Với thị trường xuất khẩu 100% sang Pakistan và Afghanistan - 2 quốc gia láng giềng với Iran, Công ty CP Chè Hà Tĩnh đang chịu ảnh hưởng trực tiếp bởi cuộc xung đột quân sự giữa Mỹ - Israel và Iran.
Theo đó, công ty hiện đang tồn 12 container hàng xuất khẩu sang thị trường Pakistan ở 2 bến cảng: Cảng Karachi (Pakistan) và cảng Bandar (Iran). Tổng trọng lượng hàng ùn ứ khoảng 300 tấn, ước tính trị giá khoảng 750.000 USD (tương đương gần 20 tỷ đồng).
Ông Trần Quốc Sỹ – Kế toán trưởng Công ty CP Chè Hà Tĩnh cho biết: “Hàng hóa bị ách tắc gây thiệt hại lớn, khiến doanh nghiệp phải chịu thêm chi phí lưu container, lưu bãi; tiềm ẩn nguy cơ giảm chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến dòng tiền, khả năng trả nợ ngân hàng và sinh kế của người trồng chè. Hiện nay, công ty cũng đã có văn bản gửi các ngành liên quan để hỗ trợ tháo gỡ khó khăn”.
Về phương án trước mắt, Công ty CP Chè Hà Tĩnh dự kiến sẽ điều chuyển các container hàng tồn ứ giao cho đối tác khác ở Afghanistan (các đơn hàng này ký với đối tác Pakistan - PV). Tuy nhiên, thủ tục điều chuyển đang cần sự hỗ trợ từ Bộ Công thương. Trước tình hình chiến sự giữa Mỹ - Israel và Iran vẫn hết sức căng thẳng, hiện nay, Công ty CP Chè Hà Tĩnh cũng đang xây dựng lại kế hoạch sản xuất – kinh doanh năm 2026; tìm kiếm thêm các thị trường khác thay vì phụ thuộc 100% vào 2 quốc gia: Pakistan và Afghanistan.
Tại Xí nghiệp Chè 20/4 (thuộc Công ty CP Chè Hà Tĩnh), mặc dù sản lượng chè năm 2025 đạt hơn 1.900 tấn nhưng năm nay, đơn vị chỉ xây dựng kế hoạch sản xuất 1.700 tấn bởi lo ngại thị trường thiếu bền vững, đầu ra tiềm ẩn nhiều rủi ro. Việc “giảm tốc” này không phải do năng lực sản xuất suy giảm mà là bước đi thận trọng nhằm tránh lượng hàng tồn kho lớn, giảm áp lực tài chính trong bối cảnh xuất khẩu bị gián đoạn.
Ông Trần Công Quang - Giám đốc Xí nghiệp Chè 20/4 cho biết: “Chiến sự ở Trung Đông đang ảnh hưởng trực tiếp đến thị trường tiêu thụ, kéo theo đó là chuỗi sản xuất, chế biến bị gián đoạn. Nếu tình trạng này kéo dài, chúng tôi sẽ phải giãn tiến độ thu mua nguyên liệu từ người trồng chè, điều này tác động trực tiếp đến thu nhập của hàng trăm hộ dân vùng nguyên liệu”.
Hiện nay, Công ty CP Chè Hà Tĩnh đang liên kết sản xuất vùng nguyên liệu với hơn 2.000 hộ dân ở các xã thuộc 3 huyện cũ: Hương Sơn, Hương Khê, Kỳ Anh với tổng diện tích khoảng 1.800 ha. Với khó khăn của thị trường như hiện nay, thời gian tới, hàng nghìn hộ trồng chè trong chuỗi liên kết sẽ chịu ảnh hưởng trực tiếp.
Trong bối cảnh khó khăn, hiện nay, Công ty CP Chè Hà Tĩnh đang nỗ lực mở rộng tìm kiếm đối tác tại các khu vực: Bắc Phi và một số nước ASEAN có nhu cầu nhập khẩu chè. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng đang đầu tư thêm nhà máy chế biến tại xã Hương Sơn để đa dạng hóa sản phẩm, nâng tỷ lệ chế biến sâu, hướng tới các dòng chè chất lượng cao nhằm thâm nhập các thị trường có tiêu chuẩn khắt khe nhưng ổn định hơn.
Theo kế hoạch, năm 2026, công ty phấn đấu sản xuất 9.000 tấn chè tươi, 2.600 tấn chè khô với tổng kim ngạch xuất khẩu đạt 5,5 triệu USD. Do chịu ảnh hưởng bởi chiến sự Mỹ - Israel và Iran nên đến thời điểm hiện tại, công ty mới chỉ sản xuất đạt sản lượng 400 tấn chè tươi (đạt 4,4% kế hoạch năm), 100 tấn chè khô (đạt 3,8% kế hoạch năm). Nếu tình hình chiến sự tiếp tục kéo dài, mục tiêu kim ngạch 5,5 triệu USD trong năm 2026 của doanh nghiệp sẽ rất khó hoàn thành. Hy vọng thời gian tới, các ban ngành, địa phương có giải pháp hỗ trợ để ngành chè Hà Tĩnh giữ vững nhịp sản xuất, ổn định đời sống người dân và hạn chế thấp nhất tác động tiêu cực từ biến động địa chính trị toàn cầu.
Ông Trần Quốc Sỹ – Kế toán trưởng Công ty CP Chè Hà Tĩnh
