Y tế cơ sở được "tiếp sức" khi mở rộng sử dụng hàng trăm loại thuốc

Để tiếp tục nâng cao chất lượng khám chữa bệnh cho người dân, nhất là khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và hiện thực hóa các mục tiêu Nghị quyết 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị “Về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân”, Bộ Y tế đã xây dựng dự thảo sửa đổi Thông tư 20/2022/TT-BYT về danh mục và tỷ lệ, điều kiện thanh toán thuốc thuộc phạm vi chi trả của bảo hiểm y tế (BHYT) lấy ý kiến góp ý của các địa phương, đơn vị.

Theo đó, nội dung dự thảo với nhiều điểm mới đề xuất bổ sung 81 thuốc mới, tập trung vào nhóm điều trị ung thư, tim mạch, đái tháo đường, bệnh mãn tính, thuốc kháng khuẩn, kháng nấm. Nhóm thuốc này được đề xuất bổ sung phù hợp với nhu cầu điều trị trong thực tiễn khi mà tỷ lệ bệnh mãn tính, tim mạch, đái tháo đường ngày càng gia tăng.

Với nhóm thuốc tâm thần kinh, trong nhiều năm qua, số lượng thuốc phát sinh nhóm này rất ít, chi phí cao, việc tiếp cận thuốc của người bệnh cũng gặp nhiều khó khăn, doanh nghiệp ít đầu tư, trong khi nhóm người bệnh này là đối tượng bị tổn thương lớn và khả năng chi trả rất thấp. Vì vậy, trong lần sửa đổi này, Bộ Y tế cũng quan tâm đưa vào một số thuốc.

Đặc biệt, nhiều loại danh mục mới trong điều trị ung thư và các hoạt chất, bao gồm cả hóa chất, thuốc đích, thuốc điều hòa miễn dịch và thuốc chống độc cho bệnh nhân sau quá trình xạ trị cũng được đưa vào dự thảo.

Bác sĩ Lê Ngọc Thanh – Phó Giám đốc BVĐK tỉnh cho biết: “Nhờ đẩy mạnh đào tạo nguồn nhân lực cùng với sự hỗ trợ, chuyển giao của các bệnh viện tuyến trên, BVĐK tỉnh đã làm chủ được nhiều kỹ thuật chuyên sâu, kỹ thuật mới. Đặc biệt, trong điều trị ung thư đã có những bước tiến vượt bậc, nhất là việc vận hành và làm chủ khu xạ trị kỹ thuật cao, góp phần giúp người dân điều trị hiệu quả, giảm số lượng người chuyển tuyến. Lần này, dự thảo sửa đổi Thông tư 20 đưa vào danh mục BHYT chi trả nhiều loại thuốc mới, đặc biệt trong điều trị ung thư, thuốc tim mạch, thuốc nội tiết, tiểu đường… sẽ giảm gánh nặng tài chính rất lớn cho người bệnh, giúp họ yên tâm hơn trong điều trị”.

Dự thảo cũng đề xuất loại bỏ khoảng 130 hoạt chất/thuốc không còn số đăng ký lưu hành, ít sử dụng, không phải thuốc hiếm. Việc loại bỏ những thuốc không còn lưu hành giúp danh mục thuốc BHYT bám sát thực tiễn, giảm áp lực cho các cơ sở y tế khi tổ chức đấu thầu. Đây là điều chỉnh phù hợp, bảo đảm sử dụng quỹ BHYT minh bạch, hiệu quả. Các bệnh viện trên địa bàn tỉnh cũng cho rằng danh mục tinh gọn sẽ giúp họ lập kế hoạch mua sắm sát nhu cầu, hạn chế tình trạng thừa – thiếu cục bộ.

Một trong những nội dung của dự thảo sửa đổi nhận được sự ủng hộ của ngành y tế là việc mở rộng phạm vi sử dụng cho 357 thuốc xuống tuyến xã. Điều này cho phép trạm y tế xã được kê đơn, sử dụng nhiều loại thuốc điều trị bệnh phổ biến mà trước đây phải chuyển tuyến.

Bác sĩ Trương Thị Diệu Thúy – Trạm trưởng Trạm Y tế Cẩm Thành cho biết: “Thuốc BHYT có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc chăm sóc, điều trị ban đầu cho người dân. Giờ đây, nếu sửa đổi Thông tư 20, đưa về trạm nhiều loại thuốc mới, nhất là liên quan đến kháng viêm, giảm đau, điều trị nhiễm khuẩn, nhóm thuốc tim mạch, nhóm thuốc điều trị các bệnh lý mãn tính, quản lý bệnh mãn tính sẽ góp phần nâng gia tăng được năng lực điều trị ở nhiều mặt bệnh, giảm thiểu người dân phải chuyển lên tuyến trên để lấy thuốc. Điều này cũng rất phù hợp với chủ trương tăng cường năng lực cho tuyến y tế cơ sở khi vận hành mô hình chính quyền 2 cấp”.

Được biết, ngoài các nhóm thuốc liên quan đến kháng viêm, giảm đau, tim mạch thì một số thuốc nhóm thuốc ung thư sẽ được đưa về trạm y tế xã để chăm sóc giảm nhẹ cho người bệnh; một số thuốc liên quan đến giải độc đưa về để cấp theo kê đơn của tuyến trên cho người bệnh; một số nhóm thuốc khác như tâm thần kinh cũng được đưa về để quản lý cấp phát và phục vụ cho người bệnh ngay tại xã.

Bà Lê Thị Cẩm Thạch – Trưởng phòng Nghiệp vụ Dược, Sở Y tế cho biết: "Bộ Y tế sửa đổi, bổ sung Thông tư 20 là phù hợp với bối cảnh thực hiện chính quyền 2 cấp, góp phần đảm bảo tốt hơn quyền lợi của người tham gia bảo hiểm. Trong thời gian tới, khi dự thảo hoàn thiện và có hiệu lực, các nội dung trong dự thảo được triển khai sẽ giúp các trạm y tế xã, phường là cơ sở khám bệnh, chữa bệnh ban đầu chủ động hơn trong điều trị các bệnh mãn tính như: tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh hô hấp, da liễu… góp phần giảm tải cho các cơ sở khám bệnh tuyến trên. Đồng thời nâng cao năng lực chăm sóc sức khỏe ban đầu, giúp người dân ở vùng sâu, vùng xa tiếp cận với dịch vụ y tế sớm nhất, hiệu quả nhất. Đây là bước quan trọng trong củng cố y tế cơ sở trong bối cảnh mới.