Hà Tĩnh đẩy mạnh thực hiện phần mềm truy xuất nguồn gốc thủy sản

Vừa qua, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo IUU tỉnh Hà Tĩnh đã ban hành văn bản số 8462 yêu cầu bắt buộc khai báo và kiểm soát tàu cá qua hệ thống phần mềm truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác (eCDT). Theo đó, từ ngày 1/1/2026, 100% tàu cá rời, cập cảng phải thực hiện truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác điện tử. UBND các xã, phường có tàu cá tiếp tục hướng dẫn, đôn đốc, yêu cầu tất cả cơ sở thu mua thủy sản khai thác, doanh nghiệp chế biến và các chủ tàu cá trên địa bàn thực hiện cài đặt, đăng ký và sử dụng hệ thống phần mềm eCDT.

Trên cơ sở chỉ đạo của Ban Chỉ đạo IUU tỉnh, các lực lượng chức năng liên quan đã tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn ngư dân từng bước tiếp cận và sử dụng hiệu quả hệ thống eCDT. Được sự hướng dẫn của cán bộ Ban Quản lý các Cảng cá và Khu neo đậu tránh trú bão tàu cá Hà Tĩnh và lực lượng biên phòng, sau các lần thao tác, học hỏi, ngư dân Trần Văn Hồng (xã Lộc Hà) - chủ tàu cá HT-90292-TS đã cài đặt và tiến hành khai báo thành công eCDT trên ứng dụng.

Ông Hồng cho biết: “Khi sử dụng thành thạo, chúng tôi có thể thực hiện khai báo thông tin về thời gian xuất - nhập cảng để đơn vị quản lý nắm được bất cứ lúc nào. Như vậy, vừa tiết kiệm thời gian, vừa chủ động hơn. Đặc biệt, khi sử dụng ứng dụng này, tất cả thông tin, dữ liệu về tàu cá, thuyền trưởng, thuyền viên, lao động trên tàu, lịch trình… đều được cập nhật chính xác”.

Tại cảng cá Cửa Sót (xã Lộc Hà), tàu vừa cập bến và hoàn thành bốc dỡ hải sản, ngư dân Hồ Minh Huy - chủ tàu cá HT-904422-TS (xã Thạch Lạc) đã tiến hành khai báo trên phần mềm eCDT VN để chuẩn bị cho chuyến ra khơi mới. Anh Huy cho hay: "Tôi đã kê khai được thông tin, thời gian xuất - nhập cảng, sản lượng khai thác và lộ trình tàu về bến thông qua ứng dụng. Tuy nhiên, ngư dân vẫn cần thêm thời gian để hình thành được thói quen khai báo, nhập thông tin đánh bắt trên hệ thống điện tử”.

Việc áp dụng eCDT được xem là một trong những giải pháp then chốt, hoàn thiện hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác, qua đó góp phần cùng cả nước tháo gỡ “thẻ vàng” IUU, tạo nền tảng cho nghề cá phát triển bền vững và hội nhập. Hiện nay, nhiều ngư dân khác tại Hà Tĩnh cũng đang từng bước tiếp cận và sử dụng phần mềm eCDT. Từ thói quen viết tay nhật ký hành trình, sản lượng đánh bắt và làm thủ tục tại cảng, ngư dân đang chuyển dần sang thao tác số hóa trên điện thoại thông minh.

Ông Trần Đình Cảnh - Phó Trưởng phòng Vận hành khai thác, Ban Quản lý các Cảng cá và Khu neo đậu tránh trú bão tàu cá Hà Tĩnh cho biết: “Ban Quản lý sẽ tiếp tục hướng dẫn, triển khai đồng bộ phần mềm eCDT trong toàn bộ quy trình giám sát, xác nhận tại cảng cá theo đúng quy định; bảo đảm bắt buộc từ ngày 1/1/2026, 100% tàu cá rời, cập cảng thực hiện truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác điện tử. Đồng thời, đơn vị sẽ tổng hợp các khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai để đề xuất các giải pháp, định hướng nhằm tạo thuận lợi hơn cho ngư dân”.

Tuy nhiên, hiện nay, việc triển khai eCDT tại Hà Tĩnh vẫn còn đối mặt với nhiều khó khăn. Trước hết là yếu tố con người, phần lớn ngư dân chưa quen với công nghệ số, kỹ năng sử dụng thiết bị còn hạn chế. Ngoài ra, khi tàu cá hoạt động ở các vùng biển xa bờ, sóng internet yếu cũng khiến việc cập nhật dữ liệu bị gián đoạn. Ngư dân Trần Văn Tuấn (xã Lộc Hà) chia sẻ: “Tôi sử dụng ứng dụng còn những điều hạn chế, đi biển nhiều ngày liền không có sóng internet nên sẽ hạn chế trong cập nhật dữ liệu. Đồng thời, chúng tôi thấy cần tối ưu các thủ tục để thuận tiện hơn cho ngư dân trong quá trình khai thác, đánh bắt hải sản”.

Vì thế, thời gian tới, tỉnh cần tiếp tục mở các lớp tập huấn, hướng dẫn sử dụng nền tảng này cho ngư dân, chủ tàu, thuyền trưởng, chủ doanh nghiệp thu mua hải sản tại các cảng cá chỉ định; quan tâm nghiên cứu mở rộng cho các bến cá nhỏ lẻ tại địa phương nhằm bảo đảm việc triển khai eCDT đồng bộ, thống nhất.

Thiếu tá Trần Văn Duy - Trạm trưởng Trạm Biên phòng Cửa Sót (Đồn Biên phòng Cửa Sót) cho biết: “Thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát tàu rời, cập cảng tại các cửa lạch thông qua hệ thống phần mềm eCDT; tiếp tục phối hợp với Ban Quản lý các cảng cá và khu neo đậu tránh trú bão tàu cá đối chiếu dữ liệu tàu rời, cập cảng, bảo đảm số liệu trùng khớp. Qua đó, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động khai thác thủy sản, thực hiện nghiêm các quy định về chống khai thác IUU trên địa bàn”.