Dự buổi lễ có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Lê Minh Trí, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Nội chính Trung ương; Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Công an; Phạm Gia Túc, Bí thư Trung ương Đảng, Chánh Văn phòng Trung ương Đảng. Cùng dự có đồng chí Mai Văn Chính, Phó Thủ tướng Chính phủ; các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương và địa phương, các vị đại sứ, đại diện tổ chức quốc tế tại Việt Nam.
Trình bày diễn văn ôn lại truyền thống, đồng chí Nguyễn Văn Hùng, Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch nêu rõ, cách đây 80 năm, khi đất nước vừa giành được độc lập, phải đối mặt với vô vàn khó khăn, thử thách, nhưng Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu đã sớm khẳng định vị trí, vai trò quan trọng của công tác thể dục thể thao trong sự nghiệp cách mạng.
Ngày 27/3/1946, Người thay mặt Chính phủ ban hành Sắc lệnh số 38 thành lập Nha Thanh niên và Thể dục, đồng thời ra lời kêu gọi toàn dân tập luyện thể dục: Giữ gìn dân chủ, xây dựng nước nhà, gây đời sống mới, việc gì cũng cần có sức khỏe mới làm thành công. Mỗi một người dân yếu ớt, tức là cả nước yếu ớt, mỗi một người dân mạnh khỏe, tức là cả nước mạnh khỏe.
Người khẳng định “Dân cường thì quốc thịnh”. Mang trong tim lời dạy của Bác Hồ vĩ đại, ngành thể dục, thể thao đã thực hiện một “đường chạy bền 80 năm về niềm tin và khát vọng” với nhiều cung đường cảm xúc…
Phát biểu tại buổi lễ, Tổng Bí thư khẳng định, 80 năm xây dựng và trưởng thành, ngành thể dục thể thao Việt Nam đã có những đóng góp rất quan trọng cho đất nước trên ba phương diện lớn: Góp phần nâng cao sức khỏe, thể lực, tinh thần và chất lượng sống của nhân dân; từng bước khẳng định vị thế của Việt Nam tại các đấu trường khu vực và quốc tế; góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc;lan tỏa các giá trị tốt đẹp của văn hóa Việt Nam, tăng cường giao lưu, hữu nghị và quảng bá hình ảnh đất nước.
Nhấn mạnh trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, cần có cách nhìn tổng quát hơn về vị trí, vai trò của thể dục thể thao, Tổng Bí thư yêu cầu mở rộng khái niệm thể thao theo hướng toàn diện hơn, bao gồm cả vận động thể chất và vận động trí óc; đó là sự rèn luyện trí tuệ, phản xạ, chiến thuật, tư duy logic, khả năng tập trung, khả năng kiểm soát cảm xúc và năng lực bền bỉ tinh thần. Cùng đó, khẩn trương hoàn thiện thể chế phát triển thể dục thể thao theo hướng hiện đại, đồng bộ, mở đường cho phát triển lâu dài.
Tổng Bí thư nêu rõ, thể chế mới phải “phân vai cụ thể” vai trò của Nhà nước, vai trò của xã hội; chỉ rõ quản trị thế nào? đầu tư công vào đâu? xã hội hóa mức độ nào? tiêu chuẩn cơ sở vật chất, cơ chế đào tạo huấn luyện viên, vận động viên, chính sách đãi ngộ, bảo hiểm, y học thể thao, chuyển đổi nghề nghiệp sau thi đấu thế nào? ứng dụng công nghệ, dữ liệu số, kinh tế thể thao, công nghiệp thể thao được khuyến khích ra sao... Đẩy mạnh có định hướng, có chuẩn mực trách nhiệm đối với thể dục thể thao, nhất là trong phát triển thể thao cơ sở, thể thao trường học, thể thao cho trẻ em, người cao tuổi, người yếu thế, vùng khó khăn.
Quán triệt việc phát triển mạnh mẽ thể dục thể thao đại chúng là nhiệm vụ trung tâm, nhiệm vụ bao trùm, nhiệm vụ lâu dài của ngành thể dục thể thao trong giai đoạn mới, Tổng Bí thư chỉ rõ: Làm sao để thể dục thể thao thật sự đi vào từng gia đình, khu dân cư, trường học, cơ quan, nhà máy, doanh nghiệp, đơn vị lực lượng vũ trang; đi vào vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, biên giới, hải đảo; đi vào cả những nhóm yếu thế, người khuyết tật, người cao tuổi, phụ nữ, trẻ em, thanh niên công nhân, người lao động nhập cư.
Phát động mạnh mẽ hơn nữa phong trào “mỗi người dân lựa chọn ít nhất một môn thể thao phù hợp để tập luyện thường xuyên”; phải làm cho việc rèn luyện thân thể trở thành nhu cầu tự thân, thành thói quen, nếp sống, chứ không chỉ là phong trào từng đợt. Quy hoạch quỹ đất cho thể thao cộng đồng và hỗ trợ thiết chế thể thao cơ sở.
Tổng Bí thư đề nghị nâng tầm giáo dục thể chất và thể thao học đường, coi đây là gốc rễ của chiến lược phát triển con người Việt Nam. Ngành giáo dục, ngành thể thao và các địa phương phối hợp chặt chẽ hơn nữa, đổi mới mạnh mẽ giáo dục thể chất, phát triển đồng bộ hơn các môn thể thao trong trường học, tạo điều kiện cho học sinh, sinh viên được học những kỹ năng thể chất căn bản, tiếp cận nhiều môn thể thao phù hợp với lứa tuổi, thể trạng, sở thích.
Tổng Bí thư lưu ý đặc biệt quan tâm bảo tồn, phát triển các môn thể thao, trò chơi dân gian, võ thuật truyền thống, hình thức vận động cộng đồng gắn với lễ hội, phong tục, đời sống lao động và bản sắc vùng miền.
Ngành thể dục thể thao phối hợp ngành văn hóa, giáo dục, các địa phương, các hội nghề nghiệp để xây dựng chương trình bảo tồn và phát triển thể thao truyền thống dân tộc một cách có hệ thống; đưa những môn phù hợp vào trường học, lễ hội, phong trào cộng đồng và cả quảng bá du lịch văn hóa.
Đối với thể thao thành tích cao - bộ mặt của thể thao quốc gia trên đấu trường khu vực và thế giới,Tổng Bí thư chỉ đạo cần xây dựng lộ trình đầu tư trọng điểm cho những môn có khả năng cạnh tranh cao; chuẩn hóa hệ thống phát hiện tài năng; đổi mới cơ chế quản lý đội tuyển; tăng cường liên kết giữa thể thao học đường, thể thao phong trào và thể thao đỉnh cao; bảo đảm đời sống, học văn hóa, học nghề, chuyển đổi sau giải nghệ cho vận động viên.
Mở rộng hợp tác quốc tế, nâng cao vị thế thể thao Việt Nam và học hỏi những kinh nghiệm tiến bộ của thế giới về quản trị, khoa học huấn luyện, học y học thể thao, kinh tế thể thao, xây dựng thương hiệu quốc gia qua thể thao.
Tổng Bí thư khẳng định tin tưởng với truyền thống 80 năm vẻ vang, sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và sự đồng hành của toàn xã hội, ngành thể dục thể thao Việt Nam tiếp tục phát triển mạnh mẽ hơn nữa, thật sự góp phần xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, nâng cao sức khỏe, tầm vóc, thể lực, trí lực và bản lĩnh, đóng góp vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Tại buổi lễ, thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Tổng Bí thư Tô Lâm đã trao tặng Huân chương Lao động hạng Nhất cho Cục Thể dục Thể thao Việt Nam, ghi nhận những thành tích, đóng góp của đơn vị. Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính trao Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ tặng các đồng chí: Nguyễn Danh Hoàng Việt, Cục trưởng Cục Thể dục Thể thao Việt Nam và Nguyễn Hồng Minh, Phó Cục trưởng Cục Thể dục Thể thao Việt Nam.