước.
Theo các chuyên gia kinh tế, ngoài nỗ lực tự thân của doanh nghiệp, các cơ quan quản lý Nhà nước cần tiếp tục “đi cùng doanh nghiệp”, nắm bắt khó khăn thực tế để đưa ra các giải pháp sát với nhu cầu. Theo đó, cần tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ phù hợp, giảm áp lực lãi suất, tạo điều kiện tiếp cận vốn cho doanh nghiệp đầu tư sản xuất – kinh doanh. Cùng đó, hỗ trợ doanh nghiệp đẩy mạnh xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường; khuyến khích đổi mới công nghệ; cung cấp thông tin dự báo thị trường kịp thời…
