Gỡ “nút thắt” thủ tục giải thể cho doanh nghiệp Hà Tĩnh

Ngừng hoạt động, vướng thủ tục giải thể

Năm 2011, thời điểm Khu kinh tế Vũng Áng bước vào giai đoạn thi công sôi động, ông Phạm Đăng Quang thành lập Công ty TNHH Vận tải Ân Phúc (phường Vũng Áng) để kinh doanh vận tải. Đến năm 2016, hoạt động thi công chững lại, doanh nghiệp thông báo tạm ngừng kinh doanh. Tuy nhiên, sau khi hết thời hạn tạm ngừng, do chưa nắm rõ quy định, ông Quang không thực hiện các thủ tục tiếp theo mà cho rằng doanh nghiệp đã tự động giải thể. Chỉ khi nhận được thông báo bị tạm hoãn xuất cảnh của cơ quan thuế, ông mới biết các nghĩa vụ pháp lý vẫn chưa được giải quyết.

Ông Phạm Đăng Quang – Giám đốc Công ty TNHH Vận tải Ân Phúc chia sẻ: “Tôi cứ mặc định khi hết thời hạn tạm ngừng hoạt động thì doanh nghiệp sẽ được cho là đã giải thể. Vì vậy, mới đây, khi nhận được thông báo của cơ quan thuế, tôi thực sự rất bất ngờ. Hiện tại, tôi phải đóng các khoản xử phạt chậm nộp tờ khai thuế GTGT, quyết toán thuế TNDN, lệ phí môn bài trong thời gian bỏ địa chỉ kinh doanh, tiền phạt chậm nộp lệ phí môn bài. Tổng số tiền nộp phạt khoảng 55 triệu đồng. Đây thực sự là khoản tiền lớn đối với tôi trong lúc doanh nghiệp đã ngừng hoạt động nhiều năm, không còn nguồn thu”.

Tình trạng tương tự cũng xảy ra tại Hợp tác xã môi trường Kỳ Phương (nay thuộc phường Hoành Sơn). Ngừng hoạt động từ năm 2020 do không có việc làm, đến năm 2021, hợp tác xã đã họp giải thể nhưng chưa thực hiện thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế. Nhiều năm sau, khi nhận được thông báo của cơ quan thuế, đơn vị mới bắt đầu rà soát, bổ sung hồ sơ. Việc thiếu giấy tờ, chứng từ cũ khiến quá trình hoàn tất thủ tục gặp nhiều trở ngại.

Ông Lê Văn Tân – Giám đốc Hợp tác xã môi trường Kỳ Phương cho biết: “Hợp tác xã đã ngừng hoạt động nhiều năm. Hồ sơ, chứng từ trước đây không còn đầy đủ nên việc rà soát, hoàn thiện thủ tục gặp rất nhiều khó khăn. Chúng tôi phải liên hệ các cơ quan liên quan để xác định những nghĩa vụ còn tồn đọng, bổ sung hồ sơ theo hướng dẫn mới có thể hoàn tất thủ tục giải thể. Khó khăn nhất hiện nay là việc thực hiện nghĩa vụ tài chính, nộp tiền phạt hàng chục triệu đồng”.

Từ doanh nghiệp đến hợp tác xã, nhiều đơn vị đã ngừng hoạt động trên thực tế nhưng vẫn chưa hoàn tất các nghĩa vụ pháp lý. Việc nhầm lẫn giữa tạm ngừng kinh doanh và giải thể, chậm kê khai, quyết toán thuế khiến hồ sơ tồn đọng kéo dài. Đến khi thực hiện thủ tục giải thể, người đại diện phải bổ sung giấy tờ, xử lý các nghĩa vụ còn thiếu trong khi doanh nghiệp đã cạn nguồn thu, khiến quá trình “khai tử” càng thêm gian nan.

Gỡ vướng hồ sơ, khép lại nghĩa vụ tồn đọng

Khó khăn trong giải thể doanh nghiệp không chỉ do người nộp thuế thiếu chủ động mà còn xuất phát từ những bất cập trong quản lý dữ liệu và lưu trữ hồ sơ. Theo Thuế tỉnh Hà Tĩnh, quá trình chuyển đổi hệ thống qua nhiều thời kỳ khiến một số dữ liệu không còn đầy đủ, gây khó khăn trong xác định nghĩa vụ thuế và tình trạng pháp lý. Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp đã ngừng hoạt động lâu năm, thất lạc sổ sách, hóa đơn, chứng từ hoặc không thể liên hệ với người đại diện theo pháp luật nên khiến việc rà soát, đối chiếu và hoàn thiện hồ sơ càng kéo dài.

Ông Nguyễn Đình Diệu - Trưởng phòng Nghiệp vụ - Dự toán - Pháp chế (Thuế tỉnh Hà Tĩnh) cho biết: “Để hỗ trợ doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể, đơn vị đang tập trung phân loại hồ sơ, ưu tiên xử lý những trường hợp đủ điều kiện; tăng cường hướng dẫn trực tiếp, trực tuyến và phối hợp với các cơ quan liên quan để tháo gỡ vướng mắc. Đồng thời, chúng tôi cũng kiến nghị cấp có thẩm quyền ban hành hướng dẫn thống nhất đối với doanh nghiệp ngừng hoạt động lâu năm, không còn đầy đủ hồ sơ; xem xét cơ chế xử lý phù hợp đối với các trường hợp không phát sinh hoạt động kinh doanh, doanh thu, hóa đơn; đơn giản hóa quy trình và tăng cường kết nối dữ liệu giữa các cơ quan”.

Hiện, toàn tỉnh vẫn còn 4.938 mã số thuế doanh nghiệp, tổ chức đã ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất giải thể, chấm dứt hiệu lực mã số thuế. Chúng tôi khuyến nghị các doanh nghiệp, tổ chức và hộ kinh doanh có mã số thuế ở trạng thái 03 (đã ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế) hoặc trạng thái 06 (không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký) cần chủ động liên hệ cơ quan thuế quản lý trực tiếp hoặc qua các kênh hỗ trợ số để được hướng dẫn xử lý. Việc hoàn thiện hồ sơ, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế giúp bảo đảm quyền lợi hợp pháp và hạn chế rủi ro pháp lý phát sinh

Ông Nguyễn Đình Diệu - Trưởng phòng Nghiệp vụ - Dự toán - Pháp chế, Thuế tỉnh Hà Tĩnh.

Chấm dứt kinh doanh trên thực tế chưa đồng nghĩa với việc đã hoàn tất giải thể về mặt pháp lý. Bởi vậy, trong thời gian tới, doanh nghiệp cần chủ động xử lý dứt điểm hồ sơ tồn đọng; cơ quan chức năng cần tập trung hướng dẫn, tháo gỡ kịp thời vướng mắc, tạo điều kiện để doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể đúng quy định, tránh những hệ lụy pháp lý kéo dài.