Thời gian gần đây, giá các loại vật liệu xây dựng thiết yếu ghi nhận mức tăng phổ biến từ 20-30%, tạo áp lực lớn lên chi phí thi công các công trình, dự án. Cụ thể, bê tông thương phẩm dao động từ 1.120.000 – 1.590.000 đồng/m³ tùy chủng loại và cự ly vận chuyển; cát xây dựng các loại ở mức 180.000 – 310.000 đồng/m³ (chưa bao gồm thuế). Đáng chú ý, giá thép tiếp tục tăng, trong đó, thép cốt bê tông dạng cây tăng khoảng 500.000 đồng/tấn, thép cuộn tăng khoảng 400.000 đồng/tấn; xi măng cũng tăng từ 50.000 – 100.000 đồng/tấn. Bên cạnh đó, các loại nhiên liệu như xăng, dầu cũng liên tục điều chỉnh giá.
Trong bối cảnh vật liệu, nhiên liệu tăng giá, các nhà thầu linh hoạt triển khai các giải pháp để tiến độ thi công công trình không bị gián đoạn.
Tại công trường thi công cầu vượt lũ Phố Giang (xã Sơn Giang), không khí làm việc vẫn diễn ra khẩn trương với nhiều mũi triển khai đồng loạt. Dự án có tổng mức đầu tư 172 tỷ đồng, thuộc kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021–2025, do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực khu kinh tế tỉnh Hà Tĩnh làm chủ đầu tư, Công ty TNHH và Thương mại Hoàng Ngọc là đơn vị thi công. Đây là công trình giao thông trọng điểm, giữ vai trò quan trọng trong đảm bảo an toàn đi lại cho người dân vùng thường xuyên bị chia cắt khi mưa lũ, đồng thời góp phần hoàn thiện hạ tầng, thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội khu vực phía Tây Hà Tĩnh.
"Chi phí đầu vào tăng mạnh, đặc biệt là xăng dầu, thép và một số vật liệu cơ bản đã khiến bài toán tài chính của nhà thầu trở nên căng thẳng hơn so với thời điểm lập dự toán ban đầu. Thời điểm giá vật liệu tăng nhanh, nếu không có phương án chuẩn bị từ trước thì rất dễ rơi vào thế bị động, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ và hiệu quả thi công”, ông Trần Đình Hòa - cán bộ kỹ thuật công trình - Công ty TNHH và Thương mại Hoàng Ngọc cho biết.
Để ứng phó với tình hình giá vật liệu tăng cao, nhà thầu đã chủ động xây dựng phương án cung ứng vật tư ngay từ giai đoạn đầu triển khai dự án. Cụ thể, khoảng 40-50% khối lượng các loại vật liệu thiết yếu đã được đặt mua và tập kết sớm tại công trường. Nhờ đó, trong giai đoạn giá vật liệu tăng cao, đơn vị vẫn đảm bảo được nguồn cung ngắn hạn tương đối ổn định, hạn chế tình trạng gián đoạn thi công. Bên cạnh đó, nhà thầu duy trì lực lượng 30-40 công nhân, tổ chức thi công theo ca, kíp linh hoạt, đồng thời huy động đầy đủ máy móc thiết bị để đẩy nhanh các hạng mục trọng điểm như cọc khoan nhồi, thân trụ, dầm và mặt cầu. Hiện nay, khối lượng thi công cầu vượt lũ Phố Giang đạt khoảng 65% tổng tiến độ
“Công tác kiểm tra tiến độ, giám sát thi công được thực hiện thường xuyên tại hiện trường. Chủ đầu tư phối hợp chặt chẽ với đơn vị tư vấn giám sát và nhà thầu để theo dõi từng hạng mục, kịp thời tháo gỡ các khó khăn phát sinh. Trước biến động giá vật tư, đơn vị cũng đang rà soát, tổng hợp các vướng mắc để tham mưu giải pháp tháo gỡ phù hợp. Riêng đối với các công trình không áp dụng đơn giá cố định, việc điều chỉnh giá vật tư theo diễn biến thị trường (theo chu kỳ trong các quý của năm) được thực hiện theo quy định nhằm đảm bảo sát thực tế", ông Nguyễn Mạnh Tú – Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực khu kinh tế tỉnh Hà Tĩnh cho biết.
Không chỉ ở lĩnh vực giao thông, các dự án dân dụng – văn hóa cũng chịu ảnh hưởng lớn từ biến động giá vật liệu. Dự án Khu lưu niệm Tổng Bí thư Trần Phú ở xã Đức Thọ (thuộc gói tu bổ, tôn tạo khu mộ và khu lưu niệm) do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình dân dụng và hạ tầng khu vực tỉnh Hà Tĩnh làm chủ đầu tư với tổng mức hơn 60 tỷ đồng. Dự án đang được đẩy nhanh tiến độ để bàn giao vào cuối tháng 4/2026. Tuy nhiên, giá vật liệu tăng cao trong giai đoạn nước rút đang tạo sức ép lớn lên chi phí, buộc nhà thầu phải vừa tăng tốc thi công, vừa chặt chẽ trong kiểm soát chất lượng và nguồn lực.
Ông Trương Minh Hoàng – Chỉ huy trưởng công trình (Công ty TNHH Đức Lộc Tài) - đơn vị thi công dự án Khu lưu niệm Tổng Bí thư Trần Phú cho biết: "Trong giai đoạn nước rút, áp lực chi phí ngày càng rõ nét khi giá vật liệu tăng mạnh. Tuy nhiên, ngay từ khi triển khai dự án, nhà thầu đã chủ động ký kết, đặt cọc với các đơn vị cung ứng vật liệu nhằm giữ ổn định nguồn cung. Nhờ đó, quá trình thi công không bị gián đoạn. Hiện nay, khối lượng thi công của dự án đạt khoảng 70%".
Theo đơn vị thi công, nếu giá vật liệu tiếp tục biến động trong thời gian tới, áp lực đối với các hạng mục hoàn thiện sẽ còn gia tăng, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa chủ đầu tư và nhà thầu để đảm bảo tiến độ và chất lượng công trình đã đề ra.
Còn tại Dự án nhà ở xã hội giai đoạn II ở phường Thành Sen, áp lực về tiến độ càng lớn khi công trình được đặt mục tiêu "cất nóc" vào dịp 19/5. Với quy mô lớn, nhu cầu vật liệu cao, các nhà thầu đã triển khai thi công đồng loạt nhiều hạng mục, huy động hàng trăm công nhân làm việc liên tục trên công trường. Khối lượng thi công của dự án hiện đạt khoảng 25% tổng tiến độ.
Để tránh bị động trước biến động giá, các nhà thầu thi công dự án đã chủ động chuẩn bị nguồn vật tư ngay từ sớm, đặc biệt là các vật liệu quan trọng như thép, thông qua việc ký kết và tập kết trước khi thị trường tăng giá.
Theo ông Lê Kinh Hữu – Chỉ huy trưởng công trường Công ty CP Xây dựng Tân Hải Sơn (đơn vị thi công tòa nhà F và khu nhà ở thương mại), việc xây dựng phương án đảm bảo nguồn cung ngay từ đầu, nhất là trong bối cảnh thị trường có nhiều biến động, đã giúp việc thi công được duy trì ổn định, không bị gián đoạn. Cùng với đó, nhà thầu tổ chức thi công khoa học, thường xuyên bám sát tiến độ, kiểm soát chặt chẽ chất lượng, nhằm đảm bảo yêu cầu của dự án trọng điểm.
"Ở góc độ chủ đầu tư, công tác điều hành cũng được triển khai quyết liệt hơn nhằm đảm bảo mục tiêu đề ra. Đơn vị luôn bám sát công trường để kịp thời chỉ đạo, xử lý các khó khăn phát sinh, không để bất kỳ yếu tố nào làm ảnh hưởng đến tiến độ dự án. Đồng thời, việc ứng dụng các biện pháp thi công tiên tiến và giải pháp quản lý khoa học đang được đẩy mạnh nhằm rút ngắn thời gian thực hiện các hạng mục then chốt nhưng vẫn đảm bảo chất lượng công trình", ông Hồ Anh Tuấn – Phó Giám đốc Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh Hà Tĩnh cho hay.
"Bão giá” vật liệu xây dựng đang tác động trực tiếp đến tiến độ của nhiều dự án. Những giải pháp như chủ động nguồn cung, điều chỉnh tổ chức thi công hay tăng cường quản lý chỉ mang tính trước mắt. Về lâu dài, cần sớm có cơ chế, điều chỉnh đơn giá phù hợp với diễn biến thị trường; đồng thời nghiên cứu các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng nhằm chia sẻ rủi ro, tránh tình trạng đình trệ hoặc kéo dài tiến độ công trình.
