Từ Thông tư 19 đến trường học hạnh phúc

"Mỗi ngày đến trường là một ngày vui”, điều này đã và đang trở thành kết quả rõ nét ở nhiều ngôi trường trên địa bàn Hà Tĩnh. Tại Trường Tiểu học Thạch Lưu (xã Toàn Lưu) các cô giáo luôn bắt đầu những tiết học của mình bằng những lời chào thân thiện, nụ cười ấm áp và ánh mắt khích lệ học trò.

Các hoạt động trải nghiệm, kết hợp học mà chơi, chơi mà học được chú trọng, tạo nên một sự thay đổi lớn trong các lớp học. Ngoài sự sôi nổi, hào hứng trong từng tiết học, những góc thư giãn ngay trong trường học như: thư viện thân thiện, cà phê sách… cũng đã trở thành không gian kết nối giúp thầy trò, đồng nghiệp thêm gần gũi và thấu hiểu nhau hơn.

“Điều khiến chúng tôi cảm thấy hạnh phúc đó là được làm việc trong một môi trường thân thiện, có sự quan tâm, chia sẻ, lắng nghe từ đồng nghiệp và đó chính là động lực để chúng tôi truyền những năng lượng tích cực đến cho học sinh của mình. Không chỉ chú trọng giúp các em nâng cao kiến thức mà còn giáo dục cho các em biết yêu thương, quan tâm, giúp đỡ lẫn nhau, động viên khích lệ nhau trong mọi hoàn cảnh”, cô giáo Nguyễn Thị Kim Long, Trường Tiểu học Thạch Lưu chia sẻ.

“Việc xây dựng và thực hiện mô hình trường học hạnh phúc đã tạo nên những chuyển biến tích cực, không chỉ trong nhận thức của đội ngũ cán bộ, giáo viên mà còn lan tỏa mạnh mẽ tới học sinh và phụ huynh. Trường học hạnh phúc là nơi mà ở đó kỷ luật vẫn nghiêm, kỷ cương luôn được thực hiện nhưng niềm vui và hạnh phúc vẫn có được từ sự tự giác và ý thức tích cực của mỗi cá nhân”, cô giáo Lê Thị Loan - Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Thạch Lưu cho biết thêm.

Nếu Thông tư 19 của Bộ GD&ĐT đặt ra quy tắc ứng xử để xây dựng môi trường giáo dục kỷ cương, tôn trọng và nhân ái, thì “Trường học hạnh phúc” chính là bước hiện thực hóa rõ nét nhất tinh thần ấy. Chính sự thay đổi từ những điều nhỏ nhất đã nuôi dưỡng môi trường học đường nhân văn, lan tỏa tinh thần tích cực trong từng lớp học, từng ngôi trường.

Sau gần 3 năm thực hiện mô hình trường học hạnh phúc, điều mà giáo viên và học sinh ở Trường THCS Đại Nài (phường Thành Sen) đều cảm nhận rõ nét đó là một môi trường học tập, giảng dạy tốt hơn, hứng khởi hơn, các em luôn được lắng nghe và chia sẻ.

Em Dương Bảo Trâm, lớp 8A, Trường THCS Đại Nài phấn khởi: “Chúng em được học tập ở một môi trường rất thoải mái, có tình yêu thương của thầy cô giáo, sự quan tâm của bạn bè. Nhiều hoạt động trong nhà trường như: CLB võ cổ truyền, CLB trò chơi dân gian, tiết học hạnh phúc… đã giúp chúng em hiểu nhau hơn, có một tinh thần học tập tốt hơn”.

Trong bối cảnh xã hội ngày càng phát triển, môi trường học đường ngày càng có nhiều tác động, đồng nghĩa học sinh phải đối mặt với nhiều thách thức, như: Áp lực học hành, căng thẳng từ các kỳ thi, sự phức tạp trong việc cân bằng giữa học tập và cuộc sống... Vì vậy, giáo dục hạnh phúc trở thành xu hướng tất yếu. Và phong trào xây dựng "Trường học hạnh phúc" tại Hà Tĩnh bước đầu đã đạt được những kết quả tích cực.

Từ những quy định quản lý, các nhà trường đã cụ thế hóa thành những hành động cụ thể – những nụ cười trong các giờ học, những lời cảm ơn, xin lỗi chân thành, hay cách lắng nghe, thấu hiểu học trò... đã cho thấy rõ điều đó.

Mô hình “Trường học hạnh phúc” vì thế không chỉ lan tỏa giá trị nhân văn mà còn góp phần củng cố văn hóa ứng xử học đường, điều mà Thông tư 19 hướng tới. Thầy giáo Dương Bình Định, Phó Hiệu trưởng Trường THCS Đại Nài chia sẻ: “Nhiều năm qua, nhà trường đã nâng cao nhận thức của toàn thể đội ngũ cán bộ quản lý, thầy cô giáo, học sinh, phụ huynh trong việc kiến tạo môi trường học tập, giáo dục lành mạnh, nhân văn và phát triển. Dựa vào ba tiêu chí cốt lõi mà Bộ GD&ĐT đã lựa chọn (an toàn, yêu thương và tôn trọng), nhà trường xây dựng những mục tiêu phù hợp với người dạy, người học và với điều kiện thực tiễn, trong đó có mục tiêu “làm cho các cá nhân, tập thể trong đó yêu trường, yêu lớp, cùng tiến bộ trên cơ sở những giá trị tốt đẹp” .

Xây dựng một môi trường học tập công bằng, tôn trọng và an toàn là những giá trị cốt lõi của trường học hạnh phúc, đây cũng chính là mục tiêu mà Thông tư 19 hướng tới. Không đề cao việc áp dụng các hình thức kỷ luật với học sinh nhưng không có nghĩa buông lỏng quản lý. Với mô hình giáo dục hiện đại, lấy học sinh làm trung tâm, thầy cô sẽ chuyển vai từ "người phán xét" sang "người đồng hành". Đây cũng là cơ hội để giáo viên thực sự trở thành người kiến tạo hạnh phúc.

"Để xây dựng trường học thực sự là ngôi nhà thứ hai của học sinh thì giáo viên không đơn thuần chỉ là người thầy, người truyền thụ kiến thức mà phải đồng hành, chia sẻ với các em, nắm được hoàn cảnh gia đình, biết được đâu là điểm mạnh, điểm khuyết thiếu của các em. Nhà trường phải là môi trường giúp học sinh phát triển và tiến bộ, không gây áp lực, luôn lắng nghe để giúp các em trưởng thành hơn” - thầy giáo Trần Văn Ninh, Hiệu trưởng Trường THCS thị trấn Cẩm Xuyên (Cẩm Xuyên) bày tỏ.

Xây dựng “Trường học hạnh phúc” không chỉ là phong trào mà đã trở thành định hướng bền vững trong mỗi cơ sở giáo dục ở Hà Tĩnh. Khi thầy cô hạnh phúc, học trò hạnh phúc, nhà trường sẽ là nơi nuôi dưỡng ước mơ và lan tỏa những giá trị tốt đẹp. Đó cũng chính là cách mà ngành GD&ĐT Hà Tĩnh hiện thực hóa tinh thần của Thông tư 19 – biến những quy tắc ứng xử thành văn hóa, và biến mỗi ngày đến trường thực sự là một ngày vui.