Lại “nóng” săn bắt, tiêu thụ chim trời

Những "trận địa" bẫy chim

Từ khoảng tháng 8 đến tháng 12 hằng năm, các đàn cò, vạc, cói và nhiều loài chim nước tìm về các cánh đồng, bãi bồi, vùng cửa sông, ven biển ở Hà Tĩnh để kiếm thức ăn, nghỉ chân trước khi tiếp tục hành trình di cư. Đây cũng là thời điểm tình trạng săn bắt, bẫy chim lại bắt đầu “nóng” lên.

Những ngày này, tại các khu vực bãi bồi ven sông ở xã Đan Hải, không khó bắt gặp dấu vết của những “trận địa” bẫy chim. Tiếp cận một số khu vực bẫy chim trời, phóng viên ghi nhận nhiều hình thức săn bắt khác nhau từ sử dụng bẫy nhựa, giăng lưới, sử dụng âm thanh kết hợp chim mồi để dụ chim...

Một số trường hợp còn dựng lán, bố trí người cảnh giới hoặc chọn những vị trí khuất để hạn chế khả năng bị lực lượng chức năng phát hiện.

Một người dân đang bẫy chim trời tại xã Đan Hải cho biết: "Tôi mới làm bẫy này được mấy ngày. Mới đầu mùa nên cũng đánh bắt được ít. Biết đánh bắt chim hoang dã là sai, lực lượng chức năng kiểm tra, tháo dỡ suốt nhưng chúng tôi vẫn tranh thủ làm để kiếm thêm thu nhập.”

Từ những cánh đồng, bãi bồi, chim trời sau khi bị bắt được thu gom rồi đưa vào các điểm tiêu thụ. Trong vai thực khách, phóng viên tìm hiểu tại một số nhà hàng, quán ăn trên địa bàn xã Đan Hải. Dù bên ngoài không treo biển quảng cáo nhưng tại đây vẫn có bán những món ăn được chế biến từ chim trời.





Người quản lý nhà hàng Tùng Hà (xã Đan Hải) cho biết: "Ở quán tôi, chim om có giá 450.000 đồng/nồi; chim xào sả ớt, quay có giá 200.000 đồng/đĩa. Khách phải đặt bàn trước vì số lượng có hạn, tỉnh khác đến ăn cũng rất đông".



Không chỉ tại các nhà hàng, chim trời còn được mua bán tại một số chợ dân sinh ở khu vực ven biển. Việc mua bán diễn ra khá kín đáo với nhiều loại chim khác nhau.

Một người dân bán chim trời tại chợ Động (xã Đồng Tiến) cho biết: "Mỗi ngày, tôi mua vài chục con chim của người dân đi đánh bắt về với giá 150.000 đồng/đôi. Cói sáng nay có 10 con nhưng đã bán hết. Đây còn có 10 con ngàng, họ đánh về chưa khò qua lửa, giá 80.000 đồng/con. Nếu lấy thì lấy nhanh, không tôi cất vào".

Tăng cường bảo vệ chim trời

Những năm qua, dù các lực lượng chức năng thường xuyên tổ chức ra quân tháo dỡ lưới, phá dỡ lán trại, thu gom, tiêu hủy các loại dụng cụ bẫy bắt, nhưng tại một số địa bàn, tình trạng săn bắt chim trời vẫn diễn ra.

Thạc sĩ Biện Văn Quyền - Giảng viên Trường Đại học Hà Tĩnh, Cố vấn địa phương - Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên Việt Nam (ENV) phân tích: "Mỗi mùa chim di cư, tình trạng săn bắt, tiêu thụ chim trời lại nóng lên do nhiều nguyên nhân. Thứ nhất, hoạt động săn bắt, buôn bán chim trời mang lại lợi ích về kinh tế cho một bộ phận người dân. Thứ hai, nhu cầu tiêu thụ vẫn còn lớn khi nhiều người coi chim trời là một loại đặc sản. Khi nhu cầu thị trường còn tồn tại, hoạt động săn bắt và buôn bán vẫn có điều kiện tiếp diễn. Thứ ba, các phương tiện, hình thức săn bắt ngày càng đa dạng, cùng với những kênh phân phối khó kiểm soát. Thứ tư, lực lượng chức năng trực tiếp theo dõi, kiểm tra và xử lý các hành vi vi phạm còn mỏng, trong khi địa bàn rộng và hoạt động săn bắt diễn ra ở nhiều nơi".

Từ thực tế tại cơ sở, các địa phương, lực lượng kiểm lâm đang tăng cường tuần tra, kiểm tra tại những khu vực thường xuyên xuất hiện chim di cư; kịp thời tháo dỡ lưới, bẫy, lán trại và xử lý những trường hợp cố tình vi phạm.

Những ngày đầu ra quân kiểm tra, truy quét, xử lý hành vi bẫy bắt chim hoang dã tại các xã Cổ Đạm, Đan Hải, Tiên Điền... lực lượng chức năng đã thu giữ, xử lý, tiêu hủy 180 con cò giả bằng nhựa xốp, 450 que nhựa, đồng thời thu giữ và thả về tự nhiên 5 cá thể chim mồi. Hiện nay, các địa phương tiềm ẩn nhiều nguy cơ tiếp tục ra quân, tăng cường kiểm tra, xử lý.

“Để ngăn chặn tình trạng bẫy bắt chim hoang dã, đơn vị đang tăng cường phối hợp với công an xã và chính quyền địa phương tổ chức kiểm tra, truy quét tại các khu vực có nguy cơ cao. Khi phát hiện các điểm đặt bẫy, lực lượng chức năng kịp thời tháo dỡ, thu gom toàn bộ dụng cụ, đồng thời xử lý nghiêm những trường hợp cố tình vi phạm. Đơn vị cũng đang rà soát các hộ gia đình, cá nhân có hoạt động săn bắt, mua bán chim hoang dã; xây dựng kế hoạch tuần tra, kiểm tra, nhất là trong thời gian cao điểm chim di cư" - ông Nguyễn Mạnh Tài, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Thạch Hà cho biết.

Thực tế cho thấy, ngoài tăng cường tuần tra, truy quét tại các khu vực có dấu hiệu săn bắt trái phép, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó có kiểm soát chặt việc tiêu thụ chim hoang dã tại nhà hàng, quán ăn và chợ truyền thống.

Ông Nguyễn Cự Duẩn – Trưởng phòng Pháp chế và Điều tra xử lý vi phạm (Chi cục Kiểm lâm Hà Tĩnh) cho hay: "Bảo vệ, ngăn chặn săn bắt, mua bán, vận chuyển và tiêu thụ chim hoang dã là nhiệm vụ thường xuyên, không chỉ thực hiện theo mùa. Chi cục đã tham mưu UBND tỉnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường ban hành các văn bản chỉ đạo, yêu cầu các đơn vị vào cuộc quyết liệt hơn. Cùng với đẩy mạnh tuyên truyền, đơn vị tăng cường phối hợp với lực lượng công an, biên phòng và chính quyền địa phương rà soát, kiểm tra các điểm "nóng", khu vực có nguy cơ phát sinh săn bắt, mua bán, vận chuyển chim hoang dã. Mục tiêu là không để các điểm săn bắt, kinh doanh chim hoang dã trở thành nơi hoạt động công khai, kéo dài trên địa bàn”.

Cùng với lực lượng chức năng, chính quyền cơ sở cần phát huy vai trò của cộng đồng. Người dân tại các vùng có chim di cư cần được tuyên truyền để không tham gia săn bắt, không mua, bán, sử dụng chim hoang dã; chủ động cung cấp thông tin cho lực lượng chức năng khi phát hiện các điểm bẫy bắt...