Do ảnh hưởng của dải hội tụ nhiệt đới, từ đêm 18/8 đến ngày 21/8, trên địa bàn Hà Tĩnh có mưa vừa, mưa to đến rất to. Mưa lớn diện rộng thời điểm đó đã gây ngập lụt một số khu dân cư, ngập cục bộ nhiều tuyến đường, ảnh hưởng tới hơn 3.300ha lúa hè thu sắp thu hoạch ở các địa phương bị ngập, ngã đổ; một số hồ đập đã chủ động xả tràn điều tiết, hạ thấp mực nước để chủ động đón lũ; một số công trình, hạ tầng kỹ thuật bị ảnh hưởng.
Ông Trần Đức Thịnh – Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi, Chánh Văn phòng Thường trực Chỉ huy phòng, chống thiên tai tỉnh cho hay: Trước dự báo sắp có mưa lớn diện rộng, Tỉnh ủy, UBND tỉnh đã ban hành công điện yêu cầu các đơn vị, địa phương chủ động ứng phó mưa lớn, lũ ống, lũ quét, sạt lở đất; Sở Nông nghiệp và môi trường có các văn bản triển khai các biện pháp đảm bảo an toàn đê La Giang, các hồ chứa.
Trong thời điểm mưa lớn gây ngập lụt cục bộ, cấp ủy, chính quyền địa phương, đơn vị thủy lợi đã cắt cử lực lượng xuống địa bàn, khu vực xung yếu kiểm tra, vận hành hệ thống cống tiêu thoát, hỗ trợ khơi thông dòng chảy, đồng thời, cắm biển cấm, hạn chế người và phương tiện lưu thông trên các tuyến đường bị ngập lụt. Sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của cả hệ thống chính trị cùng sự chủ động của người dân đã giúp hàng nghìn ha lúa được bảo vệ, hạn chế tối đa thiệt hại về kinh tế.
“Dù đợt mưa lũ từ ngày 18 tới ngày 21/8 chưa phải là đợt mưa lũ nghiêm trọng nhưng thực tế đã chỉ ra, sự chủ động, linh hoạt trong công tác chỉ đạo, việc chủ động ứng phó là một trong những yếu tố quyết định giảm nhẹ rủi ro trong thiên tai”, Ông Trần Đức Thịnh – Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi, Chánh Văn phòng Thường trực Chỉ huy phòng, chống thiên tai tỉnh đánh giá.
Nằm trên dải đất miền Trung, Hà Tĩnh là một trong những địa phương thường xuyên chịu ảnh hưởng nặng nề bởi thiên tai, bão lũ. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu khiến các đợt mưa bão ngày càng diễn biến phức tạp, trái quy luật, mức độ ảnh hưởng ngày càng khó lường.
Theo thống kê, trong năm 2025, trên địa bàn đã chịu tác động trực tiếp của các cơn bão mạnh. Cùng với đó là 12 đợt mưa lớn diện rộng, nhiều đợt lũ lớn, ngập lụt kéo dài tại khu vực phía nam tỉnh và vùng hạ du hồ Kẻ Gỗ. Tổng thiệt hại ước tính gần 11.000 tỷ đồng, 9 người chết, 74 người bị thương, hàng trăm nghìn nhà dân và nhiều công trình hạ tầng thiết yếu bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Trong khi đó, tính tới tháng 8/2026, nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh cũng bị ảnh hưởng từ các loại hình thiên tai, gây thiệt hại về người và tài sản cho Nhân dân. Từ thực tiễn ứng phó thiên tai, Hà Tĩnh đã rút ra một số bài học kinh nghiệm quan trọng “phải chủ động từ sớm, từ xa; phát huy hiệu quả vai trò chỉ huy thống nhất của cả hệ thống chính trị; coi trọng công tác dự báo, cảnh báo; lấy việc bảo đảm an toàn tính mạng người dân là ưu tiên hàng đầu”.
Ông Lê Tài Tuấn - Chủ tịch UBND xã Kỳ Xuân nói rằng sau khi xây dựng phương án phòng chống thiên tai, xã chủ động rà soát, cập nhật, bổ sung phù hợp với nhận định tình hình thiên tai tại địa phương những tháng cuối năm 2026, trong đó cập nhật kịch bản sẵn sàng ứng phó với các tình huống thiên tai bất thường.
Địa phương xác định rõ các phương án sơ tán dân khi có tình huống khẩn cấp, trong đó đã phải xây dựng cụ thể những đối tượng ưu tiên sơ tán trước, lộ trình di chuyển, phương tiện, lực lượng hỗ trợ; bảo đảm các điều kiện thiết yếu tại nơi trú, tránh như nước sạch, thuốc men, điện, vệ sinh môi trường và an ninh trật tự.
Trong phương án phòng, chống thiên tai tỉnh năm 2026 đã được UBND tỉnh phê duyệt, cùng với yêu cầu phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị vào cuộc phòng, chống, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai, Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh cần thực hiện nguyên tắc “3 sẵn sàng” và phương châm “4 tại chỗ”, đồng thời, nắm bắt các loại hình thiên tai, cấp độ rủi ro thiên tai có khả năng xảy ra tại địa phương và lĩnh vực quản lý; chuẩn bị kỹ lưỡng, cụ thể từng tình huống, phương án để ứng phó kịp thời và hiệu quả.
Đặc biệt, để đảm bảo tuyệt đối an toàn tính mạng cho Nhân dân, trong phương án phòng, chống thiên tai của tỉnh, đã chủ động xây dựng, rà soát và hoàn thiện hệ thống kịch bản sơ tán dân chi tiết, phù hợp với đặc điểm tình hình và từng loại hình thiên tai riêng biệt của từng vùng, miền.
Để tăng cường công tác chỉ huy trong thiên tai tỉnh, UBND tỉnh đã có các quyết định thành lập: Đoàn kiểm tra, chỉ đạo công tác phòng, chống thiên tai tại các địa phương; Ban Chỉ huy phòng thủ các công trình trọng điểm, gồm công trình thủy lợi Kẻ Gỗ và Bộc Nguyên; công trình đê La Giang; công trình thủy lợi Ngàn Trươi; công trình thủy lợi Sông Rác, Kim Sơn và Thượng Sông Trí.
Đặc biệt, thực hiện chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, hiện nay, tỉnh đã thiết lập cơ chế phối hợp liên xã, liên địa bàn theo lưu vực sông, vùng hạ du hồ chứa, ven biển, vùng có nguy cơ sạt lở, ngập sâu, chia cắt; xác định rõ xã trung tâm, điểm tập kết lực lượng, vật tư, phương tiện, tuyến sơ tán, nơi trú tránh và phương án chi viện chéo giữa các xã, giữa địa bàn xung yếu với địa bàn an toàn hơn.
Cùng với kịch bản sơ tán dân ứng phó với thiên tai, Hà Tĩnh đã chuẩn bị sẵn sàng phương tiện, trang thiết bị, vật tư, nhiên liệu dự trữ, nhu yếu phẩm, đồng thời, giao nhiệm vụ cho lực lượng nòng cốt tham gia công tác phòng, chống thiên tai.
Theo ông Trần Đức Thịnh – Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi, Chánh Văn phòng Thường trực Chỉ huy phòng, chống thiên tai tỉnh, mùa mưa bão năm nay đang bước vào giai đoạn cao điểm với những nguy cơ tiềm ẩn. Tuy nhiên, với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, sự chủ động, tinh thần trách nhiệm của từng cán bộ, chiến sĩ và sự đồng lòng của mỗi người dân, Hà Tĩnh đã và đang trong tư thế sẵn sàng cao nhất.
Kích hoạt và vận hành nhuần nhuyễn phương châm “bốn tại chỗ” không chỉ là giải pháp kỹ thuật trong phòng chống thiên tai, mà đã trở thành điểm tựa vững chắc nhất để Hà Tĩnh chủ động đi qua bão lũ, bảo vệ vẹn toàn tính mạng, tài sản của Nhân dân, giữ vững sự ổn định và phát triển bền vững của quê hương.
