Tạo đột phá về ngoại giao công nghệ, đổi mới sáng tạo và thu hút đầu tư chất lượng cao

Trong giai đoạn 2021 – 2025, công tác ngoại giao phục vụ phát triển đã có bước tiến triển, đi vào chiều sâu, đóng góp thiết thực vào thành công chung của đất nước. Nhận thức về vị trí, vai trò và tầm quan trọng của ngành ngoại giao phục vụ phát triển chuyển biến rõ nét.

Ngoại giao phục vụ phát triển với trọng tâm là ngoại giao kinh tế, ngoại giao công nghệ đã được khẳng định là một nhiệm vụ cơ bản và trung tâm của ngành ngoại giao.

Công tác hỗ trợ doanh nghiệp, địa phương ngày càng thực chất, hỗ trợ thiết thực trong tìm kiếm thị trường, thẩm định đối tác, xử lý tranh chấp và kết nối nguồn lực, góp phần nâng cao vị thế của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Giai đoạn 2024-2025, các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài đã triển khai hơn 1.200 hoạt động xúc tiến thương mại, đầu tư và du lịch; hỗ trợ hơn 550 hoạt động kết nối của các địa phương và góp phần thúc đẩy ký kết khoảng 230 thỏa thuận hợp tác.

Ngoại giao phục vụ phát triển đã đóng góp thực chất cho tăng trưởng và đảm bảo an ninh kinh tế, ứng phó với các tình huống khủng hoảng. Ngoài những hoạt động đối ngoại thường xuyên, ngoại giao vắc xin, ngoại giao năng lượng thời gian qua đã phát huy hiệu quả, góp phần huy động nguồn lực cho phát triển đất nước.

Từ đầu năm 2025 đến nay, hơn 150 cam kết, thỏa thuận hợp tác về khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo đã được ký kết nhân các hoạt động đối ngoại cấp cao. Các cơ quan đại diện cũng kết nối hơn 50 địa phương và tổ chức trong nước với các đối tác quốc tế, trong đó có 12 tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới.

Bên cạnh các kết quả đạt được, công tác ngoại giao phát triển vẫn còn những hạn chế cần tiếp tục đổi mới, như: nâng cao hiệu quả chuyển hóa các khuôn khổ quan hệ đối ngoại thành các dự án hợp tác cụ thể và lợi ích phát triển; thúc đẩy thực thi các cam kết hoạt động quốc tế quyết liệt và thực chất hơn; phát huy vai trò các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài trong chuyển tải và triển khai hiệu quả các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước…

Phát biểu chỉ đạo tại phiên toàn thể, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đánh giá cao những kết quả nổi bật của công tác đối ngoại, khẳng định ngoại giao đã đóng góp quan trọng vào phát triển đất nước và nâng cao vị thế Việt Nam.

Thủ tướng nhấn mạnh các yêu cầu của công tác ngoại giao phát triển với trọng tâm là đổi mới mạnh mẽ tư duy, phương pháp; chuyển mạnh từ mở đường sang đồng hành cùng doanh nghiệp và địa phương; chuyển mạnh từ thu hút nguồn lực sang chuyển hóa nguồn lực; gắn đầu tư với chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và nâng cao chất lượng, năng lực của doanh nghiệp trong nước. Thu hút nhân tài từ cộng đồng người Việt Nam, nước ngoài, nhân tài quốc tế tham gia vào các chương trình đổi mới sáng tạo cấp quốc gia. Chuyển mạnh từ tham gia sang chủ động định hình luật chơi, các tiêu chuẩn mới về môi trường về lao động về dữ liệu trí tuệ nhân tạo, chuỗi cung ứng.

Thủ tướng yêu cầu Bộ Ngoại giao và các bộ, ngành, đơn vị liên quan bám sát chỉ đạo của Bộ Chính trị, Quốc hội, Chính phủ về công tác ngoại giao và triển khai hiệu quả; tập trung quán triệt và cụ thể hóa chương trình hành động trên từng lĩnh vực, địa bàn gắn với trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo của người đứng đầu và kết quả cụ thể; nâng cao chất lượng công tác dự báo tình hình để kịp thời xử lý hiệu quả các vấn đề cấp bách, quan trọng, không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống.

Tiếp tục củng cố các thị trường truyền thống, mở rộng thị trường mới, tháo gỡ các điểm nghẽn trong hợp tác quốc tế. Tập trung tạo đột phá về ngoại giao công nghệ, đổi mới sáng tạo và thu hút đầu tư chất lượng cao để phục vụ tăng trưởng và đổi mới mô hình phát triển. Thu hút chất lượng cao gắn với chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và nâng cao tỷ lệ nội địa hóa. Đồng thời, thu hút nguồn lực tài chính để có nguồn vốn trung và dài hạn cho các mục tiêu phát triển của đất nước.

Tập trung phát huy hiệu quả nguồn lực từ cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài và ngoại giao văn hoá. Các cơ quan đại diện phải chủ động phối hợp với Bộ VH-TT&DL cùng các địa phương liên quan xây dựng, thiết kế các chương trình xúc tiến văn hóa - du lịch phù hợp với từng địa bàn; kết nối kiều bào chuyển giao kỹ năng, tri thức, công nghệ, nguồn lực để góp phần phát triển lực lượng sản xuất mới trong nước.