Vì chủ quan nên trong đợt mưa cách đây hơn 20 ngày, nước trong 5 hồ nuôi tôm thẻ chân trắng của ông Ngô Văn Hùng – HTX Nuôi trồng thủy sản Đông Ngạn (xã Thạch Hà) – bị giảm độ mặn đột ngột từ 18‰ xuống còn 7‰. Cùng với đó là tình trạng thiếu nguồn nước có chất lượng và độ mặn cao để cấp thay thế hằng ngày.
Hậu quả là trong 3 tuần liên tiếp sau mưa bão, tôm bị mất cân bằng nước – muối trong cơ thể, giảm sức đề kháng, bị stress, giảm ăn, chậm lớn, lột vỏ liên tục; mỗi ngày chết khoảng 20 – 40 kg. Vì vậy, bước vào đợt mưa mới, ông Hùng buộc phải xuất bán “non” 5 tấn khi tôm mới đạt 100 con/kg (thường xuất bán 40 – 50 con/kg) để phần nào thu hồi vốn.
Rút kinh nghiệm thực tế từ ông Hùng, 9 hộ nuôi tôm thẻ chân trắng, cua, cá ở HTX Nuôi trồng thủy sản Đông Ngạn tại vùng nuôi chuyên canh nước mặn lợ Hà Lầm (xã Thạch Hà) đang gấp rút chuẩn bị để ứng phó với đợt mưa lớn trong những ngày tới.
Ông Lê Thanh Tuấn – thành viên HTX Nuôi trồng thủy sản Đông Ngạn – cho biết: “Những ngày tới dự báo sẽ có mưa lớn nên chúng tôi phải chuẩn bị chu đáo về mọi mặt và sẵn sàng chủ động ứng phó với mọi tình huống xấu trên các ao nuôi tôm thẻ, tôm sú, tôm xen cua. Đặc biệt, chúng tôi phải luôn chú ý đến tình trạng giảm độ pH và kiềm khiến môi trường trong ao thiếu ổn định; thiếu oxy hòa tan trong nước khiến tôm nổi đầu, yếu hoặc chết; đáy ao bị xáo trộn, bùn, chất hữu cơ phân hủy làm tăng lượng khí độc (NH₃, H₂S), khiến áp lực trong các ao nuôi tăng thêm”.
Trước nguy cơ mưa lớn, nước sông dâng cao, dòng nước chảy xiết, gia đình ông Nguyễn Văn Thiết ở thôn Mai Lâm (xã Mai Phụ) cùng 34 hộ nuôi ngao tại khu vực Cửa Sót (thuộc các xã Mai Phụ, Lộc Hà, Thạch Khê) đang tranh thủ tối đa thời gian để tận thu ngao thương phẩm.
Các hộ cũng huy động thêm nhân lực để sửa hệ thống lưới ở đáy bãi bồi, nhằm hạn chế tối đa ngao bị trôi theo dòng nước lũ. Ngoài ra, các hộ nuôi nhuyễn thể khác trong thôn cũng đang tạm dừng việc thả nuôi lứa mới vì sợ ngao giống bị sốc khi nước ngọt hóa và bị cuốn trôi theo nước lũ.
Để đảm bảo an toàn trong sản xuất, các hộ nuôi thủy sản ở Hà Tĩnh đều đang gấp rút chuẩn bị và sẵn sàng bảo vệ tôm, cua, cá và các loài nhuyễn thể trước thiên tai.
Tinh thần phòng, chống thiên tai để giảm rủi ro, thiệt hại đang diễn ra khắp 7.360 ha ao hồ trong toàn tỉnh; tất bật nhất là ở các vùng nuôi tập trung nước mặn lợ thuộc các xã ven biển như Cổ Đạm, Lộc Hà, Thạch Khê, Yên Hòa, phường Trần Phú, phường Hải Ninh... Những vùng được quan tâm nhất là các khu vực nuôi dễ bị ngập cục bộ, cửa sông, cửa lạch, ngoài đê.
Các phần việc đang được người nuôi trồng ưu tiên chuẩn bị, thực hiện là: bổ sung thêm nhân lực và máy móc; kéo, phủ mái che (đối với nuôi bể xi măng trong nhà); chuẩn bị máy nổ và xăng dầu đề phòng mất điện; nâng cấp ao hồ; chuẩn bị nguồn nước dự trữ đủ độ mặn; bổ sung các loại khoáng chất cần thiết. Ngoài ra, một số hộ cũng tranh thủ bán bớt thủy sản trong những ao nuôi đã sắp đến kỳ thu hoạch, nằm ở vị trí tiềm ẩn rủi ro hoặc đang bị một số loại dịch bệnh đe dọa.
Bà Nguyễn Thị Hoài Thúy – Trưởng phòng Quản lý nuôi trồng thủy sản (Chi cục Thủy sản Hà Tĩnh) khuyến cáo: “Trước nguy cơ mưa lớn làm biến động môi trường ao, ngành chuyên môn khuyến cáo người nuôi chủ động gia cố bờ ao, kiểm tra hệ thống cấp, thoát nước, chuẩn bị máy bơm, máy quạt nước, nguồn điện và các vật tư cần thiết. Trong và sau mưa, bà con cần theo dõi chặt độ mặn, pH, độ kiềm, oxy hòa tan và điều chỉnh từng bước, tránh để các chỉ số biến động đột ngột.
Đặc biệt, khi độ mặn giảm, người nuôi cần chủ động nguồn nước đã được xử lý để điều chỉnh phù hợp, không cấp trực tiếp nước ngoài sông, biển vào ao. Đối với những vùng có độ kiềm thấp, có thể sử dụng vôi nông nghiệp hoặc Dolomite theo hướng dẫn kỹ thuật để ổn định môi trường. Ngoài ra, người nuôi cần giảm lượng thức ăn khi tôm giảm bắt mồi, tăng cường quạt nước, sục khí và theo dõi sức khỏe tôm để kịp thời xử lý bất thường”.
