Ngày 24/2, ông Tô Nam Toàn, Trưởng phòng Khoa học công nghệ môi trường và hợp tác quốc tế (Cục Đường bộ Việt Nam), cho biết cơ quan này và Trung tâm Công nghệ thông tin của Bộ Giao thông Vận tải sẽ xây dựng đề án thu phí tự động bằng vệ tinh, đánh giá các ưu, nhược điểm của công nghệ. Cục cũng nghiên cứu sửa đổi quy định pháp luật tại Luật Giao thông đường bộ (sửa đổi), hoặc xây dựng nghị định về thu phí bằng công nghệ này.
Với công nghệ mới, mỗi phương tiện sẽ gắn thiết bị định vị GPS để nhận tín hiệu vệ tinh. Sau đó, tín hiệu được truyền về trung tâm dữ liệu xác định vị trí phương tiện. Thiết bị từ trung tâm sẽ tự động trừ phí dịch vụ của xe đi vào khu vực cần thu phí. Bộ thiết bị nhận tín hiệu định vị giá khoảng 1-1,5 triệu đồng, bằng với bộ thiết bị giám sát hành trình hiện nay.
“Nếu triển khai thu phí qua vệ tinh sẽ không ảnh hưởng đến hệ thống thu phí tự động đường bộ bằng công nghệ RFID đang áp dụng”, ông Toàn nói.
Dán thẻ thu phí không dừng ETC tại cao tốc TP Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây, tháng 7/2022. Ảnh: Quỳnh Trần
Theo ông Toàn, hệ thống định vị qua vệ tinh sẽ mang lại nhiều lợi ích. Ngoài việc thu phí còn phục vụ quản lý, điều tiết giao thông nhờ xác định được vị trí từng xe. Đơn vị quản lý có số liệu chính xác về phương tiện, lưu lượng để phục vụ quy hoạch, thiết kế, quản trị giao thông. Giải pháp này đã được Singapore và một số nước châu Âu áp dụng để hạn chế phương tiện vào nội đô.
Tuy nhiên, do phụ thuộc vào tín hiệu vệ tinh nên sẽ khó khăn do Việt Nam chưa có vệ tinh riêng, phải thuê của nước ngoài. Các yếu tố khách quan như thời tiết xấu, bão từ có thể làm tín hiệu bị gián đoạn, ảnh hưởng đến thu phí. Ngoài ra, việc gắn thiết bị định vị trên xe cũng ảnh hưởng đến quyền riêng tư, chủ phương tiện bị giám sát. Ông Toàn cho hay hiện chưa có nước nào sử dụng công nghệ này với toàn bộ phương tiện mà thường triển khai trên xe kinh doanh vận tải.
Trước đó, tại buổi làm việc với Cục Đường bộ Việt Nam, Bộ trưởng Giao thông Vận tải Nguyễn Văn Thắng cho rằng ngành giao thông đang xây dựng nhiều cao tốc, việc đầu tư trạm thu phí không dừng gây tốn kém. Trong khi đó nhiều nước đã có công nghệ thu phí qua vệ tinh, không cần xây trạm, không có barie. Hệ thống mới sẽ giúp thu phí vào nội đô tại các đô thị lớn dễ dàng hơn. Bộ trưởng Thắng yêu cầu Cục Đường bộ Việt Nam nghiên cứu phương án thu phí này.
Hiện nay dịch vụ thu phí tự động đường bộ ở Việt Nam được áp dụng công nghệ RFID (Radio Frequency Identification) sử dụng sóng radio để nhận diện tự động phương tiện. Hệ thống gồm thiết bị đầu đọc được gắn tại trạm thu phí và thẻ định danh gắn trên đèn hoặc kính phương tiện. Khi xe qua trạm, đầu đọc sẽ nhận biết xe thông qua thẻ định danh và trừ số tiền tương ứng.
