Trên menu chế độ lái của một chiếc xe hơi đời mới, có thể dễ dàng thấy tùy chọn mang tên Sport (Thể thao). Có xe kích hoạt bằng nút bấm, có xe giấu tùy chọn trong menu màn hình cảm ứng hoặc được biểu thị bằng một lá cờ ca-rô nhỏ, khiến chiếc xe mang lại cảm giác thú vị hơn đáng kể sau khi nhấn vào chức năng này.
Những chi tiết thay đổi khi kích hoạt chế độ thể thao
Chế độ thể thao không biến chiếc xe thành một chiếc xe thể thao thực thụ. Thay vào đó, chế độ này thay đổi một loạt các thiết lập để làm chiếc xe phản ứng mạnh mẽ hơn với các thao tác của người lái. Công thức điều chỉnh thiết lập cụ thể khác nhau tùy hãng xe nhưng thường can thiệp vào động cơ, hộp số, hệ thống lái, chân ga và đôi khi là hệ thống treo hoặc cân bằng điện tử.
Ở một số xe, chế độ thể thao giúp thay đổi âm thanh ống xả hoặc dùng công nghệ giả lập để làm cho động cơ nghe to hơn, ồn ào hơn. Một số hãng khác thay đổi giao diện màn hình kỹ thuật số, biến bảng đồng hồ thông thường thành phiên bản mang phong cách thể thao hơn.
Một trong những chi tiết quan trọng nhất là phản ứng ga. Ở chế độ bình thường, bàn đạp ga được tinh chỉnh để giúp xe vận hành mượt mà, hữu ích khi di chuyển chậm trong bãi đỗ xe hoặc tắc đường. Trong khi đó, chế độ thể thao giúp người lái cảm nhận ga nhạy hơn. Chỉ cần một chuyển động nhỏ của bàn đạp có thể tạo ra phản ứng mạnh mẽ hơn từ động cơ, khiến cảm giác xe bốc hơn dù công suất tối đa không thay đổi.
Hộp số cũng đóng vai trò quan trọng trong chế độ thể thao. Hộp số tự động có thể giữ số thấp lâu hơn để đạt vòng tua máy cao hơn, về số dễ dàng hơn và tránh chuyển sang số cao nhất quá nhanh. Nhờ đó động cơ luôn hoạt động trong dải vòng tua có độ nhạy tối ưu nhất. Kết quả là, chiếc xe luôn trong trạng thái sẵn sàng bứt tốc đầy linh hoạt mỗi khi người lái nhấn ga.
Ngoài ra, các chi tiết khác như vô-lăng tăng độ đầm chắc, hệ thống treo thích ứng hoặc khí nén tự động cứng hơn, hệ thống cân bằng điện tử cho phép độ trượt bánh xe nhiều hơn và thay đổi tỷ lệ phân bổ mô-men xoắn giữa các trục bánh xe đối với xe dẫn động AWD. Dù vậy, không phải mọi chiếc xe đều thay đổi các thiết lập này, một số chỉ thay đổi hộp số và chân ga, trong khi các mẫu xe hiệu suất cao có thể điều chỉnh gần như mọi thứ cùng một lúc.
Lý do chế độ này ít khi được sử dụng
Việc chuyển sang chế độ thể thao đôi khi khiến trải nghiệm cảm giác lái hàng ngày kém thoải mái hơn. Chiếc xe có thể tăng tốc nhanh hơn, hộp số duy trì vòng tua máy ở mức cao và hệ thống treo cứng hơn có thể khiến xe rung xóc khi qua gờ giảm tốc hoặc mặt đường xấu.
Ngoài ra, nhiên liệu còn là yếu tố cốt lõi. Việc giữ vòng tua máy cao và khuyến khích tăng tốc mạnh hơn có thể khiến xe tiêu hao nhiên liệu nhiều hơn. Đối với nhiều tài xế, đây là lý do đủ lớn để họ không sử dụng chế độ này thường xuyên.
Những tình huống chế độ thể thao phát huy giá trị
Khi đi đường đèo quanh co, việc giữ hộp số ở cấp số thấp giúp xe tăng tốc nhanh hơn khi ra khỏi khúc cua, trong khi phản ứng chân ga nhạy hơn có thể mang lại cảm giác gắn kết giữa người lái và chiếc xe.
Một số tài xế sử dụng chế độ thể thao khi nhập làn cao tốc hoặc vượt xe khác, khi đó hộp số phản ứng nhanh hơn với những thao tác nhấn ga mạnh, cho phép nhập làn và vượt xe nhanh hơn.
Tuy nhiên, chế độ thể thao không thay thế kỹ năng lái xe an toàn. Một chiếc xe không tự nhiên ôm cua tốt hơn chỉ nhờ nút bấm. Thay vào đó, những nhân tố khác như lốp xe, hệ thống treo, phanh, điều kiện mặt đường và kỹ năng của người lái luôn là những yếu tố mang tính quyết định.
Chế độ thể thao thiên về cảm xúc hơn là hiệu năng
Điểm thú vị nhất của chế độ thể thao nằm ở khả năng biến đổi hoàn toàn cảm giác lái mà không nhất thiết phải thay đổi đáng kể năng lực vận hành thực tế của xe.
Một chiếc xe có thể tăng tốc nhanh hơn một chút nhưng mang lại cảm giác phấn khích trong khoang lái, đơn giản bởi hộp số luôn duy trì vòng tua máy ở mức cao và chân ga phản ứng nhanh hơn. Điều này có thể không phải là điểm trừ, bởi xe hơi được thiết kế để lái và một phần sức hấp dẫn của chiếc xe hiệu suất cao nằm ở cách cỗ máy giao tiếp với người ngồi sau vô-lăng và chế độ thể thao khuếch đại những cảm xúc đó lên một bậc.
Dẫu vậy, với nhu cầu đi lại thường nhật, đa số chủ xe vẫn hài lòng khi để chiếc xe ở chế độ thông thường. Và đó là lý do chế độ thể thao thường bị bỏ qua nhiều nhất trên xe hiện đại, dù việc nhấn nút có thể bộc lộ cá tính hoàn toàn khác của người lái và chiếc xe.
