Hơn 1 năm trước (tháng 3/2025), Công an tỉnh Hà Tĩnh phối hợp với Cục Cảnh sát QLHC về TTXH (Bộ Công an) và đơn vị xét nghiệm tổ chức thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định danh tính trên địa bàn tỉnh. Kết quả, Hà Tĩnh đã tiến hành thu nhận 214 mẫu ADN, gồm 137 mẫu của mẹ đẻ liệt sĩ và 77 mẫu lấy của thân nhân (anh, em ruột).
Đến tháng 12/2025, Văn phòng Trung ương Đảng ban hành Văn bản số 466-TB/VPTW ngày 19/12/2025 về việc thông báo kết luận của Tổng Bí thư về chính sách đối với người có công với cách mạng; công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin (Văn bản số 466). Theo đó, Tổng Bí thư khẳng định, chính sách đối với người có công với cách mạng; công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, có ý nghĩa sâu sắc về đạo lý, lịch sử và nhân văn; là thước đo trách nhiệm của Đảng, Nhà nước đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Quán triệt tinh thần đó, Bộ Công an đã ban hành kế hoạch triển khai thu nhận mẫu ADN cho thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính. UBND tỉnh Hà Tĩnh ban hành văn bản về việc thực hiện thông báo kết luận của đồng chí Tổng Bí thư về chính sách đối với người có công với cách mạng.
Xác định đây là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, Công an tỉnh đã ban hành các văn bản về việc chuẩn bị các điều kiện thu nhận mẫu ADN cho thân nhân liệt sĩ; tập trung đẩy nhanh tiến độ thu thập, cập nhật thông tin thân nhân liệt sĩ ADN.
Qua rà soát, trên địa bàn xã Sơn Giang có 140 liệt sĩ và gần 300 thân nhân. Để phục vụ công tác lấy mẫu, công an xã đã phối hợp với Phòng Văn hoá - Xã hội (UBND xã) tập trung tuyên truyền cho người dân. Ngoài việc tổ chức thu nhận tại 3 địa điểm gồm: trụ sở Đảng ủy, trụ sở UBND xã và trụ sở Công an xã, một số trường hợp già yếu, gặp khó khăn về đi lại sẽ được lấy mẫu tại nhà.
Được cán bộ Công an xã Sơn Giang đến nhà để hướng dẫn đăng ký thu nhận mẫu ADN, cụ bà Đào Thị Yến (SN 1934, trú thôn Đồng Sơn, xã Sơn Giang) không giấu được niềm xúc động. Bao năm đằng đẵng trôi qua, cụ Yến vẫn luôn đau đáu, mong mỏi tìm kiếm hài cốt của người em trai - liệt sĩ Đào Xuân Cúc đã anh dũng hy sinh vào ngày 30/5/1970. "Nay tuổi cao, sức yếu, cơ hội không còn nhiều nên dịp này, tôi hy vọng từ việc lấy mẫu có thể tìm lại hài cốt của em”, cụ Yến chia sẻ.
Đại úy Nguyễn Hương Trung - Trưởng Công an xã Sơn Giang trao đổi: "Công an xã đã tham mưu UBND xã thành lập tổ công tác để thực hiện nhiệm vụ thu nhận mẫu ADN cho thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Đồng thời, tham mưu tổ công tác rà soát, bổ sung thông tin liệt sĩ, thân nhân liệt sĩ đảm bảo đúng diện, đúng đối tượng và lập danh sách gửi về Công an tỉnh tổng hợp, phục vụ công tác thu nhận. Đối với các trường hợp liệt sĩ không còn thân nhân họ ngoại lấy mẫu hoặc có thân nhân nhưng không đồng ý thu nhận, công an xã sẽ lập biên bản với đại diện hộ gia đình...".
UBND các xã, phường cũng đã tập trung chỉ đạo phòng văn hoá - xã hội chủ trì, phối hợp với công an xã và các cơ quan, đơn vị liên quan hướng dẫn, đôn đốc việc triển khai quy trình thực hiện khảo sát thông tin liệt sĩ và thân nhân liệt sĩ; tra cứu, cung cấp các thông tin liên quan đến liệt sĩ, thân nhân liệt sĩ do đơn vị quản lý hoàn thiện các mẫu phiếu và cung cấp cho công an cấp xã để cập nhật trên hệ thống, đảm bảo một liệt sĩ chưa xác định được danh tính thu thập ít nhất 2 thân nhân họ ngoại.
Ông Trần Xuân Chương - Trưởng phòng Văn hoá - Xã hội (UBND xã Đan Hải) trao đổi: "Chúng tôi đã phối hợp với Công an xã, ban công tác mặt trận 31 thôn tổ chức hướng dẫn thân nhân liệt sĩ có mặt tại các địa điểm gồm: Ban CHQS xã, UBND xã, nhà văn hoá thôn Hợp Thuận và nhà văn hoá thôn Hồng Thủy để đăng ký lấy mẫu ADN. Đến thời điểm hiện tại, toàn xã có gần 400 thân nhân đăng ký lấy mẫu".
Ông Đặng Văn Dũng - Phó Giám đốc Sở Nội vụ trao đổi: “Quán triệt Văn bản số 466 thông báo kết luận của đồng chí Tổng Bí thư về chính sách đối với người có công với cách mạng, Tỉnh ủy, UBND tỉnh Hà Tĩnh đã ban hành chương trình, kế hoạch triển khai thực hiện về việc thu nhận mẫu ADN đối với thân nhân liệt sĩ. Đặc biệt, đối với chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, tỉnh đã giao trách nhiệm cụ thể cho các cấp, ngành, địa phương xây dựng kế hoạch chi tiết để huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc và xác định đây là việc cấp thiết, phải được tiến hành khẩn trương".
Được biết, thời gian qua, Sở Nội vụ đã chủ động, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chuyên môn của Bộ Nội vụ và sở nội vụ các tỉnh, thành phố để cung cấp thông tin liên quan phục vụ việc lấy mẫu giám định hài cốt liệt sĩ, đồng thời phối hợp các cơ sở giám định của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an trong việc giám định ADN đối với hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin.
Cán bộ Phòng Cảnh sát QLHC về TTXH (Công an tỉnh) rà soát các kế hoạch về việc đăng ký thu nhận lấy mẫu ADN.
Theo thông tin từ Phòng Cảnh sát QLHC về TTXH (Công an tỉnh), tổng số thông tin liệt sĩ đã được cập nhật trên hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư là 22.389 người. Trong đó, có 10.024 liệt sĩ đã xác định được thông tin phần mộ, 12.365 liệt sĩ chưa xác định được thông tin phần mộ. Tổng số thân nhân họ ngoại lấy phục vụ thu mẫu ADN đã nhập vào hệ thống là 15.017 người.
Thượng tá Trần Hữu Cảnh - Trưởng phòng Cảnh sát QLHC về TTXH (Công an tỉnh) cho biết: "Đơn vị sẽ tiếp tục chủ trì, phối hợp với Cục Cảnh sát QLHC về TTXH (Bộ Công an) và đơn vị thu mẫu chủ động xây dựng phương án thu nhận chi tiết cho từng đơn vị cấp xã và tổ chức triển khai ngay sau khi có thông báo từ Bộ Công an. Đồng thời, kiểm tra, đôn đốc hướng dẫn công an cấp xã thực hiện nhiệm vụ".
