Tại công điện ngày 12/3, Thủ tướng Phạm Minh Chính đánh giá tình hình xung đột tại Trung Đông ảnh hưởng nghiêm trọng đến chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu. Diễn biến thời gian tới được dự báo tiếp tục phức tạp, nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng và dòng chảy năng lượng. Việc này có thể ảnh hưởng đến giá, nguồn cung xăng dầu trong nước.
Thủ tướng yêu cầu Bộ Công thương, Tài chính cùng các cơ quan đẩy nhanh việc bổ sung dự trữ xăng dầu quốc gia, hoàn thiện cơ chế xuất, cấp dự trữ để ứng cứu trong trường hợp khẩn cấp.
Hiện dự trữ bắt buộc tại các doanh nghiệp đầu mối đảm bảo 20 ngày cung ứng theo quy định. Tại cuộc họp đầu tuần này, Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho hay Việt Nam chưa phải dùng đến nguồn dự trữ quốc gia - vốn chỉ sử dụng trong trường hợp thiếu hụt nguồn nhập khẩu hoặc sản xuất trong nước sụt giảm nghiêm trọng.
Ông khẳng định nhà điều hành đã có kịch bản ứng phó, nguồn xăng dầu trong nước đủ đáp ứng nhu cầu tiêu thụ đến hết tháng 3.
Theo quy định cơ cấu dự trữ xăng dầu của Việt Nam đến từ 3 nguồn: dự trữ thương mại tại các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu đầu mối (20 ngày) và thương nhân phân phối 5 ngày; dự trữ sản xuất tại hai nhà máy lọc dầu và dự trữ quốc gia. Riêng nguồn dự trữ quốc gia khoảng 7 ngày sử dụng.
Ngoài giải pháp về dự trữ, Thủ tướng yêu cầu Bộ trưởng Bộ Công thương chịu trách nhiệm về điều hành, bảo đảm cung ứng xăng dầu cho thị trường trong nước. Theo đó, cơ quan quản lý ngành phải theo sát diễn biến thị trường, cung cầu, dự trữ và hoạt động của hệ thống phân phối. Họ cũng phải phối hợp với Bộ Tài chính để điều hành giá hiệu quả, không để trục lợi chính sách, lợi ích nhóm.
Các thương nhân đầu mối xây dựng kế hoạch nguồn hàng, bảo đảm cung cấp đầy đủ xăng dầu cho hệ thống phân phối, duy trì bán hàng thường xuyên, đúng giá niêm yết.
Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia (PVN), Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex), Lọc hóa dầu Bình Sơn và Nghi Sơn vận hành ổn định các nhà máy lọc - hóa dầu, tối ưu sản xuất để tăng nguồn cung trong nước. Họ cũng cần chủ động đa dạng hóa nguồn nguyên liệu, sản xuất, dự trữ và cung ứng phù hợp nhu cầu thị trường.
Bộ Tài chính được giao tăng giám sát việc trích lập, quản lý và sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu. Bộ này cũng chủ trì triển khai chính sách thuế với xăng dầu, tạo thuận lợi cho hoạt động nhập khẩu.
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chỉ đạo các tổ chức tín dụng tạo thuận lợi về ngoại tệ, tín dụng để doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn để nhập khẩu, dự trữ và kinh doanh xăng dầu.
Lãnh đạo Chính phủ cũng giao các địa phương tạo điều kiện để doanh nghiệp kinh doanh, vận chuyển, lưu thông, phân phối xăng dầu. Các cơ quan liên quan ngăn chặn, xử lý nghiêm hành vi đầu cơ găm hàng, buôn lậu xăng dầu qua biên giới. Thủ tướng lưu ý không để xảy ra tình trạng cây xăng dừng bán không có lý do, gây thiếu hụt, đứt gãy cục bộ nguồn cung.
Một giải pháp khác, theo công điện, khuyến khích người dân, doanh nghiệp sử dụng tiết kiệm xăng dầu, ưu tiên sử dụng phương tiện giao thông công cộng, xe điện, nhiên liệu sinh học nhằm giảm phụ thuộc vào xăng khoáng.
Thị trường xăng dầu trong nước gần đây biến động mạnh khi xung đột tại Trung Đông leo thang từ cuối tháng 2, kéo theo tâm lý lo ngại thiếu nguồn cung. Tại nhiều địa phương, người dân đổ xô mua tích trữ, khiến nhu cầu tiêu thụ tăng 50-100% trong thời gian ngắn.
Từ cuối tháng 2 đến nay, giá bán lẻ trong nước đã qua 4 kỳ điều chỉnh, thực hiện theo Nghị quyết 36 của Chính phủ ngày 6/3. Hiện mỗi lít xăng RON 95-III ở mức 25.240 đồng, tăng hơn 5.000 đồng so với cuối tháng 2. Còn dầu diesel hiện ở mức 26.470 đồng, cao hơn 7.200 đồng so với trước khi xảy ra xung đột tại Trung Đông.
