Hoạt động giết mổ gia cầm tại chợ Bình Hương (phường Trần Phú) diễn ra ngay trong khu vực kinh doanh thực phẩm. Gà, vịt sau khi đưa đến chợ được cắt tiết, làm lông, sơ chế tại chỗ rồi đưa ra các quầy hàng tiêu thụ.
Một hộ giết mổ tại chợ Bình Hương cho biết: “Chúng tôi nhận giết mổ gà, vịt cho khách với giá từ 10.000-15.000 đồng/con. Các công đoạn gồm cắt tiết, làm lông, làm sạch nội tạng. Trung bình mỗi ngày, chúng tôi làm khoảng vài chục con”.
Bà Nguyễn Thị Quý (phường Trần Phú) chia sẻ: “Ở chợ Bình Hương có một số hộ chuyên giết mổ gà. Nếu nhà có gà sẵn thì tôi mang đến nhờ họ làm sạch, mỗi con mất 10.000 đồng. Còn nếu mua gà trực tiếp tại đây thì được người bán làm thịt miễn phí”.
Tình trạng tương tự cũng được ghi nhận tại chợ Hoành Sơn. Hai ki-ốt vừa kinh doanh gia cầm, vừa tổ chức giết mổ ngay tại chỗ. Máy làm lông được đặt trong khu vực buôn bán; tiết, lông và phụ phẩm phát sinh trong quá trình sơ chế vương vãi trên sàn. Nước thải từ hoạt động giết mổ chảy ra khu vực chung của chợ, ảnh hưởng đến vệ sinh môi trường và các hộ kinh doanh xung quanh.
Một hộ kinh doanh tại chợ Hoành Sơn cho biết: “Ở đây chúng tôi vừa bán gà, vừa giết mổ để cung cấp cho các nhà hàng. Khu vực này có đông công nhân nên nhu cầu tiêu thụ khá lớn.”
Đáng chú ý, khi phóng viên đặt câu hỏi về việc giết mổ gia cầm ngay tại ki-ốt, người bán khẳng định hoạt động này không bị cấm và cơ sở có giấy phép kinh doanh. Tuy nhiên, theo thông tin từ Ban Quản lý chợ Hoành Sơn, hai ki-ốt nói trên chỉ được bố trí để kinh doanh, không được cấp phép hoạt động giết mổ.
Không chỉ diễn ra tại các khu vực chợ, hoạt động giết mổ gia cầm nhỏ lẻ còn tồn tại trong khu dân cư. Tại một cơ sở giết mổ tại nhà ở phường Thành Sen, gia cầm được nuôi nhốt trong lồng, sau đó lần lượt trải qua các công đoạn cắt tiết, nhúng nước nóng, làm lông và sơ chế ngay trong khuôn viên nhà ở. Sản phẩm sau giết mổ được bán trực tiếp tại nhà và đưa ra tiêu thụ tại chợ Vườn Ươm.
Ông Hoàng Văn Hùng (phường Thành Sen) phản ánh: “Ở gần đây có một số hộ giết mổ gia cầm ngay trong nhà để kinh doanh. Tôi thấy hoạt động này ảnh hưởng đến môi trường và sinh hoạt của những hộ dân xung quanh”.
Theo thống kê, hiện Hà Tĩnh có 33 cơ sở giết mổ tập trung. Hoạt động giết mổ tại chợ dân sinh, khu dân cư là không đúng địa điểm, không đáp ứng điều kiện theo quy định. Tuy nhiên, qua ghi nhận thực tế của phóng viên, tình trạng giết mổ nhỏ lẻ, tự phát vẫn xuất hiện ở nhiều địa điểm. Đáng nói, một số hộ kinh doanh chưa nhận thức đầy đủ về các quy định liên quan, trong khi trách nhiệm kiểm tra, giám sát giữa các đơn vị chưa được thực hiện đồng bộ.
Ông Bùi Hoài An - Trưởng BQL chợ Bình Hương cho biết: “Hiện trong chợ có hai hộ kinh doanh giết mổ gia cầm. Vì nhu cầu của người dân lớn nên BQL chợ cũng tạo điều kiện cho các hộ kinh doanh. Còn việc cấp phép và kiểm tra quy trình giết mổ có bảo đảm quy định hay không thuộc thẩm quyền quản lý của chính quyền địa phương".
Việc BQL chợ Bình Hương cho rằng hoạt động giết mổ không thuộc phạm vi quản lý của mình cũng đặt ra vấn đề về sự phối hợp giữa đơn vị quản lý chợ và chính quyền địa phương. Bởi dù không trực tiếp thực hiện chức năng quản lý chuyên ngành về giết mổ, BQL chợ vẫn có trách nhiệm quản lý hoạt động kinh doanh, sử dụng mặt bằng và kịp thời phát hiện, phản ánh những hoạt động không đúng quy định trong phạm vi chợ.
Hiện nay, hoạt động giết mổ gia súc, gia cầm tại Hà Tĩnh được điều chỉnh bởi các quy định pháp luật về thú y và an toàn thực phẩm. Theo Luật Thú y, gia cầm giết mổ để kinh doanh phải được thực hiện tại cơ sở bảo đảm điều kiện vệ sinh thú y; trường hợp giết mổ nhỏ lẻ được phép cũng phải đáp ứng các yêu cầu theo quy định. Cơ sở giết mổ phải bố trí riêng biệt khu vực tiếp nhận gia cầm sống, giết mổ, xử lý sản phẩm và thu gom chất thải; bảo đảm nguồn nước sạch, vệ sinh dụng cụ, xử lý nước thải. Gia cầm phải được kiểm tra trước và sau giết mổ; sản phẩm không bảo đảm vệ sinh thú y không được đưa ra thị trường tiêu thụ.
Theo Nghị định số 204/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 1/8/2026, hành vi giết mổ động vật tại địa điểm không được cơ quan có thẩm quyền cho phép bị phạt từ 6-8 triệu đồng; hành vi không có biện pháp hoặc hệ thống thu gom, xử lý nước thải, chất thải bảo đảm yêu cầu có thể bị phạt từ 3-4 triệu đồng đối với cá nhân.
Ông Hoàng Văn Thắm - Phó Trưởng phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị, UBND phường Hoành Sơn thông tin: “Sau khi nhận được phản ánh, chúng tôi đã tiến hành kiểm tra, lập biên bản các hộ liên quan. Thời gian tới, địa phương, BQL chợ tiến hành kiểm tra, giám sát, tuyên truyền để các hộ kinh doanh chấp hành nghiêm, không để tình trạng giết mổ không đúng quy định tiếp diễn... tránh ô nhiễm, lây lan dịch bệnh.”
Thời gian tới, chính quyền địa phương cần nâng cao trách nhiệm quản lý, đẩy mạnh tuyên truyền, vận động các hộ giết mổ ký cam kết thực hiện đúng quy định. Chi cục sẽ tăng cường hướng dẫn chuyên môn, thành lập các đoàn kiểm tra hoạt động giết mổ trước, trong và sau Tết. Về lâu dài, chúng tôi sẽ tham mưu Sở Nông nghiệp và Môi trường trình UBND tỉnh ban hành kế hoạch xây dựng mạng lưới cơ sở giết mổ tập trung, phân vùng hợp lý, phù hợp với thực tiễn từng địa bàn và nhu cầu tiêu thụ, từng bước khắc phục tình trạng giết mổ tự phát, bảo đảm vệ sinh thú y, an toàn thực phẩm và môi trường.