Lý tưởng cao đẹp của Cách mạng tháng Mười Nga vẫn cổ vũ nhân loại hướng tới tương lai

PGS, TS Nguyễn Thế Kỷ

Lãnh tụ Vladimir Lenin diễn thuyết trước đông đảo quần chúng nhân dân Nga. Ảnh: Sputnik.

Những ngày lịch sử thay đổi Thế giới

Nhớ về 100 năm trước, giai cấp công nhân, nông dân, người lao động, binh lính được giác ngộ ở Nga, dưới sự lãnh đạo của Đảng Bolshevik Nga, đứng đầu là Vladimir Ilyich Lenin vĩ đại, đã nhất tề đứng lên lật nhào giai cấp tư sản và địa chủ phản động, lập nên Nhà nước Xô viết - Nhà nước công nông theo lý tưởng xã hội chủ nghĩa (XHCN) đầu tiên trên thế giới.

Đánh giá về sự kiện lịch sử trọng đại này, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc-Hồ Chí Minh đã viết: “Giống như mặt trời chói lọi, Cách mạng Tháng Mười chiếu sáng khắp năm châu, thức tỉnh hàng triệu, hàng triệu người bị áp bức, bóc lột trên Trái đất. Trong lịch sử loài người, chưa từng có cuộc cách mạng nào có ý nghĩa to lớn và sâu xa như thế”.

Nếu như cuộc cách mạng tư sản chỉ thay thế ách thống trị phong kiến bằng ách thống trị của giai cấp tư sản thì Cách mạng Tháng Mười Nga thực hiện sứ mệnh giải phóng quần chúng lao động khỏi mọi áp bức bóc lột, đưa họ từ thân phận người nô lệ tủi nhục lên địa vị người chủ tự do, chân chính của xã hội. Với Cách mạng Tháng Mười, lần đầu tiên trong lịch sử, quyền tự quyết của các dân tộc trở thành hiện thực; lý tưởng cao cả giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người, xây dựng một xã hội dân chủ, công bằng, văn minh, hạnh phúc trở thành điều có thật.

Từ lý tưởng cao đẹp của Cách mạng Tháng Mười và sự ra đời của nước Nga Xô viết, đến cuối năm 1922, Liên bang Xô viết được thành lập trên cơ sở liên minh, liên kết giữa nước Nga với các nước láng giềng có chung lý tưởng XHCN.

Nông dân Nga đọc sắc lệnh của Lenin về vấn đề Ruộng đất và Hòa bình, ngay sau Cách mạng Tháng Mười. Ảnh: RBTH.

Ngay sau đó, nhân dân các dân tộc trong Liên bang Xô viết bắt tay thực hiện Chính sách Kinh tế Mới (NEP) do V. I. Lenin khởi xướng và lãnh đạo. Sức sản xuất được phát huy.

Các nguồn lực được khai thác và sử dụng hiệu quả hơn. Quyền sở hữu tư nhân phần nào được tôn trọng. Nông dân được phép thuê mướn lao động và nộp sản phẩm thu hoạch xem như là đóng thuế. Các hạn chế thương mại được nới lỏng. Quan hệ kinh tế với nước ngoài được tăng cường.

Nhân dân và Quân đội Liên Xô đã đi đầu, góp công lớn, có tính quyết định cùng Đồng minh đánh tan chủ nghĩa phát xít Đức-Ý-Nhật (1941-1945), cứu loài người thoát khỏi họa diệt chủng; tạo điều kiện và thời cơ cho sự ra đời và hình thành hệ thống các nước XHCN ở châu Âu, châu Á; khích lệ các dân tộc bị áp bức, nô dịch trên thế giới giũ bỏ xiềng gông, đứng lên giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, đấu tranh vì dân chủ, dân quyền, dân sinh, tự do, và hạnh phúc.

Cuộc cách mạng truyền cảm hứng cho Việt Nam và các dân tộc bị áp bức

Từ lý tưởng cao đẹp, cảm hứng tự do, độc lập và chủ nghĩa xã hội của Cách mạng Tháng Mười Nga; từ chiến thắng của Hồng quân và nhân dân Liên Xô trước phát xít Đức và phát xít Nhật, Đảng Cộng sản Việt Nam đã lãnh đạo toàn dân vùng lên tiến hành Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945, lật nhào ách thống trị của Pháp, Nhật và phong kiến tay sai, đẩy lùi các thế lực can thiệp từ bên ngoài, lập nên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa - Nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam Á.

Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vào tháng 9/1945.Ảnh: Tư liệu.

Cách mạng tháng Tám thắng lợi ở Việt Nam vào năm 1945.Ảnh: Tư liệu.

Sau năm 1945, Liên Xô hùng cường cùng hệ thống các nước XHCN hùng mạnh trải dài từ châu Âu sang châu Á, phát triển ở cả châu Mỹ Latin. Nhiều thành tựu to lớn, kỳ tích vẻ vang được thiết lập trong kinh tế, văn hóa, xã hội, khoa học, công nghệ, quân sự, quốc phòng, ngoại giao, chinh phục vũ trụ, bảo vệ hòa bình, thúc đẩy dân chủ, tiến bộ trên toàn thế giới.

Từ lý tưởng cao đẹp của Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917, của Cách mạng Tháng Tám Việt Nam năm 1945; từ sức mạnh to lớn và sự ủng hộ, giúp đỡ chí tình, quý báu của Liên Xô và các nước trong hệ thống XHCN trên thế giới, đất nước Việt Nam đã đi tiếp cuộc trường chinh thần thánh hơn 30 năm, đánh thắng thực dân Pháp với trận Điện Biên Phủ lẫy lừng, “đánh cho Mỹ cút, ngụy nhào” bằng Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, đánh tan kẻ thù xâm lược biên giới, thu giang sơn về một mối, đưa cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội (CNXH), tất cả vì dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.

Thực tiễn chứng minh không thể xa rời lý tưởng của Cách mạng Tháng Mười

Lịch sử của nhân loại cũng như của từng quốc gia, dân tộc, đương nhiên không phải lúc nào cùng bằng phẳng, hanh thông, hào hùng, tươi sáng. Vào thập niên cuối 80, đầu 90 của thế kỷ XX, mô hình CNXH hiện thực ở Liên Xô và các nước ở Đông Âu sụp đổ. Một thảm cảnh đau đớn, đầy tiếc nuối, đầy day dứt của những người cộng sản chân chính và những người có lương tri, có tư tưởng tiến bộ.

Một cô gái trẻ ở miền trung nước Nga thời Liên Xô. Ảnh: Sputnik.

Truy tìm căn nguyên, có nguyên nhân chủ quan, khách quan, nhưng nguyên nhân chủ quan vẫn là chủ yếu và dễ nhận biết. Đó là thói “kiêu ngạo cộng sản” mà V.I. Lenin từng cảnh báo, nhắc nhở; là kết cục của sự bảo thủ, giáo điều, trì trệ, không chịu nhìn thẳng vào thực tế, chậm đổi mới nhận thức, chậm đổi mới chính sách, thiếu giải pháp cần thiết để giải quyết các vấn đề nảy sinh từ bối cảnh lịch sử, từ thực tiễn quá trình xây dựng, phát triển đất nước.

Đó còn là tệ quan liêu, tham nhũng, đặc quyền, đặc lợi, quay lưng, vô cảm trước đời sống nhân dân. Đó là sai lầm do không nhận thức đúng đắn những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Marx-Lenin về tính biện chứng, nguyên tắc khách quan, lịch sử, cụ thể và phát triển trong quá trình lãnh đạo cách mạng XHCN. Và điều cốt tử hơn, đó là sự xa rời, thậm chí phản bội chủ nghĩa Marx-Lenin, phản bội lý tưởng Cách mạng Tháng Mười, phản bội nhân dân, theo chân chủ nghĩa tư bản; là sự suy thoái về chính trị tư tưởng, đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên, của tầng lớp lãnh đạo cao nhất trong đảng cầm quyền.

Một phiên bản thử nghiệm của vệ tinh Sputnik – vệ tinh nhân tạo đầu tiên trên thế giới do Liên Xô chế tạo và phóng thành công vào vũ trụ (vào năm 1957). Đây là thành tựu to lớn thể hiện tính ưu việt của chế độ XHCN ở Liên Xô. Ảnh: AP.

Cần khẳng định một chân lý khách quan: Sự sụp đổ mô hình CNXH hiện thực ở Liên Xô và Đông Âu chỉ là sự phá sản của một số mô hình xây dựng CNXH cụ thể, tuyệt nhiên không phải là sụp đổ của một học thuyết khoa học, càng không thể là sụp đổ lý tưởng về tương lai tốt đẹp mà nhân loại tiến bộ hướng tới. Điều này được minh chứng bằng việc những năm qua, nhiều nước ở tây bán cầu đang tìm con đường, cách thức xây dựng CNXH theo mô hình mới; và một loạt quốc gia ở chính châu Âu (nhất là Bắc Âu) đã và đang lấy CNXH làm mục đích và cảm hứng để xây dựng, phát triển đất nước theo mô hình CNXH phúc lợi.

Lứa sinh viên dưới mái trường XHCN ở Liên Xô vào thập niên 1960.Ảnh: Sputnik.

Một minh chứng hiển nhiên, sinh động khác là con đường XHCN mà Việt Nam, Trung Quốc, Cuba và một số nước đang đi đã gặt hái rất nhiều thành công, đúc rút ra nhiều bài học sâu sắc.Những gì chủ nghĩa tư bản (CNTB) hiện đại đang thể hiện, đang “thích nghi và đổi mới” không nằm ngoài tính quy luật mà chủ nghĩa Marx-Lenin từng chỉ ra, càng minh chứng đúng đắn cho học thuyết cách mạng và khoa học Marx-Lenin. Sự phát triển mạnh mẽ lực lượng sản xuất với tác động sâu rộng của cách mạng khoa học kỹ thuật và công nghệ, ở thời kỳ được gọi là “4.0”, một mặt, tăng thêm tiềm lực cho CNTB, mặt khác thúc đẩy nhanh hơn quá trình xã hội hóa lực lượng sản xuất, dẫn đến các thay đổi về quy mô, tính chất của quan hệ sở hữu, quản lý, điều hành sản xuất, phân phối của cải xã hội. Sự áp bức, bóc lột của CNTB, theo đó, cũng mở rộng ra ngoài địa giới các nước tư bản chủ nghĩa, và thực chất, cũng là sự xâm lược, vơ vét tài nguyên các nước yếu và nghèo.

Những người cộng sản chân chính cần tự chỉnh đốn mình

Kỷ niệm trọng thể 100 năm Cách mạng Tháng Mười Nga, nhìn lại 72 năm Cách mạng Tháng Tám ở Việt Nam là dịp để chúng ta nghiêm túc nhìn lại quá khứ, phát huy những thành tựu và bài học quý giá; nhận rõ hạn chế, khuyết điểm và cả sai lầm để tỉnh táo, kiên quyết khắc phục và chỉnh đốn.

Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam, Đồng chí Nguyễn Phú Trọng. Ảnh: AFP.

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn chúng ta: “…Không phải cứ khắc lên trán hai chữ “cộng sản” là được nhân dân tín nhiệm; phải khiêm tốn, không hiếu danh, không kiêu ngạo, phải nhớ mình vừa là người lãnh đạo, vừa là người đầy tớ trung thành của nhân dân”.

Đây cũng là lúc Đảng, Nhà nước ta, cán bộ, đảng viên ta phải tiếp tục đẩy mạnh việc thực hiện thắng lợi đường lối, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nhất là Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XII) “Về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hoá" trong nội bộ”; Nghị quyết Trung ương 6 (khóa XII) "Một số vấn đề về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả” và nhiều mục tiêu, nhiệm vụ quan trọng phát triển kinh tế - xã hội, tăng cường quốc phòng - an ninh, mở rộng đối ngoại. Trong hoạt động đối ngoại và hội nhập quốc tế, cần tiếp tục thắt chặt mối quan hệ đối tác, hợp tác toàn diện Việt - Nga; với các nước đi theo con đường XHCN; với các dân tộc yêu chuộng hòa bình và nhân loại tiến bộ trên toàn thế giới.

Lý tưởng cao đẹp và những giá trị to lớn của Cách mạng Tháng Mười Nga về độc lập, tự do, dân chủ, hòa bình, độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội luôn tỏa sáng, là nguồn động lực to lớn, nguồn cảm hứng cách mạng mạnh mẽ thôi thúc chúng ta đoàn kết, nỗ lực phấn đấu, đẩy mạng công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế, xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN yêu dấu của chúng ta./.